Cấp cứu:0901793122
English
Bệnh Viện Đa Khoa Quốc Tế Thu Cúc | TCI Hospital
Chăm sóc sức khoẻ trọn đời cho bạn
Tổng đài1900558892
Sỏi niệu quản có tự đào thải được không hay cần tán sỏi?
Bùi Quốc Anh
Đã hỏi: Ngày 21/11/2026
Theo dõi Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc trênGoogle News
Tiết niệu

Sỏi niệu quản có tự đào thải được không hay cần tán sỏi?

Em vừa chụp phim và phát hiện viên sỏi nằm trong niệu quản, bác sĩ hẹn tái khám sau một thời gian. Em chưa muốn làm thủ thuật nếu vẫn có thể tự đào thải. Sỏi niệu quản có tự đào thải được không, khả năng này liên quan thế nào đến kích thước, vị trí và biểu hiện tắc nghẽn ạ?

Chuyên viên tư vấn
Chuyên viên tư vấn
Đã trả lời: Ngày 21/11/2026

Chào em Quốc Anh! Sỏi niệu quản có thể tự đào thải theo dòng nước tiểu, đặc biệt khi viên sỏi có kích thước nhỏ, đã di chuyển xuống đoạn niệu quản gần bàng quang và không gây biến chứng. Tuy nhiên, không phải viên sỏi nào cũng tự ra ngoài. Việc bác sĩ hẹn em tái khám có thể nhằm đánh giá khả năng theo dõi bảo tồn, nhưng em cần biết chính xác kích thước, vị trí sỏi, mức độ ứ nước và chức năng thận. Nếu xuất hiện sốt, rét run, đau không kiểm soát được hoặc không tiểu được, em không nên tiếp tục chờ đến ngày hẹn.

Sỏi niệu quản có tự đào thải được không và điều gì quyết định khả năng này?

Niệu quản là ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi viên sỏi rơi từ thận vào niệu quản, sự co bóp của thành ống cùng dòng nước tiểu có thể giúp sỏi dịch chuyển. Nếu viên sỏi đi qua niệu quản tới bàng quang, nó có thể tiếp tục ra ngoài khi đi tiểu. Tuy nhiên, sỏi có thể mắc lại ở vị trí hẹp hoặc tạo phản ứng phù nề tại niêm mạc, khiến nước tiểu khó lưu thông.

Hướng dẫn sỏi tiết niệu năm 2026 của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU) cho thấy kích thước và vị trí niệu quản ảnh hưởng đáng kể đến khả năng thoát sỏi tự nhiên. Những viên dưới 5 mm nhìn chung dễ thoát hơn viên lớn. Sỏi đoạn niệu quản dưới, gần bàng quang, thường có khả năng tự thoát cao hơn sỏi nằm ở phía trên. Tuy vậy, đây là xu hướng chung chứ không phải bảo đảm cho từng bệnh nhân.

Một viên sỏi có chiều ngang nhỏ thường thuận lợi hơn khi đi qua lòng niệu quản, nhưng hình dạng, sự phù nề và việc sỏi đã nằm tại một vị trí quá lâu cũng có thể tác động. Vì vậy, bác sĩ không chỉ đọc một con số kích thước trên phim mà cần xem toàn bộ đặc điểm đường tiết niệu.

Hết đau có phải dấu hiệu sỏi đã xuống bàng quang không?

Cơn đau quặn thận có thể giảm khi sỏi thay đổi vị trí, mức độ tắc nghẽn giảm hoặc sau khi em sử dụng thuốc giảm đau. Nhưng hết đau không chắc chắn rằng viên sỏi đã ra khỏi cơ thể. Đôi khi tình trạng tắc nghẽn kéo dài mà triệu chứng lại không rõ rệt.

Em có thể chú ý xem có hạt sỏi nhỏ trong nước tiểu hay không. Nếu bác sĩ hướng dẫn lọc nước tiểu, em có thể dùng dụng cụ phù hợp để thu mẫu. Việc phân tích viên sỏi có ích cho phòng ngừa tái phát. Tuy nhiên, dù không thấy sỏi bằng mắt thường, em vẫn nên tái khám để đánh giá kết quả theo dõi.

Khi nào có thể tiếp tục điều trị bảo tồn sỏi niệu quản?

Theo Viện Quốc gia về Chất lượng Y tế và Chăm sóc Anh (NICE), lựa chọn phương án cho sỏi niệu quản cần căn cứ vào kích thước, khả năng tự thoát và mức độ triệu chứng. Nếu cơn đau không thể chịu được hoặc sỏi ít có khả năng tự thoát, có thể cần điều trị can thiệp sớm. Những người đủ điều kiện theo dõi cần được cung cấp kế hoạch rõ ràng.

