Khí hư bất thường cần xét nghiệm phụ khoa gì?

Chào bạn Phan Thị Thuỳ (31 tuổi) và quý bạn đọc đang gặp phải tình trạng khí hư bất thường!

Khí hư (dịch tiết âm đạo) là một tấm gương phản chiếu trung thực và nhạy bén nhất về tình trạng sức khỏe phụ khoa của người phụ nữ. Bình thường, khí hư sinh lý có màu trắng trong hoặc hơi ngả trắng sữa, không mùi hoặc có mùi chua nhẹ tự nhiên, hơi dai dính và không gây ngứa ngáy khó chịu. Tuy nhiên, khi nhận thấy khí hư có các biểu hiện bất thường rõ rệt – như đổi sang màu vàng, xanh mủ, màu xám đục, màu nâu đen, khí hư đặc vón cục như bã đậu váng sữa, sủi bọt li ti hoặc bốc mùi hôi tanh nồng nặc – việc bạn Thuỳ KHÔNG TỰ Ý RA TIỆM MUA THUỐC ĐẶT MÀ CHỦ ĐỘNG TÌM ĐẾN BỆNH VIỆN ĐỂ LÀM XÉT NGHIỆM là một quyết định vô cùng sáng suốt, khoa học và đáng khen ngợi!

Bạn Thuỳ băn khoăn: “Khi khí hư bất thường thì cần thực hiện những xét nghiệm phụ khoa gì? Xét nghiệm soi tươi khác gì xét nghiệm nuôi cấy hay PCR? Và khi nào thì bắt buộc phải thực hiện thêm siêu âm vùng chậu?”.

Bài viết này sẽ cung cấp một bản hướng dẫn toàn diện về trọn bộ các xét nghiệm cận lâm sàng chuẩn mực y khoa, giúp bạn hiểu rõ ý nghĩa của từng xét nghiệm và quy trình chẩn đoán trúng đích.

Trọn bộ các xét nghiệm phụ khoa cốt lõi khi khí hư bất thường

Tùy thuộc vào màu sắc, tính chất của khí hư và các triệu chứng đi kèm, bác sĩ sản phụ khoa sẽ chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng theo trình tự từ cơ bản đến chuyên sâu:

Xét nghiệm Soi tươi dịch âm đạo (Wet Mount / Direct Microscopic Examination) – Bước đầu tay bắt buộc

• Cách thực hiện: Bác sĩ dùng một tăm bông vô khuẩn lấy một giọt dịch khí hư từ cùng đồ sau âm đạo, hòa vào giọt nước muối sinh lý 0.9% trên lam kính và soi ngay lập tức dưới kính hiển vi quang học độ phóng đại lớn.
• Thời gian trả kết quả: CỰC KỲ NHANH CHÓNG (Chỉ sau 15 đến 20 phút).
• Giá trị chẩn đoán:
• Phát hiện Nấm men Candida: Nhìn thấy rõ các bào tử nấm hình bầu dục đang nảy chồi và các sợi nấm giả (Pseudohyphae) dài ngoằn ngoèo.
• Phát hiện Trùng roi âm đạo (Trichomonas vaginalis): Nhìn thấy các ký sinh trùng đơn bào hình quả lê đang chuyển động giật lắc rất nhanh nhờ các sợi roi chuyển động.
• Phát hiện Tế bào chỉ điểm (Clue cells): Các tế bào biểu mô âm đạo bị hàng nghìn vi khuẩn kỵ khí nhỏ bám kín xung quanh làm mờ ranh giới màng tế bào – dấu hiệu chỉ điểm kinh điển khẳng định bạn bị Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis – BV).
• Đánh giá mức độ viêm nhiễm: Đếm số lượng tế bào bạch cầu đa nhân trung tính (WBC). Nếu mật độ bạch cầu dày đặc (> 10 bạch cầu/quang trường), chứng tỏ cơ thể đang có phản ứng viêm cấp tính mạnh.

Xét nghiệm Soi nhuộm Gram (Gram Stain)

• Cách thực hiện: Mẫu khí hư được phết lên lam kính, cố định nhiệt và nhuộm màu bằng bộ thuốc nhuộm tím gentian và đỏ safranin.
• Giá trị chẩn đoán:
• Giúp phân loại vi khuẩn thành hai nhóm lớn: Vi khuẩn Gram dương (bắt màu tím) và Vi khuẩn Gram âm (bắt màu đỏ).
• Đánh giá sự sụt giảm của trực khuẩn có lợi Lactobacillus (trực khuẩn Gram dương to, dài).
• Chấm điểm theo Thang điểm chuẩn quốc tế Nugent (Nugent Score từ 0 đến 10 điểm) để chẩn đoán xác định mức độ loạn khuẩn âm đạo BV.
• Phát hiện hình ảnh “Song cầu khuẩn Gram âm hình hạt cà phê nằm trong và ngoài tế bào bạch cầu” – dấu hiệu chỉ điểm đặc trưng của Bệnh Lậu (Neisseria gonorrhoeae).

