Viêm âm đạo do vi khuẩn có nguy hiểm không?

Chào bạn Nguyễn Thị An (31 tuổi) và quý bạn đọc đang điều trị tình trạng loạn khuẩn âm đạo!

Khi đi khám phụ khoa và nhận được thông báo từ bác sĩ rằng mình bị “Viêm âm đạo do vi khuẩn” (Bacterial Vaginosis – BV) kèm theo tình trạng khí hư có mùi tanh khó chịu, tâm lý băn khoăn, lo lắng là điều rất tự nhiên: “Viêm âm đạo do vi khuẩn có thực sự nguy hiểm không? Đây là bệnh gì và tại sao cơ thể lại bị mất cân bằng vi khuẩn? Khi nào bắt buộc phải tái khám và vì sao phải tuyệt đối tuân thủ điều trị theo đúng đơn thuốc của bác sĩ?”.

Trong các bệnh lý viêm nhiễm sinh dục nữ, viêm âm đạo do vi khuẩn BV là dạng viêm phổ biến nhất nhưng lại thường bị chị em xem nhẹ nhất vì bệnh thường không gây đau đớn dữ dội hay sưng tấy rầm rộ như nhiễm nấm. Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học vi sinh và dịch tễ học y khoa, BV là một “kẻ phá hoại thầm lặng” cực kỳ nguy hiểm đối với hệ sinh sản nếu không được điều trị triệt để. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết cơ chế bệnh học, những mối nguy tiềm ẩn và phác đồ điều trị chuẩn mực cho bạn An.

Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) là gì? Bản chất của sự “mất cân bằng vi khuẩn”

Khác với các bệnh nhiễm trùng thông thường do một loại vi khuẩn từ bên ngoài xâm nhập vào, Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis) là MỘT HỘI CHỨNG RỐI LOẠN LOẠN KHUẨN SINH THÁI NỘI SINH (Dysbiosis) trong lòng âm đạo:

• Trạng thái bình thường khỏe mạnh: Âm đạo được bảo vệ bởi hơn 95% là các chủng trực khuẩn có lợi Lactobacillus (chủ yếu là L. crispatus, L. jensenii, L. gasseri). Lợi khuẩn này sản sinh ra Acid Lactic để giữ độ pH luôn ở mức acid mạnh (từ 3.8 đến 4.5) và tiết ra Hydrogen Peroxide (H2O2) cùng các chất diệt khuẩn tự nhiên (Bacteriocin) để ức chế toàn bộ các vi sinh vật yếm khí gây hại.
• Khi hội chứng BV xảy ra: Do các yếu tố kích hoạt (quan hệ tình dục không dùng bao cao su, thụt rửa âm đạo, thay đổi nội tiết, dùng kháng sinh, stress kéo dài), số lượng lợi khuẩn Lactobacillus bị suy giảm nghiêm trọng. Mất đi người bảo vệ, nồng độ acid tụt giảm, độ pH âm đạo tăng vọt lên trên 4.5. Điều này tạo điều kiện cho một quần thể vi khuẩn kỵ khí hỗn hợp (đứng đầu là Gardnerella vaginalis, kết hợp với Atopobium vaginae, Prevotella, Mobiluncus, Megasphaera…) bùng phát gấp hàng trăm đến hàng nghìn lần!
• Sự hình thành màng sinh học (Biofilm): Vi khuẩn Gardnerella vaginalis tiết ra các chất ngoại bào tạo thành một lớp màng sinh học nhầy nhớt bám chặt vào bề mặt niêm mạc âm đạo. Lớp màng Biofilm này vừa bảo vệ vi khuẩn khỏi sự tấn công của hệ miễn dịch, vừa sản xuất ra các enzyme độc hại (Sialidase, Prolidase) làm bong tróc các tế bào biểu mô (tạo thành tế bào Clue cells) và giải phóng các amin bay hơi gây ra mùi hôi tanh nồng nặc như cá ươn.

Viêm âm đạo do vi khuẩn CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Câu trả lời dứt khoát từ các chuyên gia sản phụ khoa quốc tế là: CÓ, VIÊM ÂM ĐẠO DO VI KHUẨN CỰC KỲ NGUY HIỂM ĐỐI VỚI SỨC KHỎE SINH SẢN VÀ TÍNH MẠNG THAI NHI NẾU BỎ MẶC KHÔNG ĐIỀU TRỊ! Những hiểm họa y khoa khôn lường của bệnh BV:

