Viêm phụ khoa có lây cho chồng không?

Chào bạn Đặng Thị Thuỷ Tiên (28 tuổi) và quý bạn đọc đang điều trị các bệnh lý viêm âm đạo!

Khi người vợ được bác sĩ chẩn đoán mắc viêm âm đạo và đang phải tuân thủ dùng thuốc đặt, thuốc uống, một trong những băn khoăn tế nhị nhưng mang tính quyết định nhất trong đời sống vợ chồng là: “Viêm phụ khoa ở nữ giới có lây sang cho chồng không? Chồng có cần phải đi khám cùng vợ không? Và những trường hợp nào bắt buộc phải điều trị đồng thời cho cả hai bạn tình thì bệnh mới không tái phát?”.

Trong thực tế lâm sàng, sự thiếu hiểu biết về con đường lây truyền của các tác nhân vi sinh vật là nguyên nhân số 1 dẫn tới hiện tượng “Tái nhiễm bóng bàn” (Ping-pong infection) cực kỳ phổ biến: Người vợ vừa điều trị sạch sẽ xong, vừa quan hệ lại với chồng một vài lần thì bệnh lập tức bùng phát trở lại y như cũ, gây nghi ngờ, rạn nứt tình cảm hôn nhân và bế tắc trong điều trị. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết cơ chế lây truyền của từng loại mầm bệnh và chỉ rõ các trường hợp bắt buộc phải điều trị cho cả bạn đời.

Viêm phụ khoa có lây cho chồng không? Phân loại theo từng tác nhân gây bệnh

Câu trả lời y khoa chuẩn xác là: TÙY THUỘC VÀO TÁC NHÂN GÂY VIÊM MÀ MỨC ĐỘ VÀ KHẢ NĂNG LÂY SANG CHO NGƯỜI CHỒNG HOÀN TOÀN KHÁC NHAU:

Nhóm BẮT BUỘC LÂY VÀ BẮT BUỘC PHẢI ĐIỀU TRỊ CHO CẢ CHỒNG (100% Lây truyền qua đường tình dục – STI):

• Nhiễm Trùng roi âm đạo (Trichomonas vaginalis):
• Khả năng lây nhiễm: Gần như 100%! Trùng roi là ký sinh trùng đơn bào lây truyền trực tiếp qua giao hợp.
• Biểu hiện ở người chồng: Đa số nam giới (trên 70–80%) khi mang trùng roi trong niệu đạo, rãnh quy đầu hoặc tuyến tiền liệt HOÀN TOÀN KHÔNG CÓ BẤT KỲ TRIỆU CHỨNG NÀO (Người lành mang mầm bệnh). Một số ít người có thể thấy hơi ngứa râm ran trong niệu đạo hoặc rỉ một giọt dịch trong vào buổi sáng.
• QUY TẮC BẮT BUỘC: Khi vợ phát hiện nhiễm trùng roi, BẮT BUỘC NGƯỜI CHỒNG PHẢI UỐNG THUỐC CÙNG VỢ THEO ĐÚNG PHÁC ĐỒ CỦA CDC (Metronidazole hoặc Tinidazole liều chuẩn). Nếu chỉ điều trị cho vợ mà không chữa cho chồng, người chồng sẽ lập tức lây ngược lại cho vợ ngay trong lần quan hệ đầu tiên sau khi vợ hết thuốc!
• Nhiễm Chlamydia trachomatis và Vi khuẩn Lậu (Neisseria gonorrhoeae):
• Khả năng lây nhiễm: Cực kỳ cao qua quan hệ tình dục không an toàn.
• Biểu hiện ở chồng: Có thể tiểu buốt, tiểu rắt, chảy mủ niệu đạo màu vàng xanh hoặc hoàn toàn không có triệu chứng.
• QUY TẮC BẮT BUỘC: Bắt buộc điều trị kháng sinh toàn thân đồng thời cho cả hai vợ chồng, bất kể người chồng có triệu chứng hay không.
• Nhiễm vi khuẩn Mycoplasma genitalium, Ureaplasma: Cũng bắt buộc điều trị cả hai người.

