Có vắc xin ngừa ung thư phổi chưa?

Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh ung thư trên toàn cầu. Do đó, câu hỏi có vắc xin ngừa ung thư phổi không được rất nhiều người quan tâm, đặc biệt là những người có nguy cơ cao như người hút thuốc lá lâu năm hoặc có tiền sử bệnh phổi mạn tính. Vậy hiện nay y học đã có vắc xin ung thư phổi để phòng bệnh hay chưa, và các nghiên cứu đang tiến triển đến đâu?

1. Có vắc xin ngừa ung thư phổi chưa?

Cho đến hiện nay, chưa có vắc xin ngừa ung thư phổi nào trên thế giới được phê duyệt và đưa vào sử dụng rộng rãi cho cộng đồng nhằm mục đích phòng ngừa như các loại vắc xin dành cho các bệnh truyền nhiễm. Hiện tại, không tồn tại vắc xin chống ung thư phổi có thể áp dụng cho người khỏe mạnh nhằm mục đích ngăn chặn hoàn toàn các nguy cơ mắc bệnh.

Các loại vắc xin liên quan đến ung thư phổi hiện nay chủ yếu đang ở giai đoạn nghiên cứu hoặc thử nghiệm lâm sàng, với mục tiêu có thể kích hoạt hệ thống miễn dịch trong cơ thể có thể nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư hoặc tế bào tiền ung thư. Tuy nhiên những vắc xin này lại hoàn toàn chưa đủ bằng chứng về hiệu quả cũng như độ an toàn để có thể triển khai tiêm phòng một cách đại trà cho dân số chung.

2. Nghiên cứu vắc xin ung thư phổi hiện nay đang diễn ra như thế nào?

Mặc dù chưa có loại vắc xin ngừa ung thư phổi nào được ứng dụng rộng rãi, lĩnh vực này vẫn đang được nghiên cứu rất tích cực, đặc biệt trong vài năm gần đây.

Một trong những nghiên cứu nổi bật là dự án LungVax – được xem là thử nghiệm vắc xin phòng ngừa ung thư phổi đầu tiên trên thế giới. LungVax được thiết kế nhằm kích thích hệ thống miễn dịch có thể nhận diện các protein bất thường xuất hiện sớm trong quá trình hình thành ung thư phổi, từ đó giúp cơ thể tiêu diệt được các tế bào này trước khi chúng phát triển thành các khối u rõ ràng. Hiện tại dự án LungVax này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng ban đầu nhằm đánh giá tính an toàn và khả năng tạo được đáp ứng miễn dịch.

Song song đó, nhiều nghiên cứu khác đang phát triển vắc xin ung thư phổi cá nhân hóa, sử dụng thông tin di truyền của khối u để tạo ra vắc xin phù hợp với từng bệnh nhân. Những vắc xin này chủ yếu được nghiên cứu trong bối cảnh điều trị hoặc phòng ngừa tái phát, chứ chưa phải để phòng bệnh ở người chưa từng mắc ung thư.

3. Có loại vắc xin nào giúp phòng ngừa ung thư phổi gián tiếp không?

Mặc dù chưa có vắc xin chống ung thư phổi đặc hiệu, nhưng một số loại vắc xin hiện nay có vai trò gián tiếp giúp bảo vệ phổi, từ đó giúp làm giảm nguy cơ biến chứng hô hấp nặng – đặc biệt quan trọng ở nhóm người có nguy cơ cao mắc ung thư phổi.

3.1. Vắc xin cúm

Vắc xin cúm mục đích chính là giúp phòng ngừa cúm mùa và làm giảm nguy cơ viêm phổi nặng. Các đợt nhiễm trùng hô hấp nghiêm trọng và tái diễn có thể làm tổn thương các nhu mô phổi, từ đó khiến phổi suy yếu và dễ bị ảnh hưởng bởi các bệnh lý mạn tính khác. Do đó, tiêm phòng cúm đều đặn giúp bảo vệ sức khỏe phổi, dù không phải là vắc xin ngừa ung thư phổi.

3.2. Vắc xin phế cầu

Vắc xin phế cầu giúp phòng các bệnh viêm phổi do vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Đối với người lớn tuổi, người hút thuốc hoặc có bệnh phổi mạn tính, vắc xin phế cầu giúp giảm nguy cơ viêm phổi nặng và suy giảm chức năng phổi – những yếu tố có thể làm bệnh lý phổi tiến triển xấu hơn theo thời gian.

Tóm lại, hiện nay chưa có vắc xin ngừa ung thư phổi được sử dụng rộng rãi cho cộng đồng. Các loại vắc xin ung thư phổi hiện nay vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng, chủ yếu hướng tới điều trị hoặc phòng ngừa tái phát, cần thêm thời gian để chứng minh hiệu quả và độ an toàn trước khi áp dụng rộng rãi.

Nguồn tài liệu tham khảo: Mayo Clinic