Tán sỏi nội soi ống mềm chỉ định khi nào và dựa vào tiêu chí nào?
Khi đọc kết quả CT, bác sĩ nói viên sỏi của tôi nằm trong đài thận, có thể cần đến ống nội soi mềm. Tôi muốn hiểu tán sỏi nội soi ống mềm chỉ định khi nào, tiêu chí nào quyết định kỹ thuật này thay vì tán ngoài cơ thể và bác sĩ cần xem xét cấu trúc đài bể thận như thế nào?

Chào chị Hạnh! Tán sỏi nội soi ống mềm thường được cân nhắc đối với sỏi nằm trong các đài hoặc bể thận, đặc biệt khi có chỉ định điều trị nhưng tán ngoài cơ thể không thuận lợi hoặc chưa hiệu quả. Bác sĩ có thể tiếp cận nhiều vị trí trong thận bằng ống soi mềm, sử dụng laser làm nhỏ sỏi và lấy một số mảnh ra ngoài. Tuy nhiên, lựa chọn kỹ thuật phụ thuộc kích thước, mật độ sỏi, cấu trúc đài bể thận, tình trạng niệu quản và chức năng thận. Chị nên mang phim CT để bác sĩ đánh giá khả năng tiếp cận chính xác.
Tán sỏi nội soi ống mềm chỉ định khi nào đối với sỏi trong đài thận?
Nội soi ống mềm ngược dòng trong thận (RIRS) là phương pháp đưa dụng cụ qua niệu đạo, bàng quang và niệu quản lên hệ thống đài bể thận. Đầu ống có khả năng uốn giúp bác sĩ quan sát nhiều vị trí mà ống soi bán cứng khó tiếp cận. Sau khi tìm được sỏi, bác sĩ có thể sử dụng laser và dụng cụ lấy mảnh sỏi khi thích hợp.
Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU) lựa chọn phương pháp điều trị sỏi thận theo kích thước, vị trí và đặc điểm sỏi. Nội soi ống mềm có vai trò trong nhiều trường hợp sỏi thận kích thước nhỏ đến vừa cần điều trị. Khi viên sỏi ở đài dưới lớn hơn 1 cm, hoặc có cấu trúc khiến mảnh sỏi khó thoát sau tán ngoài cơ thể, nội soi hoặc tán qua da có thể phù hợp hơn.
Không phải viên sỏi nằm trong đài thận đều cần can thiệp. Với sỏi nhỏ không triệu chứng, không gây tắc nghẽn hay nhiễm trùng, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi. Nếu sỏi phát triển, gây đau, nhiễm trùng hoặc ảnh hưởng dòng nước tiểu, chỉ định điều trị cần được xem xét lại.
Sỏi lớn có nội soi ống mềm được không?
Với sỏi thận lớn hơn 2 cm, EAU thường ưu tiên tán hoặc lấy sỏi qua da do khả năng lấy lượng sỏi lớn. Nội soi ống mềm ở những trường hợp như vậy có thể cần nhiều giai đoạn và không mặc định là lựa chọn đầu tiên. Nếu tán qua da không phù hợp hoặc đặc điểm người bệnh có lợi cho phương pháp ngược dòng, bác sĩ có thể cân nhắc phương án này sau khi trao đổi giới hạn.
Vì sao lựa chọn nội soi ống mềm thay vì tán sỏi ngoài cơ thể?
Tán ngoài cơ thể sử dụng sóng xung kích từ phía ngoài để làm vỡ sỏi; các mảnh cần tự thoát qua đường tiết niệu. Phương pháp có ưu điểm ít xâm lấn hơn trong những trường hợp thích hợp, nhưng phụ thuộc khả năng định vị, mật độ sỏi và đường thoát mảnh.
Viện Quốc gia về Chất lượng Y tế và Chăm sóc Anh (NICE) đưa ra các lựa chọn tán ngoài cơ thể, nội soi và tán qua da dựa trên kích thước và vị trí sỏi. Nếu sỏi không thể định vị tốt, mật độ cao dự đoán khó vỡ bằng sóng xung kích, hoặc tán ngoài đã không đạt kết quả mong muốn, nội soi ống mềm có thể được xem xét để tiếp cận trực tiếp.
Tuy nhiên, nội soi phải đưa dụng cụ qua niệu quản, thường cần vô cảm và có những nguy cơ như nhiễm trùng, tổn thương niệu quản. Vì vậy, không nên mặc định nội soi ống mềm tốt hơn cho tất cả bệnh nhân. Bác sĩ cần so sánh khả năng sạch sỏi, mức độ xâm lấn và khả năng cần điều trị thêm đối với chị.
Cấu trúc đài bể thận ảnh hưởng khả năng tiếp cận như thế nào?
Sỏi ở đài dưới có phải lúc nào cũng tiếp cận được bằng ống mềm không?
Đài dưới có thể tạo góc dốc với bể thận, cổ đài dài hoặc hẹp. Đầu ống soi cần uốn đủ để tới được vị trí, nhưng khả năng uốn còn chịu ảnh hưởng bởi dụng cụ laser hoặc dụng cụ lấy mảnh được đưa qua ống. Vì thế, dù là ống mềm, không phải mọi vị trí đều dễ tiếp cận.
Nếu thích hợp, bác sĩ có thể di chuyển sỏi tới vị trí dễ thao tác hơn rồi tán. Trong những tình huống khó, có thể cần thay đổi dụng cụ, chia giai đoạn hoặc cân nhắc đường tiếp cận qua da. Phim CT giúp hiểu giải phẫu, nhưng khả năng thực hiện còn phụ thuộc quan sát thực tế trong can thiệp.
NIDDK mô tả nội soi niệu quản cho phép quan sát bên trong niệu quản và thận, sử dụng dụng cụ để làm vỡ hoặc lấy sỏi. Nếu niệu quản quá hẹp để đưa ống an toàn, bác sĩ có thể đặt JJ chuẩn bị và thực hiện thủ thuật ở thời điểm khác.
Cần kiểm tra sức khỏe và theo dõi thế nào trước khi thực hiện?
Xét nghiệm nước tiểu và cấy nước tiểu khi có chỉ định giúp đánh giá nhiễm trùng. Xét nghiệm chức năng thận, thông tin thuốc đang dùng, bệnh nền và khả năng đông máu cũng cần được xem xét. Nếu có tắc nghẽn kèm nhiễm trùng, cần xử trí khẩn và thường trì hoãn tán sỏi đến khi ổn định.
Chị nên hỏi khả năng cần đặt JJ, phương án vô cảm, thời gian theo dõi, tỷ lệ dự kiến còn mảnh dựa vào tình trạng riêng và lịch kiểm tra. Sau thủ thuật, không tự bỏ lịch rút ống nếu có. Sốt, rét run, đau dữ dội không giảm, tiểu rất ít hoặc chảy máu nhiều cần được đánh giá kịp thời.
Như vậy, tán sỏi nội soi ống mềm chỉ định khi nào phụ thuộc vào nhu cầu điều trị, đặc điểm đài bể thận và khả năng tiếp cận an toàn. Chị có thể đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn, mang phim CT để bác sĩ tư vấn lựa chọn phù hợp giữa nội soi, tán ngoài cơ thể hoặc phương án khác.








