Sỏi niệu quản 6-9mm có cần can thiệp loại bỏ không?

Chào bạn,

Sỏi niệu quản là bệnh lý tiết niệu khá phổ biến, trong đó kích thước viên sỏi có ý nghĩa quan trọng trong việc quyết định hướng điều trị. Nhiều người bệnh khi được chẩn đoán sỏi niệu quản 6mm trở lên thường lo lắng không biết tình trạng này có thể tự đào thải hay bắt buộc phải can thiệp phẫu thuật. Thực tế, không phải trường hợp nào cũng giống nhau và việc điều trị cần dựa trên đánh giá y khoa cụ thể.

Sỏi niệu quản 6- 9mm có cần can thiệp gì không?

Với sỏi niệu quản kích thước dưới 5mm, đa số trường hợp cơ thể có thể tự đào thải sỏi ra ngoài trong khoảng vài tuần đến khoảng 1 tháng, đặc biệt khi người bệnh uống đủ nước và duy trì vận động phù hợp. Thống kê cho thấy hơn 80% sỏi nhỏ dưới 5mm có khả năng tự thoát theo đường tiểu mà không cần can thiệp xâm lấn. Trong những trường hợp này, bác sĩ thường chỉ định theo dõi định kỳ, kết hợp uống nhiều nước và sử dụng thuốc giúp giãn niệu quản để hỗ trợ sỏi di chuyển. Nếu người bệnh ít đau, không có dấu hiệu ứ nước thận hoặc biến chứng, thì chưa cần tiến hành các thủ thuật can thiệp.

Với sỏi niệu quản từ 5mm trở lên, trong đó có kích thước 6mm – 9mm nói riêng, việc tự đào thải trở nên khó khăn vì niệu quản là 1 ống dài 25 – 30cm, đường kính trong là 2 – 4mm, có 3 đoạn hẹp tự nhiên. 

• Bởi vậy, viên sỏi lớn từ 5mm trở lên rất khó để trôi qua niệu quản theo dòng nước tiểu và đào thải ra ngoài theo đường tự nhiên. 
• Tuy nhiên, việc có cần can thiệp hay không không chỉ căn cứ vào kích thước viên sỏi, mà còn phụ thuộc nhiều vào biểu hiện lâm sàng của người bệnh như các cơn đau quặn thận tái diễn, tiểu ra máu hoặc cảm giác buồn nôn, nôn. Có khoảng 40% trường hợp sỏi niệu quản trên 5mm phải thực hiện tán sỏi để loại bỏ.
• Trong trường hợp chưa xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm, bác sĩ thường chỉ định theo dõi trong khoảng 4 – 6 tuần để đánh giá khả năng sỏi tự di chuyển. Nếu đau kéo dài không thuyên giảm, xuất hiện ứ nước thận hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu, việc can thiệp sớm là cần thiết thay vì tiếp tục chờ đợi.

Với sỏi niệu quản có kích thước trên 10mm (từ 1cm trở lên), khả năng tự đào thải ra ngoài gần như không còn, do viên sỏi lớn hơn rất nhiều so với lòng niệu quản. Đây là mức kích thước mà đa số bác sĩ chuyên khoa tiết niệu đều khuyến cáo cần can thiệp điều trị tích cực thay vì tiếp tục theo dõi.

Như vậy có thể nói, sỏi niệu quản 6 – 9mm thuộc nhóm thứ 2: Khó tự đào thải ra ngoài, dựa vào biểu hiện lâm sàng để quyết định can thiệp.

Sỏi niệu quản từ 6mm can thiệp bằng cách nào?

Hiện nay, khi điều trị sỏi niệu quản, chúng tôi luôn ưu tiên các phương pháp ít xâm lấn để giảm đau và giúp người bệnh hồi phục nhanh.

Với sỏi kích thước vừa, chưa gây tắc nghẽn nặng, tán sỏi ngoài cơ thể thường được lựa chọn đầu tiên. Phương pháp này không cần mổ, không để lại sẹo, sỏi được làm nhỏ và tự đào thải theo nước tiểu.

Khi cần can thiệp chủ động hơn, đặc biệt với sỏi niệu quản gây đau nhiều hoặc không tự ra, nội soi niệu quản tán sỏi là phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay. Bác sĩ tiếp cận trực tiếp viên sỏi qua đường tiểu, tán vỡ và lấy ra, tỷ lệ sạch sỏi cao, người bệnh thường hồi phục nhanh.

Với sỏi lớn, phức tạp hoặc nằm cao gần thận, có thể cần tán sỏi nội soi qua da để xử lý. Trường hợp phải mổ mở hiện nay rất hiếm và chỉ áp dụng khi các phương pháp trên không phù hợp.

Tóm lại, sỏi niệu quản 6mm, sỏi niệu quản 7mm, sỏi niệu quản 8mm và sỏi niệu quản 9mm đều thuộc nhóm sỏi khó tự đào thải, nhưng việc can thiệp hay tiếp tục theo dõi cần dựa trên mức độ đau, tình trạng tắc nghẽn, chức năng thận và nguy cơ nhiễm trùng. Người bệnh nên tái khám đúng hẹn, theo dõi sát diễn tiến, trao đổi trực tiếp và tuân thủ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tiết niệu để lựa chọn thời điểm và phương pháp điều trị phù hợp, tránh trì hoãn gây biến chứng ảnh hưởng đến thận.