Đau bụng dưới ở nữ khi nào cần khám phụ khoa?

Chào bạn Đặng Thị Phương (29 tuổi) và quý bạn đọc đang gặp phải triệu chứng đau bụng dưới!

Đau bụng dưới (vùng hạ vị và hai hố chậu) ở nữ giới là một trong những triệu chứng lâm sàng phức tạp và khó chẩn đoán nhất trong y khoa. Vùng hạ vị của người phụ nữ là nơi tập trung của rất nhiều cơ quan quan trọng: cơ quan sinh dục trong (tử cung, buồng trứng, vòi trứng), hệ tiết niệu (bàng quang, niệu quản dưới) và hệ tiêu hóa (ruột thừa, manh tràng, đại tràng xích-ma, trực tràng). Khi xuất hiện các cơn đau âm ỉ ở bụng dưới dù chưa đến chu kỳ kinh nguyệt, tâm lý chung của chị em thường là băn khoăn: “Đau bụng dưới khi nào là dấu hiệu cảnh báo bệnh phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay? Có cần thực hiện siêu âm kiểm tra buồng trứng và các cơ quan vùng chậu không?”.

Việc chủ quan uống thuốc giảm đau để “chịu đựng” những cơn đau bụng dưới có thể dẫn đến việc bỏ lỡ thời cơ vàng điều trị các bệnh lý cấp cứu hoặc bệnh lý mạn tính nguy hiểm. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các dấu hiệu cảnh báo, vai trò của siêu âm và hướng dẫn thời điểm thăm khám chuẩn xác cho bạn Phương.

Đau bụng dưới ở nữ giới khi nào là dấu hiệu của BỆNH PHỤ KHOA?

Cơn đau bụng dưới được xác định có nguồn gốc từ cơ quan sinh sản nữ nếu đi kèm với các đặc điểm bệnh lý sau:

• Đau liên quan đến các biến đổi bất thường của chu kỳ kinh nguyệt: Đau bụng dưới tăng lên dữ dội trước và trong ngày hành kinh (Thống kinh bệnh lý), kinh nguyệt không đều, chậm kinh, rong kinh hoặc máu kinh ra nhiều bất thường lẫn cục máu đông.
• Đau kèm theo triệu chứng âm đạo: Khí hư ra nhiều màu vàng, xanh, có mùi hôi tanh nồng nặc, ngứa ngáy vùng kín hoặc có hiện tượng xuất huyết âm đạo bất thường giữa kỳ kinh.
• Đau sâu trong vùng chậu khi quan hệ tình dục (Dyspareunia): Cảm giác đau nhói buốt sâu bên trong mỗi khi bạn tình đưa dương vật vào sâu.

Các bệnh lý phụ khoa nguy hiểm thường gây đau bụng dưới ngoài kỳ kinh

Ở độ tuổi 29 như bạn Phương, các cơn đau âm ỉ bụng dưới thường bắt nguồn từ các nguyên nhân sau:

Viêm vùng chậu (Pelvic Inflammatory Disease – PID) – Cực kỳ phổ biến và nguy hiểm

• Cơ chế: Do vi khuẩn (chủ yếu là Chlamydia, Lậu cầu hoặc tạp khuẩn kỵ khí) bơi ngược dòng từ âm đạo qua cổ tử cung lên gây nhiễm trùng toàn bộ buồng tử cung, hai vòi trứng, buồng trứng và phúc mạc vùng chậu.
• Triệu chứng: Đau âm ỉ liên tục ở vùng bụng dưới, đau tăng lên khi đi lại hoặc quan hệ, kèm theo khí hư mủ vàng hôi, tiểu buốt và có thể có sốt nhẹ hoặc ớn lạnh. Nếu không điều trị dứt điểm bằng kháng sinh kịp thời, PID sẽ gây dính tắc vòi trứng hoàn toàn, dẫn đến vô sinh vĩnh viễn hoặc chửa ngoài tử cung.

Bệnh Lạc nội mạc tử cung (Endometriosis) và Lạc nội mạc trong cơ tử cung (Adenomyosis)

• Cơ chế: Các mẩu mô niêm mạc nội mạc tử cung thay vì nằm trong lòng tử cung lại phát triển “đi lạc” ra ngoài, bám vào buồng trứng (tạo thành u nang sô-cô-la), bám vào vòi trứng, thành bàng quang hoặc phúc mạc cùng đồ Douglas. Mỗi khi đến chu kỳ kinh hoặc trước kỳ kinh, các mô lạc này cũng chảy máu dưới tác động của nội tiết tố nhưng máu không có đường thoát ra, gây phản ứng viêm vô khuẩn dữ dội, tạo mô sẹo và dây chằng xơ dính làm người bệnh đau quằn quại.

