Sỏi bàng quang gây bí tiểu phải làm sao?
Ông tôi bị sỏi bàng quang, trước đây vẫn đi tiểu được dù dòng tiểu yếu. Từ sáng nay ông rất buồn tiểu nhưng hầu như không tiểu được, bụng dưới căng tức. Xin hỏi sỏi bàng quang gây bí tiểu phải làm sao, tình trạng này cần xử trí ngay tại viện hay có thể chờ đến lịch khám đã hẹn?

Chào em Đức! Ông em rất buồn tiểu nhưng hầu như không tiểu được, bụng dưới căng tức từ sáng nay là tình trạng nghi bí tiểu cấp. Em cần đưa ông đến khoa cấp cứu ngay, không nên chờ lịch khám đã hẹn. Việc tồn tại sỏi bàng quang có thể liên quan đến cản trở dòng tiểu, nhưng cũng cần kiểm tra những nguyên nhân khác như phì đại tuyến tiền liệt hoặc hẹp niệu đạo. Mục tiêu trước mắt là giúp nước tiểu thoát ra an toàn, giảm đau và hạn chế biến chứng. Gia đình không nên tự thông tiểu, ép ông uống nước hoặc dùng thuốc lợi tiểu.
Sỏi bàng quang gây bí tiểu phải làm sao khi bụng dưới đang căng tức?
Bàng quang có chức năng chứa nước tiểu và co bóp để đẩy nước tiểu qua niệu đạo. Nếu đường ra bị cản trở hoặc cơ bàng quang không tạo đủ lực, nước tiểu có thể bị giữ lại. Bí tiểu cấp là tình trạng mất khả năng tiểu đột ngột hoặc chỉ thoát được rất ít dù bàng quang căng. Rỉ vài giọt nước tiểu không đồng nghĩa bàng quang đã được làm rỗng.
Theo Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Bệnh Tiêu hóa và Thận Hoa Kỳ (NIDDK), người đột ngột không thể đi tiểu cần được xử trí y tế cấp cứu. Nước tiểu bị giữ lại có thể gây đau dữ dội và ảnh hưởng tới đường tiết niệu. Nếu tắc nghẽn kéo dài, nguy cơ nhiễm trùng và tổn thương thận cũng cần được đánh giá.
Với ông em, tiền sử dòng tiểu yếu cho thấy có thể đã tồn tại tình trạng tiểu khó trước đây. Viên sỏi có thể di chuyển đến vị trí cản trở cổ bàng quang, nhưng việc không đi tiểu được cũng có thể xuất phát từ vấn đề khác. Không thể xác định chính xác khi chưa kiểm tra trực tiếp.
Gia đình nên chuẩn bị gì khi đưa ông đi viện?
Hãy đưa ông đi ngay, nếu ông đau nhiều, lơ mơ, khó thở, choáng hoặc không thể di chuyển an toàn, gia đình có thể gọi cấp cứu 115. Mang theo báo cáo siêu âm đã phát hiện sỏi, các kết quả khám trước đây và danh sách thuốc nếu có sẵn. Khi tới nơi, nói rõ lần tiểu được bình thường gần nhất, từ khi nào ông bắt đầu căng tức bụng dưới, có sốt, tiểu máu hoặc đau lưng không.
Không trì hoãn đi viện để thử chườm nóng, xoa bóp bụng hay chờ thuốc uống phát huy tác dụng. Không dùng vật hoặc dụng cụ tự đưa vào niệu đạo vì có thể gây tổn thương, chảy máu và nhiễm trùng.
Bác sĩ sẽ giải quyết bí tiểu cấp như thế nào?
NIDDK mô tả xử trí bí tiểu cấp thường là dẫn lưu nước tiểu bằng ống thông do nhân viên y tế thực hiện. Bác sĩ sẽ kiểm tra bàng quang và đánh giá khả năng đặt thông theo đường niệu đạo. Nếu không thể đặt một cách an toàn vì có chướng ngại hoặc nghi thương tổn, bác sĩ có thể cân nhắc phương án dẫn lưu khác, chẳng hạn thông bàng quang trên xương mu trong tình huống thích hợp.