• Gia tăng nguy cơ mắc Bệnh Viêm vùng chậu (PID): Vi khuẩn kỵ khí từ ổ viêm BV tại âm đạo sẽ bơi ngược dòng qua cổ tử cung, xâm nhập vào buồng tử cung và hai vòi trứng, gây viêm nội mạc tử cung và viêm tắc vòi trứng, dẫn đến vô sinh vĩnh viễn hoặc chửa ngoài tử cung.
• Làm tăng vọt nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây qua đường tình dục (STI): Lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc bị phá hủy bởi enzyme của vi khuẩn BV khiến niêm mạc âm đạo trở nên cực kỳ mong manh. Nghiên cứu của CDC chỉ ra rằng phụ nữ bị BV có nguy cơ lây nhiễm virus HIV, virus HPV, virus Herpes (HSV-2), vi khuẩn lậu và Chlamydia cao gấp 2 đến 3 lần so với phụ nữ có hệ vi sinh khỏe mạnh!
• Hiểm họa khôn lường đối với phụ nữ mang thai: Nếu bị BV trong thai kỳ, các enzyme vi khuẩn sẽ kích thích sản sinh prostaglandin làm mềm cổ tử cung sớm, gây viêm màng ối, dẫn đến VỠ MÀNG ỐI SỚM, SINH NON, TRẺ SINH RA THIẾU CÂN VÀ NHIỄM TRÙNG HUYẾT SƠ SINH. Sau khi sinh hoặc sau nạo hút thai, người bị BV có tỷ lệ nhiễm trùng hậu sản và viêm nội mạc tử cung cực cao.

Khi nào BẮT BUỘC PHẢI TÁI KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ THEO ĐƠN THUỐC?

Bạn Nguyễn Thị An (31 tuổi) cần phải đến gặp bác sĩ để nhận đơn thuốc chuẩn và tái khám đúng hẹn trong các trường hợp:

• Bắt buộc phải điều trị theo đơn chuyên khoa: BV là bệnh do vi khuẩn kỵ khí gây ra nên các loại dung dịch vệ sinh thông thường hay ngâm lá trầu không hoàn toàn không có tác dụng. Bắt buộc phải dùng các kháng sinh diệt kỵ khí đặc hiệu theo phác đồ của CDC:
• Thuốc Metronidazole 500 mg đường uống: Uống 2 lần/ngày liên tục trong 7 ngày; HOẶC Gel Metronidazole 0.75% bơm âm đạo mỗi tối trong 5 ngày.
• Thuốc Clindamycin cream 2% đặt âm đạo trong 7 ngày; HOẶC viên uống Tinidazole.
• TUYỆT ĐỐI TUÂN THỦ ĐỦ LIỀU ĐƠN THUỐC: Rất nhiều bệnh nhân uống thuốc được 2–3 ngày thấy mùi hôi tanh biến mất liền tự ý dừng thuốc. Đây là sai lầm chết người! Lớp màng sinh học Biofilm chưa bị phá hủy hoàn toàn sẽ lập tức tái sinh, và vi khuẩn sẽ quen thuốc biến thành thể kháng thuốc. Bạn bắt buộc phải uống/đặt đủ 7 ngày liên tục.
• LƯU Ý SỐNG CÒN KHI DÙNG THUỐC METRONIDAZOLE: TUYỆT ĐỐI KHÔNG UỐNG RƯỢU, BIA HAY BẤT KỲ ĐỒ UỐNG CÓ CỒN NÀO TRONG SUỐT THỜI GIAN DÙNG THUỐC VÀ TRONG VÒNG 72 GIỜ SAU KHI DỪNG THUỐC! Rượu kết hợp với Metronidazole sẽ gây ra “Hội chứng giống Disulfiram” cực kỳ nguy hiểm: nôn mửa dữ dội, tim đập nhanh hồi hộp, đỏ bừng mặt, tụt huyết áp và khó thở.
• Lịch tái khám: Sau khi kết thúc đợt thuốc 7 ngày khoảng 1 tuần, bạn nên quay lại bệnh viện để bác sĩ lấy dịch soi tươi lại. Bác sĩ cần kiểm tra xem tế bào Clue cells đã biến mất chưa và trực khuẩn có lợi Lactobacillus đã mọc trở lại hay chưa.

Lộ trình phục hồi và ngăn ngừa BV tái phát toàn diện cho bạn An

Sau khi tiêu diệt vi khuẩn kỵ khí bằng kháng sinh, bước quan trọng nhất để BV không tái phát là PHẢI “TÁI CẤU TRÚC” LẠI HỆ VI SINH ÂM ĐẠO:

• Bổ sung men vi sinh phụ khoa chuyên biệt: Uống bổ sung viên men vi sinh chứa trực khuẩn sống Lactobacillus rhamnosus GR-1 và Lactobacillus reuteri RC-14 liên tục trong 1–3 tháng. Các lợi khuẩn này đã được chứng minh lâm sàng có khả năng di chuyển và định cư tại âm đạo, tiết acid lactic để khóa chặt độ pH dưới 4.5.
• Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su trong vòng 1 tháng sau điều trị để tránh tính kiềm của tinh dịch làm bùng phát lại vi khuẩn kỵ khí.
• Bỏ ngay thói quen thụt rửa âm đạo, không dùng xà phòng thơm và mặc đồ lót cotton thoáng khí.

Bạn Nguyễn Thị An hãy tuân thủ nghiêm ngặt đơn thuốc của bác sĩ để chấm dứt dứt điểm tình trạng loạn khuẩn BV. Bạn có thể chủ động đặt lịch tái khám cùng các chuyên gia Sản phụ khoa qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.