Xét nghiệm Sinh học phân tử PCR (Real-time PCR Multiplex tìm tác nhân STI)

• Được chỉ định khi: Khí hư có màu vàng xanh mủ, điều trị viêm thông thường không khỏi, hoặc nghi ngờ nhiễm các tác nhân lây truyền qua đường tình dục nguy hiểm khó nuôi cấy.
• Giá trị vượt trội: Sử dụng công nghệ khuếch đại chuỗi DNA gen vi sinh vật. Xét nghiệm có độ nhạy và độ đặc hiệu lên tới trên 98–99%, giúp phát hiện đích danh cùng lúc từ 6 đến 12 tác nhân: Chlamydia trachomatis, Vi khuẩn Lậu (Neisseria gonorrhoeae), Trùng roi Trichomonas, Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealyticum, và virus Herpes (HSV-1, HSV-2).

Xét nghiệm Nuôi cấy dịch âm đạo và làm Kháng sinh đồ / Nấm đồ (Culture & Antibiogram)

• Được chỉ định khi: Người bệnh bị viêm phụ khoa tái phát nhiều lần, dùng thuốc nhiều đợt không khỏi hoặc nghi ngờ vi khuẩn kháng thuốc.
• Mẫu dịch được cấy trên các môi trường dinh dưỡng thạch máu, thạch sô-cô-la hoặc thạch Sabouraud trong tủ ấm 37°C suốt 24–48 giờ để vi khuẩn mọc thành các khuẩn lạc. Sau đó, kỹ thuật viên sẽ thử nghiệm trực tiếp vi khuẩn với từng khoanh giấy kháng sinh để đo đường kính vòng vô khuẩn, từ đó trả lời chính xác: Loại kháng sinh nào “Nhạy cảm” (tiêu diệt được vi khuẩn) và loại nào “Kháng thuốc” (không còn tác dụng).

KHI NÀO CẦN THỰC HIỆN THÊM SIÊU ÂM VÙNG CHẬU?

Nhiều chị em thắc mắc: “Tại sao tôi chỉ bị ra khí hư ở âm đạo mà bác sĩ lại bắt tôi đi siêu âm ổ bụng hoặc siêu âm đầu dò?”. Bác sĩ sản phụ khoa sẽ BẮT BUỘC CHỈ ĐỊNH SIÊU ÂM TỬ CUNG – PHẦN PHỤ VÙNG TIỂU KHUNG TRONG CÁC TRƯỜNG HỢP SAU:

• Khí hư bất thường ĐI KÈM VỚI ĐAU ÂM Ỉ HOẶC ĐAU QUẶN THẮT VÙNG BỤNG DƯỚI (hạ vị hoặc hai bên hố chậu).
• Khí hư lẫn máu, hoặc có hiện tượng xuất huyết âm đạo bất thường giữa kỳ kinh.
• Khám lâm sàng bác sĩ dùng tay nắn thấy tử cung hoặc hai bên phần phụ bị sưng to, căng tức hoặc người bệnh kêu đau chói khi lay động cổ tử cung.
• Khí hư có mùi hôi nồng nặc kèm theo sốt nhẹ hoặc sốt cao rét run.
• Ý nghĩa sống còn của siêu âm: Siêu âm đầu dò âm đạo giúp bác sĩ nhìn thấu vào các cơ quan sinh sản sâu bên trong để kiểm tra xem: Ổ nhiễm trùng từ âm đạo ĐÃ LAN NGƯỢC DÒNG LÊN TỬ CUNG VÀ VÒI TRỨNG CHƯA?
• Siêu âm giúp phát hiện sớm tình trạng Viêm vùng chậu (PID), hình ảnh hai vòi trứng bị ứ dịch hoặc ứ mủ to căng phồng ngoằn ngoèo.
• Phát hiện các khối áp xe buồng trứng – vòi trứng (TOA) nguy hiểm đe dọa vỡ mủ.
• Kiểm tra loại trừ các bệnh lý thực thể phối hợp như u xơ tử cung dưới niêm mạc hoại tử, polyp nội mạc tử cung nhiễm trùng hoặc khối u nang buồng trứng bị xoắn/nhiễm trùng.

Quy trình thăm khám lý tưởng dành cho bạn Phan Thị Thuỳ (31 tuổi)

• Bước 1: Khám lâm sàng phụ khoa: Bác sĩ đặt mỏ vịt quan sát màu sắc khí hư, tính chất niêm mạc âm đạo và bề mặt cổ tử cung.
• Bước 2: Lấy mẫu dịch âm đạo làm trọn bộ: Xét nghiệm Soi tươi + Nhuộm Gram + Test PCR đa mồi tìm Chlamydia và Lậu.
• Bước 3: Thực hiện Siêu âm đầu dò âm đạo để kiểm tra toàn diện tử cung và hai buồng trứng.
• Bước 4: Nhận kết quả chẩn đoán chính xác và nhận đơn thuốc điều trị trúng đích từ bác sĩ chuyên khoa.

Việc làm đúng xét nghiệm ngay từ đầu là “con đường ngắn nhất, an toàn nhất và tiết kiệm chi phí nhất” giúp bạn chữa khỏi bệnh dứt điểm mà không để lại bất kỳ di chứng nào. Bạn có thể chủ động đặt lịch khám phụ khoa và làm trọn gói xét nghiệm khí hư chính xác tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI thông qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.