Các biến chứng của Khối u buồng trứng:

• Xoắn cuống nang buồng trứng (Ovarian Torsion): Một khối u nang buồng trứng (u nang nước, u bì) có cuống dài bị vặn xoắn lại, làm tắc nghẽn hoàn toàn mạch máu nuôi buồng trứng. Cơn đau xuất hiện ĐỘT NGỘT, DỮ DỘI NHƯ DAO ĐÂM ở một bên hố chậu, kèm theo buồn nôn, nôn mửa, vã mồ hôi. ĐÂY LÀ MỘT CẤP CỨU NGOẠI KHOA KHẨN CẤP; nếu không phẫu thuật tháo xoắn trong vòng 6 giờ đầu, buồng trứng sẽ bị hoại tử đen và bắt buộc phải cắt bỏ!
• Vỡ nang buồng trứng (Ruptured Ovarian Cyst): Nang dịch bị vỡ gây tràn dịch và máu vào ổ bụng, gây đau chói dữ dội và kích thích phúc mạc.

Thai ngoài tử cung (Ectopic Pregnancy):

• Đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có quan hệ tình dục, bất kỳ cơn đau bụng dưới một bên nào kèm theo trễ kinh (dù chỉ vài ngày) hoặc ra một ít máu nâu đen ở âm đạo ĐỀU PHẢI NGHĨ ĐẾN THAI NGOÀI TỬ CUNG ĐẦU TIÊN! Nếu khối thai ngoài tử cung vỡ, máu sẽ tràn ngập ổ bụng gây sốc mất máu tụt huyết áp và đe dọa trực tiếp đến tính mạng trong vòng vài chục phút.

Có cần Siêu âm kiểm tra buồng trứng và vùng chậu không?

Câu trả lời khẳng định 100% từ các bác sĩ là: SIÊU ÂM TỬ CUNG VÀ VÙNG CHẬU LÀ CHỈ ĐỊNH ĐẦU TAY, BẮT BUỘC VÀ KHÔNG THỂ THIẾU KHI BỆNH NHÂN NỮ BỊ ĐAU BỤNG DƯỚI!

• Giá trị vượt trội của Siêu âm đầu dò âm đạo (Transvaginal Ultrasound):
• Quan sát chi tiết tử cung: Phát hiện các nhân xơ tử cung chèn ép, kiểm tra vùng cơ tử cung có bị lạc nội mạc tử cung (Adenomyosis) gây đau hay không.
• Khảo sát buồng trứng và vòi trứng: Đo đạc chính xác kích thước và tính chất của các khối u nang buồng trứng (nang đơn thuần, nang xuất huyết hay u lạc nội mạc); phát hiện hình ảnh vòi trứng bị ứ dịch, ứ mủ to như hình chiếc xúc xích trong bệnh viêm phần phụ.
• Kiểm tra túi cùng Douglas: Phát hiện sự hiện diện của dịch tự do trong ổ bụng (dịch máu trong thai ngoài tử cung vỡ hoặc nang buồng trứng vỡ, dịch mủ trong viêm vùng chậu).
• Siêu âm Doppler màu: Đo đạc phổ mạch máu để xác định xem dòng máu nuôi buồng trứng có bị tắc nghẽn do xoắn buồng trứng hay không.

Khi nào bạn Phương BẮT BUỘC PHẢI ĐI KHÁM NGAY LẬP TỨC?

Bạn cần đến ngay cơ sở y tế có khoa cấp cứu sản phụ khoa nếu có một trong các dấu hiệu “báo động đỏ” sau:

• Cơn đau bụng dưới xuất hiện đột ngột, dữ dội, đau quằn quại không thể đứng thẳng người được.
• Đau bụng kèm theo sốt cao trên 38°C, rét run, buồn nôn hoặc nôn mửa liên tục.
• Đau bụng kèm theo ra máu âm đạo bất thường hoặc đang trong tình trạng trễ kinh.
• Cảm giác hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh, ngất xỉu hoặc huyết áp tụt thấp (dấu hiệu mất máu trong ổ bụng).

Nếu cơn đau của bạn Phương hiện tại chỉ âm ỉ, bạn vẫn nên sớm đặt lịch khám chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám vùng chậu và thực hiện siêu âm kiểm tra toàn diện buồng trứng, tử cung, loại trừ các nguy cơ tiềm ẩn. Bạn có thể chủ động đặt lịch khám cùng các chuyên gia Sản phụ khoa qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.