Đang mang thai bị viêm âm đạo phải làm sao?

Chào bạn Vũ Thị Thu (29 tuổi) và quý độc giả đang trong thai kỳ thiêng liêng!

Mang thai là một hành trình kỳ diệu nhưng cũng là giai đoạn cơ thể người phụ nữ phải trải qua những xáo trộn sinh lý và miễn dịch vô cùng to lớn. Trong 3 tháng đầu thai kỳ (tam cá nguyệt thứ nhất), việc nhận thấy vùng kín bỗng nhiên ra nhiều khí hư bất thường kèm theo cảm giác ngứa ngáy, bỏng rát dữ dội là một tình huống rất thường gặp khiến các mẹ bầu vô cùng hoang mang, sợ hãi: “Đang mang thai bị viêm âm đạo phải xử trí ra sao? Viêm nhiễm có lây lan vào bọc ối gây sảy thai hay dị tật thai nhi không? Và đặc biệt, thuốc đặt âm đạo có gây độc cho thai nhi trong giai đoạn tạo hình các cơ quan của 3 tháng đầu hay không?”.

Nỗi sợ hãi dùng thuốc ảnh hưởng đến con khiến rất nhiều mẹ bầu cắn răng chịu đựng ngứa rát suốt nhiều tháng trời hoặc tự ý ngâm rửa các loại nước lá dân gian. Đây là một quan niệm hết sức sai lầm và nguy hiểm! Tình trạng viêm nhiễm phụ khoa nếu không được điều trị chuẩn y khoa mới chính là mối đe dọa thực sự đối với sự an toàn của thai nhi. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết cơ chế bệnh học trong thai kỳ và chỉ rõ các phác đồ điều trị an toàn tuyệt đối cho mẹ bầu.

Tại sao phụ nữ mang thai 3 tháng đầu lại RẤT DỄ BỊ VIÊM ÂM ĐẠO?

Ở giai đoạn mang thai, sự biến đổi của cơ thể mẹ tạo ra “mảnh đất màu mỡ” cho các vi sinh vật bùng phát:

• Nồng độ Hormone Estrogen và Progesterone tăng vọt: Dưới tác động của nội tiết tố thai kỳ, lưu lượng máu nuôi đến vùng khung chậu và âm đạo tăng gấp nhiều lần, khiến các tuyến ở cổ tử cung tăng tiết dịch sinh lý liên tục làm vùng kín luôn trong tình trạng ẩm ướt.
• Tăng dự trữ Glycogen tại biểu mô âm đạo: Nồng độ estrogen cao kích thích tế bào niêm mạc âm đạo tích lũy một lượng rất lớn glycogen. Lượng đường glycogen dồi dào này chính là “nguồn dinh dưỡng thượng hạng” kích thích các bào tử nấm men Candida albicans sinh sôi nảy nở với tốc độ phi mã! Thống kê cho thấy tỷ lệ nhiễm nấm âm đạo ở phụ nữ mang thai cao gấp 2 đến 3 lần so với người bình thường.
• Suy giảm miễn dịch sinh lý tự nhiên: Để cơ thể mẹ không đào thải phôi thai (vốn mang 50% vật chất di truyền lạ từ người cha), hệ thống miễn dịch qua trung gian tế bào của mẹ bầu tự động bị ức chế nhẹ. Sự suy giảm miễn dịch này khiến âm đạo dễ bị tấn công bởi nấm và vi khuẩn cơ hội.

Đang mang thai bị viêm âm đạo CÓ NGUY HIỂM ĐẾN THAI NHI KHÔNG?

Câu trả lời y khoa chuẩn xác là: CÓ NGUY HIỂM NẾU BỎ MẶC KHÔNG ĐIỀU TRỊ, NHƯNG HOÀN TOÀN CÓ THỂ BẢO VỆ CON AN TOÀN NẾU ĐIỀU TRỊ ĐÚNG CHUYÊN KHOA SỚM! Các rủi ro đối với thai kỳ tùy thuộc vào tác nhân gây bệnh:

