Viêm amidan có hốc mủ khi nào cần cắt: Nguyên nhân do đâu?
Em bị amidan có mủ và đau họng tái diễn nhiều đợt trong năm. Viêm amidan có hốc mủ khi nào cần cắt, cần dựa vào tiêu chí nào?

Chào em, viêm amidan có hốc mủ tái diễn nhiều đợt trong năm có thể là lý do để cân nhắc cắt amidan, nhưng không phải cứ thấy mủ hoặc hốc trắng là cần phẫu thuật. Bác sĩ cần xác định những đợt đau họng có thực sự do viêm amidan cấp, số lần trong từng năm, mức độ ảnh hưởng học tập, công việc và có biến chứng hay không. Nếu em thường xuyên sốt, đau họng đến mức khó ăn uống hoặc phải nghỉ học, nghỉ làm, nên được đánh giá lại để lựa chọn theo dõi hay phẫu thuật phù hợp.
Hốc mủ ở amidan có phải dấu hiệu nhiễm khuẩn không?
Amidan khẩu cái nằm hai bên họng và có các khe, hốc tự nhiên trên bề mặt. Khi bị viêm, amidan có thể sưng đỏ và xuất hiện dịch tiết trắng hoặc vàng. Viêm amidan có thể do virus hoặc vi khuẩn. Mảng trắng nhìn thấy bằng mắt thường không đủ để xác định tác nhân và không tự động là chỉ định dùng kháng sinh.
Một số người có những hạt trắng hoặc vàng nằm trong hốc amidan, gây hôi miệng hoặc cảm giác vướng. Đây có thể là sỏi amidan, hình thành từ chất tích tụ trong hốc, khác với dịch mủ trong đợt viêm cấp. Sỏi amidan không nhất thiết gây sốt hoặc đau họng dữ dội. Em không nên dùng vật nhọn để cạy hoặc nặn hốc amidan vì nguy cơ chảy máu và tổn thương niêm mạc.
NHS mô tả viêm amidan thường gây đau họng, khó nuốt, đôi khi sốt và mảng trắng. Bác sĩ có thể dựa vào triệu chứng, thăm khám và lựa chọn xét nghiệm nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn cần điều trị.
Viêm amidan có hốc mủ khi nào cần cắt?
Số đợt viêm amidan tái phát bao nhiêu là đáng lưu ý?
Các hướng dẫn của NHS và Hội Tai Mũi Họng Anh (ENT UK) đưa ra những ngưỡng tham khảo khi xem xét cắt amidan cho người có các đợt viêm tái diễn ảnh hưởng đáng kể cuộc sống: ít nhất bảy đợt trong một năm, ít nhất năm đợt mỗi năm trong hai năm liên tiếp hoặc ít nhất ba đợt mỗi năm trong ba năm liên tiếp. Những đợt này cần được xác định là viêm amidan cấp có ý nghĩa lâm sàng và ảnh hưởng sinh hoạt, được ghi nhận, điều trị phù hợp.
Đây không phải công thức áp dụng cứng nhắc cho tất cả người bệnh. Bác sĩ có thể cân nhắc thêm mức độ nặng, khả năng ăn uống, số ngày nghỉ học hoặc nghỉ làm, tiền sử biến chứng và nguy cơ phẫu thuật. Nếu chưa đạt ngưỡng nhưng từng gặp biến chứng nghiêm trọng, vẫn cần đánh giá riêng. Ngược lại, nếu chỉ thường cảm thấy vướng họng do sỏi amidan hoặc đau họng từ nguyên nhân khác, cắt amidan có thể không giải quyết được triệu chứng.
Em nên ghi nhật ký những đợt viêm, gồm thời điểm, sốt hay không, mức đau, tình trạng amidan, kết quả xét nghiệm nếu có và thuốc đã dùng. Những hồ sơ này giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn so với việc nhớ lại một cách ước lượng.
Biến chứng hoặc amidan quá phát có phải chỉ định phẫu thuật không?
Áp xe quanh amidan là tình trạng dịch mủ tích tụ trong mô quanh amidan, có thể gây đau họng một bên dữ dội, khó há miệng, giọng nói thay đổi hoặc khó nuốt. Nếu từng bị áp xe, nhất là tái diễn, bác sĩ có thể xem xét nguy cơ và chỉ định phẫu thuật phù hợp khi tình trạng cấp tính được kiểm soát.
Amidan quá lớn gây cản trở hô hấp hoặc nghi ngờ ngưng thở khi ngủ cũng là lý do cần đánh giá. Một số tổn thương amidan bất thường, chẳng hạn khối sưng lệch một bên hoặc loét kéo dài, có thể cần kiểm tra khác để xác định bản chất. Những trường hợp này không phụ thuộc hoàn toàn vào số đợt viêm trong năm.
Cắt amidan có giúp giảm đau họng tái phát không?
Nghiên cứu NATTINA thực hiện tại Anh trên người từ 16 tuổi trở lên có viêm amidan cấp tái diễn cho thấy nhóm được phẫu thuật có ít ngày đau họng hơn trong thời gian theo dõi so với nhóm điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, phẫu thuật cũng có biến cố bất lợi, trong đó chảy máu là vấn đề quan trọng. Kết quả này hỗ trợ việc cân nhắc phẫu thuật cho người đáp ứng tiêu chí, không có nghĩa tất cả người bị viêm họng nên cắt amidan.
Sau phẫu thuật, người bệnh vẫn có thể đau họng do virus, viêm họng hoặc các nguyên nhân khác. Cắt amidan không phải cam kết rằng từ đó sẽ không bao giờ mắc bệnh đường hô hấp. Bác sĩ cần trao đổi về đau sau mổ, thời gian hồi phục, nguy cơ chảy máu và các vấn đề liên quan gây mê.
Em cần chuẩn bị và theo dõi gì nếu có chỉ định cắt amidan?
Trước khi phẫu thuật, bác sĩ sẽ xem xét bệnh nền, tiền sử chảy máu, dị ứng thuốc và tất cả thuốc đang dùng. Có thể cần xét nghiệm trước mổ theo tình trạng. Em nên hỏi rõ phương án phẫu thuật, hướng dẫn nhịn ăn uống và chế độ chăm sóc. Sau mổ, uống đủ dịch và dùng thuốc giảm đau đúng hướng dẫn giúp phục hồi. Đau họng có thể kéo dài nhiều ngày; không tự sử dụng thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu khi chưa được hỏi ý kiến.
Nếu sau mổ thấy máu đỏ tươi trong miệng, nôn ra máu hoặc có dấu hiệu chảy máu, cần đến bệnh viện ngay. Trong đợt viêm hiện tại, khó thở, không nuốt được nước bọt, chảy dãi, khó há miệng hoặc sưng đau một bên nhanh cũng cần đánh giá khẩn.
Tóm lại, viêm amidan có hốc mủ khi nào cần cắt phụ thuộc số đợt viêm, mức độ ảnh hưởng và nguy cơ biến chứng, không chỉ dựa vào hình ảnh mủ. Em có thể đặt lịch khám tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn, mang theo thông tin những đợt viêm để bác sĩ tư vấn lựa chọn điều trị phù hợp.







