Tán sỏi nội soi ống mềm có cần đặt ống JJ không?
Em chuẩn bị tán sỏi bằng nội soi ống mềm, bác sĩ có nhắc có thể đặt một ống nhỏ nối giữa thận và bàng quang. Em muốn hỏi tán sỏi nội soi ống mềm có cần đặt ống JJ không, trường hợp nào phải đặt và em cần theo dõi những triệu chứng gì trong thời gian ống còn nằm trong cơ thể?

Chào em Ngọc Anh! Tán sỏi nội soi ống mềm không phải trường hợp nào cũng cần đặt ống JJ. Bác sĩ có thể đặt ống trước hoặc sau can thiệp nếu cần hỗ trợ dẫn lưu nước tiểu, niệu quản chưa thuận lợi để đưa dụng cụ, có phù nề hoặc nguy cơ tắc nghẽn, còn sỏi hoặc dự kiến điều trị tiếp. Với trường hợp không biến chứng và có đường dẫn nước tiểu phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc không đặt. Nếu phải lưu JJ, em cần biết thời điểm rút, cách kiểm soát khó chịu và dấu hiệu phải tái khám.
Tán sỏi nội soi ống mềm có cần đặt ống JJ không và ống này là gì?
Ống JJ, hay stent niệu quản hai đầu cong, thường là ống nhỏ nằm trong niệu quản từ thận đến bàng quang. Hai đầu cong giúp giữ ống ở vị trí thích hợp. Ống tạo đường dẫn cho nước tiểu đi từ thận xuống bàng quang trong những trường hợp cần hỗ trợ lưu thông.
Khác với ống thông bàng quang thường dẫn nước tiểu ra túi bên ngoài, ống JJ thường nằm hoàn toàn trong cơ thể. Tuy nhiên, một số loại có dây hỗ trợ rút ống theo quy trình riêng. Em không nên tự kéo dây hoặc tháo ống trừ khi có chỉ dẫn cụ thể của nhân viên y tế.
Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU) khuyến nghị không đặt stent thường quy sau những ca nội soi niệu quản không biến chứng. Điều này có nghĩa bác sĩ không nhất thiết phải đặt chỉ vì người bệnh vừa tán sỏi. Cần đánh giá tình trạng niệu quản, sỏi còn lại và nguy cơ tắc nghẽn riêng.
Khi nào bác sĩ có thể đặt JJ trước nội soi ống mềm?
Trong một số trường hợp, niệu quản quá hẹp hoặc đường tiếp cận chưa thuận lợi để đưa ống soi an toàn. Bác sĩ có thể đặt JJ nhằm bảo đảm dẫn lưu và hỗ trợ chuẩn bị cho lần can thiệp tiếp theo. Điều đó không nhất thiết có nghĩa đã thực hiện thất bại kỹ thuật mà có thể là phương án nhằm giảm nguy cơ tổn thương niệu quản.
Nếu em có sỏi gây tắc nghẽn kèm nhiễm trùng, bác sĩ có thể cần đặt JJ hoặc dẫn lưu thận qua da trước để xử trí cấp cứu. Khi nhiễm trùng được kiểm soát, mới lên kế hoạch điều trị sỏi triệt để. Tình huống này khác với đặt JJ dự phòng ở người bệnh ổn định.
Vì sao có thể cần đặt JJ sau khi tán sỏi?
Sau nội soi, niệu quản có thể bị phù nề do thao tác hoặc do viên sỏi trước đó. Một số mảnh sỏi có thể còn trên đường đào thải. Bác sĩ có thể đặt JJ để hỗ trợ dẫn lưu trong thời gian niệu quản hồi phục. Nếu có tổn thương niệu quản, sỏi còn hoặc kế hoạch can thiệp bổ sung, việc lưu ống cũng có thể được cân nhắc.
Theo Hiệp hội Phẫu thuật Tiết niệu Anh (BAUS), ống JJ có thể được đặt sau nội soi và gây cảm giác khó chịu ở thận hoặc bàng quang khi người bệnh đi tiểu. Tuy vậy, các triệu chứng cần được xem xét theo từng người, không thể cho rằng lưu ống nhất định sẽ gây đau nhiều.
Thời gian đặt ống phụ thuộc mục tiêu, tình trạng đường tiểu và kế hoạch tiếp theo. Em cần hỏi ngày dự kiến rút hoặc thay, hình thức rút và nơi tái khám. Không nên lưu ống quá thời gian được chỉ định dù không thấy khó chịu, vì có nguy cơ đóng cặn hoặc các bất thường khác.
Những triệu chứng nào có thể xuất hiện khi đang lưu JJ?
Tài liệu của Leeds Teaching Hospitals thuộc NHS mô tả người bệnh có JJ có thể đau hông khi tiểu. Ngoài ra, em có thể tiểu gấp, tiểu nhiều lần, hơi rát hoặc đau tức vùng bàng quang. Một số người thấy nước tiểu hồng nhẹ, nhất là khi hoạt động nhiều. Nếu những biểu hiện này làm ảnh hưởng sinh hoạt, hãy trao đổi với bác sĩ.
Có thể giảm khó chịu trong thời gian đặt ống bằng cách nào?
Đừng tự mua thuốc giảm đau hoặc thuốc trị triệu chứng đường tiểu. Bác sĩ có thể lựa chọn thuốc phù hợp tùy mức độ khó chịu, chức năng thận và các thuốc em đang dùng. Uống nước đều theo hướng dẫn, tránh nhịn tiểu quá lâu và tăng hoạt động từ từ nếu sức khỏe cho phép.
Nếu có dây rút ống, cần được hướng dẫn vệ sinh và tránh làm dây bị kéo ngoài ý muốn. Em cũng nên hỏi về sinh hoạt, tập luyện và thời điểm trở lại công việc tùy loại ống để hạn chế tác động.
Khi nào cần đi khám trước ngày rút JJ?
Sốt, rét run, đau hông lưng dữ dội không giảm, nôn nhiều, tiểu rất ít hoặc hoàn toàn không tiểu được cần đánh giá khẩn. Tiểu ra máu nhiều, có cục máu đông hoặc nghi ống tuột cũng cần liên hệ cơ sở điều trị. Không nên mặc định sốt hay đau tăng là do ống JJ thông thường, vì có thể liên quan nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn.
Nếu gần đến ngày rút mà em chưa nhận được lịch cụ thể, hãy chủ động liên hệ thay vì tự chờ. Việc kiểm tra vị trí ống và phần sỏi còn lại có thể được thực hiện tùy chỉ định.
Tóm lại, tán sỏi nội soi ống mềm có cần đặt ống JJ không phụ thuộc tình trạng đường tiểu, diễn biến can thiệp và nguy cơ tắc nghẽn. Em có thể đặt lịch tư vấn tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được đánh giá, giải thích lý do đặt ống nếu cần và hướng dẫn kế hoạch theo dõi, rút ống phù hợp.








