Đau bụng bên phải cảnh báo bệnh gì?

Chào bạn,

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến chuyên mục Ngoại Tiêu hóa của chúng tôi. Tình trạng đau bụng bên phải khởi phát từ vùng rốn, sau đó khu trú xuống vùng dưới kèm theo cảm giác buồn nôn như bạn mô tả là một dấu hiệu lâm sàng rất đáng lưu tâm. Vùng bụng bên phải là nơi tập trung nhiều cơ quan nội tạng quan trọng, và các cơn đau tại đây có thể là biểu hiện của rối loạn tiêu hóa thông thường, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo cấp cứu ngoại khoa. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách khoanh vùng vị trí đau và nhận diện các nguyên nhân đau bụng bên phải chuẩn y khoa nhất.

Đau bụng bên phải cảnh báo tổn thương ở những cơ quan nào?

Để chẩn đoán bệnh lý, các bác sĩ thường chia ổ bụng thành các góc phần tư. Theo giải phẫu học từ Cleveland Clinic, khu vực bên phải ổ bụng của cơ thể con người chứa các cơ quan chủ chốt bao gồm: gan, túi mật, tá tràng, phần trên của thận phải, ruột tịt, ruột thừa, đại tràng lên và vòi trứng, buồng trứng bên phải (ở nữ giới).

Khi bạn bị đau ở khu vực này, vị trí tổn thương thường được chia làm hai phân khu chính: đau vùng hạ sườn phải (phía trên, ngay dưới lồng ngực) và đau vùng hố chậu phải (phía dưới, gần bẹn). Việc xác định chính xác cơn đau nằm ở trên hay dưới sẽ giúp thu hẹp đáng kể các nhóm bệnh lý liên quan.

Đau bụng trên bên phải thường là dấu hiệu của bệnh lý gì?

Nếu bạn bị đau bụng trên bên phải (vùng hạ sườn phải), thủ phạm thường liên quan đến hệ thống gan mật. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), cơn đau do sỏi túi mật hoặc viêm túi mật thường rất đặc trưng: đau quặn thắt dữ dội, đau tăng lên sau khi ăn một bữa ăn nhiều dầu mỡ và có thể lan ra vùng vai phải hoặc sau lưng.

Bên cạnh đó, các bệnh lý về gan như viêm gan cấp tính, áp xe gan cũng gây ra cảm giác đau tức, nặng nề ở khu vực này, thường đi kèm với các biểu hiện toàn thân như vàng da, vàng mắt và mệt mỏi chán ăn.

Đau bụng dưới bên phải có chắc chắn là viêm ruột thừa không?

Rất nhiều người mặc định rằng đau bụng dưới bên phải (vùng hố chậu phải) đồng nghĩa với bệnh lý đau ruột thừa. Thực tế, viêm ruột thừa cấp là nguyên nhân cấp cứu phổ biến nhất. Theo Mayo Clinic, cơn đau ruột thừa thường có tính chất dịch chuyển kinh điển: bắt đầu âm ỉ quanh rốn (giống như triệu chứng bạn đang gặp phải), sau vài giờ sẽ di chuyển và khu trú tại hố chậu phải, đau nhói lên khi ấn vào hoặc khi ho, hắt hơi.

Tuy nhiên, vùng này còn chứa nhiều cơ quan khác. Cơn đau có thể do sỏi thận phải đang di chuyển xuống niệu quản (gây đau quặn dữ dội lan từ lưng xuống bẹn, kèm theo tiểu buốt, tiểu máu). Ở nữ giới, cơn đau đột ngột ở khu vực này còn có thể là dấu hiệu vỡ u nang buồng trứng hoặc thai ngoài tử cung vỡ.

Những triệu chứng đi kèm nào cảnh báo tình trạng cấp cứu ngoại khoa?

Bản thân cơn đau bụng bên phải đã cần được theo dõi sát sao, nhưng bạn tuyệt đối không được chủ quan nếu cơn đau đi kèm với các dấu hiệu sinh tồn bất thường. Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) đưa ra cảnh báo đỏ cho các trường hợp cấp cứu ngoại khoa khi người bệnh có biểu hiện:

• Cơn đau tăng dần mức độ, đau dữ dội đến mức không thể đứng thẳng hoặc đi lại bình thường.

• Cơ bụng co cứng như gỗ khi sờ vào.

• Xuất hiện tình trạng buồn nôn và nôn mửa liên tục không dứt.

• Cơ thể bị sốt (sốt nhẹ trong viêm ruột thừa hoặc sốt cao rét run trong nhiễm trùng đường mật).

• Có máu trong phân hoặc chất nôn.

Người bệnh cần làm gì để chẩn đoán nguyên nhân đau bụng bên phải?

Trước một cơn đau bụng chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt là ở bên phải, chúng tôi khuyến cáo bạn tuyệt đối không tự ý uống thuốc giảm đau tại nhà, vì thuốc có thể làm lu mờ triệu chứng, khiến bác sĩ bỏ sót các cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm như vỡ ruột thừa. Việc chẩn đoán chính xác bắt buộc phải dựa vào thăm khám lâm sàng và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm ổ bụng hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT scan).

Nếu có triệu chứng kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên chủ động đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và đánh giá phù hợp. Người bệnh có thể đặt lịch qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ 0936388288 để được hỗ trợ lựa chọn thời gian thăm khám và quản lý lịch khám thuận tiện hơn.