Đau lưng sau tán sỏi khi nào cần tái khám?
Ban đầu sau tán sỏi tôi cảm thấy khá dễ chịu, nhưng hôm nay vùng hông lưng lại đau âm ỉ, nhất là khi đi lại. Tôi không rõ còn mảnh sỏi hay do nguyên nhân khác. Đau lưng sau tán sỏi khi nào cần tái khám, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm và xét nghiệm nước tiểu để kiểm tra không?

Chào anh Hiếu! Đau hông lưng âm ỉ xuất hiện lại sau tán sỏi có thể liên quan đến mảnh sỏi đang di chuyển, kích thích do ống JJ nếu có, hoặc tình trạng đường tiết niệu chưa hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, vì ban đầu anh đã khá dễ chịu rồi hôm nay đau trở lại, anh nên thông báo với bác sĩ điều trị và được hướng dẫn thời điểm kiểm tra. Siêu âm và xét nghiệm nước tiểu có thể hữu ích để đánh giá tình trạng ứ nước, nhiễm trùng hoặc các nguyên nhân khác. Nếu đau dữ dội, sốt, rét run, nôn nhiều hoặc tiểu rất ít, cần đi viện khẩn.
Đau lưng sau tán sỏi khi nào cần tái khám và nguyên nhân có thể là gì?
Sau tán sỏi ngoài cơ thể, các mảnh sỏi cần đi theo dòng nước tiểu ra ngoài. Trong quá trình này, mảnh có thể kích thích niêm mạc hoặc gây cản trở tạm thời trong niệu quản, khiến người bệnh đau hông. Theo Cleveland Clinic, mảnh sỏi có thể tiếp tục thoát trong nhiều ngày đến vài tuần sau điều trị bằng sóng xung kích. Do vậy, anh vẫn có khả năng gặp khó chịu trong thời gian này dù đã hết đau ngay sau buổi tán.
Sau nội soi niệu quản hoặc nội soi ống mềm, niệu quản có thể phù nề nhẹ do thao tác. Nếu có JJ, cảm giác đau hông khi tiểu hoặc vận động cũng có thể xuất hiện. Hiệp hội Phẫu thuật Tiết niệu Anh (BAUS) mô tả đau ở vùng thận khi đi tiểu và khó chịu bàng quang ở người lưu stent. Những biểu hiện này cần được theo dõi, không nên tự kết luận là bình thường nếu đau tăng rõ.
Nếu anh thực hiện tán sỏi qua da, đau vùng lưng có thể liên quan đường hầm và mô đang lành. Tuy nhiên, đau mới xuất hiện hoặc tăng nhanh, nhất là kèm chảy máu, sốt hay mệt nhiều, cần đánh giá.
Đau nhiều hơn khi đi lại có thể do cơ xương khớp không?
Có thể. Đau thay đổi theo tư thế hoặc hoạt động đôi khi liên quan cơ vùng lưng, nhưng sau can thiệp sỏi cần xem xét cả nguyên nhân đường tiết niệu. Chỉ dựa vào việc đau âm ỉ khi đi lại không đủ để phân biệt. Anh nên mô tả vị trí chính xác, đau lan xuống bụng dưới hoặc bẹn không, có ảnh hưởng khi tiểu hay không và có kèm thay đổi nước tiểu không.
Điều quan trọng là không tự kết luận cơn đau không liên quan sỏi chỉ vì không giống cơn đau quặn ban đầu. Một số tắc nghẽn có thể ít đau hơn hoặc thay đổi theo thời gian.
Những trường hợp nào không nên chờ đến lịch tái khám định kỳ?
Nếu cơn đau mới nhưng nhẹ và không có biểu hiện khác, anh có thể liên hệ bác sĩ để quyết định cần kiểm tra sớm hay theo lịch. Nếu đau tăng dần, tái diễn nhiều lần hoặc thuốc không kiểm soát được, cần được đánh giá sớm hơn. Đặc biệt, sốt, rét run, nôn liên tục, không tiểu được hoặc tiểu rất ít là dấu hiệu cần đi cấp cứu hoặc khám khẩn.
Tài liệu của NHS về theo dõi sau nội soi niệu quản lưu ý sốt, rét run và đau nặng lên không giảm bằng thuốc là dấu hiệu cần được hỗ trợ y tế. Nếu tiểu ra máu nhiều hoặc có cục máu đông, cần đánh giá khả năng cản trở dòng nước tiểu. Không nên tự tăng liều thuốc giảm đau rồi trì hoãn khám.
Siêu âm và xét nghiệm nước tiểu có thể giúp xác định nguyên nhân thế nào?
Siêu âm có phát hiện mảnh sỏi còn sót không?
Siêu âm giúp bác sĩ đánh giá hệ thống đài bể thận có bị giãn, có một số sỏi còn lại hoặc bất thường khác không. Nếu phát hiện ứ nước, bác sĩ sẽ xem mức độ và mối liên quan với vị trí sỏi. Một số mảnh nhỏ hoặc sỏi niệu quản có thể khó quan sát trên siêu âm, do đó CT không cản quang hay phim khác có thể được cân nhắc nếu cần làm rõ.
Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU) khuyến nghị lựa chọn phương tiện theo dõi sau điều trị sỏi dựa vào đặc điểm sỏi và tình trạng lâm sàng. Không nhất thiết người bệnh phải chụp CT mọi lần khám, nhưng khi có triệu chứng mới, việc bổ sung hình ảnh có thể cần thiết.
Xét nghiệm nước tiểu hỗ trợ kiểm tra máu, bạch cầu hoặc dấu hiệu nhiễm trùng. Cấy nước tiểu có thể được chỉ định trong trường hợp nghi nhiễm khuẩn. Xét nghiệm máu, đặc biệt creatinine, giúp đánh giá chức năng thận. Bác sĩ sẽ quyết định tùy biểu hiện của anh.
Anh có thể làm gì trước khi đi kiểm tra?
Ghi nhận thời điểm xuất hiện đau, vị trí, mức độ, nhiệt độ và lượng nước tiểu. Xem giấy xuất viện để biết có đặt JJ, thời hạn rút hay lịch kiểm tra mảnh sỏi hay không. Dùng thuốc đúng đơn, tránh vận động nặng và uống nước phù hợp; không cố ép uống nhiều khi đang đau hoặc nghi tắc.
Nếu cần tái khám, mang theo phim trước tán, báo cáo thủ thuật và kết quả kiểm tra gần nhất. Thông tin này giúp bác sĩ đánh giá tiến triển và lựa chọn kiểm tra có ích, tránh thực hiện trùng lặp không cần thiết. Tóm lại, đau lưng sau tán sỏi khi nào cần tái khám phụ thuộc diễn biến và triệu chứng đi kèm. Anh có thể đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để kiểm tra nếu đau nhẹ nhưng tái diễn; nếu có dấu hiệu cấp tính kể trên, hãy đến cơ sở y tế ngay.








