Vì sao phải tiêm vắc xin cúm hàng năm?
Tôi có con nhỏ và bố mẹ lớn tuổi, năm nào cũng được nhắc đi tiêm phòng cúm. Vậy bác sĩ có thể giải thích rõ vì sao phải tiêm vắc xin cúm hàng năm không ạ?
Mỗi năm, khi giao mùa, nhiều người dù đã từng tiêm phòng cúm vẫn tiếp tục nhận được lời khuyên nên tiêm nhắc. Không ít người cảm thấy khó hiểu: Đã tiêm rồi, đã từng mắc cúm rồi, vì sao vẫn cần tiêm tiếp? Câu hỏi vì sao phải tiêm vắc xin cúm hàng năm thường được gửi đến bác sĩ như một cách tìm lời giải thích rõ ràng và có cơ sở khoa học, thay vì chỉ làm theo khuyến cáo một cách máy móc của nhiều người.
1. Vì sao phải tiêm vắc xin cúm hàng năm
1.1. Virus cúm thay đổi liên tục qua từng năm
Không giống nhiều loại virus khác, virus cúm có khả năng biến đổi rất nhanh. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), các chủng virus cúm lưu hành mỗi năm có thể khác nhau do hiện tượng thay đổi kháng nguyên. Chính vì vậy, vắc xin cúm luôn được cập nhật để phù hợp với các chủng virus dự đoán sẽ gây bệnh trong mùa cúm sắp tới.
Đây là lý do quan trọng giải thích vì sao phải tiêm vắc xin cúm hàng năm, chứ không thể tiêm một lần rồi có miễn dịch suốt đời như với sởi hay thủy đậu.
1.2. Miễn dịch sau tiêm cúm không bền vững lâu dài
Bên cạnh sự biến đổi của virus, khả năng bảo vệ của vắc xin cúm cũng giảm dần theo thời gian. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết nồng độ kháng thể sau tiêm vắc xin cúm thường suy giảm rõ rệt sau khoảng 6 – 12 tháng, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.
Điều này có nghĩa là ngay cả khi virus cúm không thay đổi nhiều, cơ thể bạn vẫn cần được nhắc lại để duy trì miễn dịch hiệu quả.
1.3. Cúm có thể gây biến chứng nghiêm trọng
Nhiều người vẫn nghĩ cúm nhẹ và không đáng lo. Tuy nhiên, theo các báo cáo dịch tễ được Bộ Y tế Việt Nam tổng hợp, cúm có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp, làm nặng các bệnh lý mạn tính, thậm chí gây tử vong ở nhóm nguy cơ cao.
Do đó, tiêm vắc xin là rất cần thiết để không những giảm nguy cơ mắc bệnh, mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng do cúm.
2. Thời điểm nào trong năm nên tiêm nhắc vắc xin cúm?
2.1. Thời gian tiêm được khuyến cáo
Theo khuyến cáo của CDC Hoa Kỳ, thời điểm tốt nhất để tiêm vắc xin cúm là trước mùa cúm, thường từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm. Điều này giúp cơ thể kịp tạo miễn dịch trước khi virus cúm lan rộng.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế cũng lưu ý rằng cúm có thể xuất hiện quanh năm, nhưng thường tăng vào thời điểm giao mùa, vì vậy tiêm phòng sớm sẽ giúp chủ động bảo vệ sức khỏe.
2.2. Có nên tiêm vắc xin nếu đã qua mùa cúm?
Nhiều người thắc mắc tại sao phải tiêm vaccine cúm hàng năm nếu đã bỏ lỡ thời điểm tiêm lý tưởng. Thực tế, CDC khẳng định tiêm vắc xin cúm vẫn mang lại lợi ích ngay cả khi mùa cúm đã bắt đầu, bởi virus cúm có thể tiếp tục lưu hành trong nhiều tháng.
Tóm lại, vì sao phải tiêm vắc xin cúm hàng năm đã được khoa học giải thích rất rõ: Virus cúm liên tục biến đổi, miễn dịch sau tiêm không kéo dài lâu và cúm có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Nếu bạn còn băn khoăn tại sao phải tiêm cúm hàng năm, hãy nhớ rằng mỗi mũi tiêm nhắc lại là một cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cho chính bạn và những người xung quanh.