Điều trị bảo tồn thường được xem xét khi cơn đau đã kiểm soát, không có dấu hiệu nhiễm trùng, chức năng thận ổn định và chưa có tắc nghẽn nghiêm trọng hoặc kéo dài cần giải quyết. Người chỉ có một thận hoạt động, có sỏi gây tắc cả hai bên hoặc có bệnh thận từ trước cần đánh giá thận trọng hơn. Em cũng cần có khả năng đến khám đúng lịch và tiếp cận y tế nếu triệu chứng thay đổi.

Thời gian theo dõi không cố định cho tất cả mọi người. Có người thoát sỏi trong vài ngày, có người cần vài tuần. Nếu sỏi vẫn tồn tại, bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị dựa trên tình trạng hiện tại thay vì tiếp tục đợi vô thời hạn.

Thuốc và sinh hoạt có giúp sỏi niệu quản tự ra dễ hơn không?

Có cần dùng thuốc hỗ trợ tống sỏi không?

Trong điều trị bảo tồn, bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau và, nếu phù hợp, thuốc hỗ trợ tống sỏi. EAU cho biết nhóm thuốc chẹn alpha có thể mang lại lợi ích ở người có sỏi đoạn niệu quản dưới lớn hơn 5 mm được lựa chọn để điều trị bảo tồn. Thuốc giúp giãn cơ trơn niệu quản, không có tác dụng làm tan trực tiếp phần lớn các viên sỏi.

Thuốc có khả năng gây chóng mặt hoặc hạ huyết áp, vì vậy em không nên tự mua dùng hoặc sử dụng đơn thuốc của người khác. Nếu đang dùng thuốc điều trị huyết áp hoặc có tiền sử ngất, cần báo bác sĩ. Khi đang điều trị mà phát sinh nhiễm trùng, đau không kiểm soát hoặc chức năng thận giảm, cần đánh giá lại phương án thay vì chỉ tiếp tục uống thuốc.

Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Bệnh Tiêu hóa và Thận Hoa Kỳ (NIDDK) giải thích rằng những viên sỏi nhỏ có thể tự đi qua đường tiết niệu, trong khi sỏi lớn hoặc gây vấn đề có thể cần được lấy ra hoặc làm vỡ bằng phương pháp thích hợp. Thuốc và kế hoạch chăm sóc cần dựa trên tình trạng của từng người.

Có nên uống thật nhiều nước và vận động mạnh để đẩy sỏi?

Em nên uống nước đều nếu không có chống chỉ định, tránh mất nước và theo hướng dẫn bác sĩ. Nếu đang đau quặn dữ dội hoặc có nguy cơ tắc nghẽn, không nên cố uống một lượng lớn nước trong thời gian ngắn để ép viên sỏi ra, vì điều đó không bảo đảm có lợi và có thể làm khó chịu hơn. Vận động nhẹ phù hợp sức khỏe là lựa chọn hợp lý, nhưng không cần nhảy mạnh hoặc chạy quá sức khi còn đau.

Làm thế nào để biết sỏi vẫn đang gây tắc nghẽn?

Siêu âm có thể đánh giá tình trạng giãn đài bể thận. Xét nghiệm nước tiểu giúp bác sĩ nhận diện máu và dấu hiệu nhiễm trùng, xét nghiệm máu có thể đánh giá chức năng thận. Chụp cắt lớp vi tính không cản quang có giá trị xác định vị trí, kích thước và đặc điểm sỏi nếu cần làm rõ. Bác sĩ cân nhắc chọn phương tiện kiểm tra lại để hạn chế xét nghiệm hoặc chiếu xạ không cần thiết.

Nếu sỏi không tiến triển, gây ứ nước kéo dài hoặc ảnh hưởng chức năng thận, bác sĩ có thể tư vấn nội soi niệu quản hoặc tán sỏi ngoài cơ thể tùy trường hợp. Khi tắc nghẽn kèm nhiễm trùng, xử trí cấp cứu thường cần dẫn lưu nước tiểu và dùng kháng sinh, sau đó điều trị sỏi khi tình trạng ổn định.

Sốt, rét run, đau hông lưng tăng, nôn không uống được nước hoặc tiểu rất ít là những dấu hiệu cần đến cơ sở y tế kịp thời. Không nên cố chịu đau ở nhà để đợi sỏi tự ra.

Như vậy, sỏi niệu quản có tự đào thải được không phụ thuộc nhiều vào kích thước, vị trí và khả năng duy trì dòng nước tiểu an toàn. Em có thể đặt lịch kiểm tra diễn biến sỏi tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn, mang theo phim và báo cáo chụp để bác sĩ tư vấn phương án phù hợp.

Lưu ý, các thông tin trên chỉ dành cho mục đích tham khảo và tra cứu, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý thực hiện theo nội dung bài viết để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Bình luận
Hiện chưa có bình luận nào!
Middle2 – Banner Tán sỏi
1900558892
zaloChat
Sỏi niệu quản có tự đào thải được không?