Nhóm CÓ THỂ LÂY HOẶC GÂY KÍCH ỨNG CHO CHỒNG:

• Nhiễm Nấm men Candida albicans:
• Nấm Candida là vi sinh vật cơ hội nội sinh, bình thường không được xếp vào nhóm bệnh lây truyền qua đường tình dục thuần túy.
• Tuy nhiên, khi người vợ bị viêm nấm cấp tính nặng, số lượng sợi nấm ồ ạt trong âm đạo hoàn toàn có thể lây sang cơ quan sinh dục của chồng qua quan hệ tình dục.
• Biểu hiện ở người chồng (Viêm quy đầu do nấm – Candida Balanitis): Khoảng 15–20% nam giới sau khi quan hệ với vợ bị nấm sẽ xuất hiện triệu chứng: ngứa ngáy, bỏng rát ở đầu dương vật, rãnh bao quy đầu đỏ ửng, nổi các chấm đỏ li ti hoặc có bựa trắng bám quanh bao quy đầu.
• Hướng xử trí: Nếu người chồng có triệu chứng viêm bao quy đầu do nấm, BẮT BUỘC CHỒNG PHẢI ĐIỀU TRỊ (Bôi kem kháng nấm Clotrimazole 1% lên đầu dương vật ngày 2 lần trong 7 ngày, hoặc uống 1 viên Fluconazole 150 mg). Nếu chồng hoàn toàn không có triệu chứng gì, các hiệp hội sản phụ khoa khuyến cáo chưa bắt buộc phải điều trị thường quy cho chồng, trừ trường hợp người vợ bị nấm tái phát từ 4 lần trở lên trong năm.

Nhóm HIẾM KHI LÂY SANG CHO NAM GIỚI:

• Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis – BV):
• BV là hội chứng loạn khuẩn nội sinh do mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo của người phụ nữ (sụt giảm Lactobacillus, bùng phát Gardnerella vaginalis).
• Các nghiên cứu lâm sàng của CDC chứng minh rằng: Việc điều trị kháng sinh thường quy cho bạn tình nam giới không làm giảm tỷ lệ tái phát BV ở người phụ nữ. Do đó, các phác đồ quốc tế hiện tại không khuyến cáo điều trị thường quy cho chồng đối với bệnh BV, trừ khi có chỉ định cá thể hóa đặc biệt. Tuy nhiên, nam giới vẫn có thể mang các chủng vi khuẩn kỵ khí này trong niệu đạo, do đó việc sử dụng bao cao su trong 1 tháng đầu sau điều trị là cực kỳ cần thiết.

Chồng có cần phải đi khám phụ khoa/nam khoa cùng vợ không?

Lời khuyên từ các bác sĩ là: RẤT NÊN ĐI KHÁM CÙNG NHAU, ĐẶC BIỆT TRONG CÁC TRƯỜNG HỢP SAU:

• Vợ bị viêm nhiễm tái đi tái lại nhiều lần mà không tìm ra nguyên nhân.
• Kết quả xét nghiệm dịch âm đạo của vợ phát hiện các tác nhân: Trùng roi Trichomonas, Chlamydia, Lậu cầu hoặc Mycoplasma.
• Người chồng có bất kỳ biểu hiện bất thường nào tại bộ phận sinh dục: Ngứa bao quy đầu, nổi mẩn đỏ, rát buốt khi đi tiểu, xuất tinh đau, chảy dịch mủ ở lỗ sáo, hoặc có nốt sùi mụn cóc.
• Tại phòng khám nam khoa, người chồng sẽ được bác sĩ kiểm tra bao quy đầu, lấy dịch niệu đạo làm xét nghiệm soi tươi hoặc xét nghiệm nước tiểu đầu dòng bằng kỹ thuật PCR để tìm chính xác mầm bệnh.

Nguyên tắc sinh hoạt vợ chồng an toàn trong thời gian điều trị

Để dứt điểm mầm bệnh và bảo vệ hạnh phúc gia đình, bạn Đặng Thị Thuỷ Tiên hãy ghi nhớ 3 nguyên tắc vàng:

• KIÊNG QUAN HỆ TÌNH DỤC TUYỆT ĐỐI TRONG SUỐT THỜI GIAN ĐIỀU TRỊ: Bắt đầu từ ngày uống/đặt viên thuốc đầu tiên cho đến ít nhất 7 ngày sau khi cả hai vợ chồng đã kết thúc đợt thuốc. Đây là khoảng thời gian để niêm mạc phục hồi và thuốc phát huy tối đa tác dụng diệt khuẩn.
• Tuân thủ đồng thời: Nếu bác sĩ đã chỉ định đơn thuốc cho cả hai người, hai vợ chồng phải bắt đầu uống thuốc trong cùng một ngày và uống đủ liều lượng quy định, không được người uống trước người uống sau.
• Sử dụng bao cao su sau điều trị: Khi bắt đầu sinh hoạt tình dục trở lại, nên chủ động sử dụng bao cao su chất lượng cao trong ít nhất 2–4 tuần đầu để tránh dịch kiềm của tinh dịch làm xáo trộn lại độ pH âm đạo đang trong giai đoạn hồi phục.

Bạn Đặng Thị Thuỷ Tiên hãy chia sẻ cởi mở và thẳng thắn với người bạn đời của mình. Sức khỏe sinh sản là trách nhiệm chung của cả hai vợ chồng. Bạn có thể chủ động đặt lịch khám song hành Sản phụ khoa – Nam học cho hai vợ chồng qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.