Sau khi giải phóng nước tiểu, bác sĩ có thể theo dõi lượng nước tiểu, chức năng thận, điện giải và những bất thường phát sinh. Mức độ theo dõi phụ thuộc vào lượng nước tiểu bị giữ lại, thời gian tắc nghẽn, tình trạng toàn thân và bệnh nền của ông.
Dẫn lưu là biện pháp xử lý trước mắt, không phải lúc nào cũng giải quyết được viên sỏi hay nguyên nhân gây tắc. Sau khi tình trạng ổn định, bác sĩ mới xác định kế hoạch điều trị tiếp theo.
Vì sao người lớn tuổi có sỏi bàng quang dễ gặp khó khăn khi đi tiểu?
Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU) cho biết sỏi bàng quang ở người trưởng thành thường liên quan tới bất thường cản trở đường ra hoặc làm rỗng bàng quang. Nam giới lớn tuổi có thể gặp phì đại lành tính tuyến tiền liệt, làm lòng niệu đạo bị thu hẹp. Ngoài ra, hẹp niệu đạo, bệnh thần kinh, thuốc ảnh hưởng khả năng co bóp bàng quang hoặc các nguyên nhân khác cũng cần được xem xét.
Nước tiểu còn tồn lại sau khi đi vệ sinh có thể tạo điều kiện hình thành sỏi. Sỏi lại có thể kích thích thành bàng quang và làm biểu hiện tiểu khó nặng thêm. Do đó, có thể tồn tại đồng thời nhiều yếu tố khiến ông không tiểu được.
Mayo Clinic lưu ý khi sỏi bàng quang hình thành do tình trạng tắc nghẽn, chẳng hạn tuyến tiền liệt phì đại, cần điều trị cả nguyên nhân cùng với sỏi. Điều này quan trọng để hạn chế tình trạng tái diễn. Việc xử lý chỉ một viên sỏi mà không đánh giá dòng tiểu có thể chưa giải quyết được vấn đề lâu dài.
Sau khi thông tiểu, ông có phải mổ lấy sỏi ngay không?
Bác sĩ sẽ kiểm tra kích thước, số lượng sỏi, tình trạng đường tiểu và xem ông có nhiễm trùng hay không. Siêu âm có thể đánh giá bàng quang và thận, xét nghiệm nước tiểu giúp tìm dấu hiệu viêm nhiễm, xét nghiệm máu đánh giá chức năng thận. Có thể cần thêm kiểm tra tuyến tiền liệt hoặc nội soi bàng quang khi phù hợp.
Nội soi tán sỏi qua niệu đạo là một phương pháp thường được cân nhắc cho sỏi bàng quang cần can thiệp. Dụng cụ được đưa vào bàng quang để quan sát, dùng laser hoặc phương tiện thích hợp làm nhỏ và lấy sỏi. Một số trường hợp sỏi lớn hoặc đường niệu đạo không thuận lợi có thể cần phương án khác. Bác sĩ sẽ quyết định thời điểm dựa vào bệnh nền, tình trạng nhiễm trùng và khả năng can thiệp an toàn.
Nếu ông được đặt ống thông khi về nhà, cần hỏi rõ cách chăm sóc, theo dõi dòng nước tiểu và thời điểm rút hoặc thay ống. Nếu ống không chảy, bụng căng đau trở lại, sốt, nước tiểu có nhiều máu hoặc ông lơ mơ, cần liên hệ y tế ngay.
Tóm lại, sỏi bàng quang gây bí tiểu phải làm sao: với triệu chứng của ông em, cần đến cấp cứu ngay để giải phóng nước tiểu, không chờ đến lịch hẹn. Sau khi được xử trí ổn định, em có thể đặt lịch đánh giá nguyên nhân và tư vấn điều trị sỏi cho ông tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.