• Nguy cơ từ Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV): Vi khuẩn kỵ khí giải phóng các enzyme phospholipase A2 và collagenase làm phá hủy cấu trúc màng ối, kích thích sản sinh prostaglandin gây co bóp tử cung sớm, dẫn đến NGUY CƠ DỌA SẢY THAI, SẢY THAI TRONG 3 THÁNG ĐẦU, VỠ MÀNG ỐI SỚM VÀ SINH NON TRONG CÁC THÁNG SAU!
• Nguy cơ từ Nhiễm Nấm men Candida: Nấm Candida thường khu trú tại niêm mạc âm hộ – âm đạo, hiếm khi xâm nhập qua màng ối nguyên vẹn để gây dị tật thai nhi. Tuy nhiên, nấm gây ngứa rát điên cuồng làm thai phụ mất ngủ, stress, suy nhược cơ thể; và đặc biệt nếu mẹ bị nhiễm nấm khi sinh thường qua đường âm đạo, nấm sẽ dính vào niêm mạc miệng và da của trẻ sơ sinh, gây ra bệnh tưa miệng nấm ở trẻ sơ sinh (Oral Thrush), nấm da quanh hậu môn và viêm phổi do nấm sơ sinh rất khó điều trị.
• Nguy cơ từ Chlamydia hoặc Lậu cầu: Gây nhiễm trùng ối cấp tính, sảy thai và gây viêm kết mạc mắt sơ sinh dẫn đến mù lòa nếu không điều trị trước sinh.

Thuốc đặt phụ khoa nào CÓ THỂ DÙNG AN TOÀN TRONG THAI KỲ (ĐẶC BIỆT LÀ 3 THÁNG ĐẦU)?

Rất nhiều mẹ bầu lo sợ thuốc ngấm vào máu gây dị tật cho con. Nguyên tắc dược lý quốc tế khẳng định:

• NGUYÊN TẮC VÀNG TRONG ĐIỀU TRỊ PHỤ KHOA CHO THAI PHỤ: ƯU TIÊN SỬ DỤNG CÁC LOẠI THUỐC ĐẶT TẠI CHỖ CÓ ĐỘ HẤP THU TOÀN THÂN THẤP NHẤT, TUYỆT ĐỐI HẠN CHẾ CÁC THUỐC UỐNG TOÀN THÂN TRONG 3 THÁNG ĐẦU NẾU KHÔNG CÓ CHỈ ĐỊNH ĐẶC BIỆT!
• Thuốc điều trị Nấm Candida an toàn cho thai phụ:
• Phác đồ chuẩn của CDC và ACOG: CHỈ ĐỊNH CÁC THUỐC KHÁNG NẤM NHÓM AZOLE ĐẶT TẠI CHỖ (Topical Azoles) TRONG 7 NGÀY LIÊN TỤC, ĐỨNG ĐẦU LÀ CLOTRIMAZOLE HOẶC MICONAZOLE (Phân loại an toàn thai kỳ nhóm B của FDA).
• Thuốc đặt Clotrimazole 100 mg đặt âm đạo mỗi tối trong 7 ngày được chứng minh an toàn tuyệt đối trong toàn bộ thai kỳ (kể cả tam cá nguyệt thứ nhất), thuốc hầu như chỉ phát huy tác dụng tại chỗ ở niêm mạc âm đạo, lượng hấp thu vào máu mẹ dưới 3–10% và không hề qua nhau thai gây dị tật thai nhi.
• CHỐNG CHỈ ĐỊNH TUYỆT ĐỐI THUỐC KHÁNG NẤM ĐƯỜNG UỐNG FLUCONAZOLE TRONG 3 THÁNG ĐẦU THAI KỲ! Uống Fluconazole liều cao trong tam cá nguyệt thứ nhất có liên quan đến nguy cơ tăng dị tật bẩm sinh hệ tim mạch và xương sọ của thai nhi.
• Thuốc điều trị Viêm do vi khuẩn (BV) an toàn:
• Dùng Clindamycin dạng kem bôi âm đạo hoặc Metronidazole dạng gel/viên đặt theo đúng hướng dẫn của bác sĩ sản khoa sau khi cân nhắc giữa lợi ích điều trị dự phòng sảy thai và an toàn của thai.

Hướng dẫn kỹ thuật đặt thuốc an toàn cho mẹ bầu Vũ Thị Thu

Khi đặt thuốc phụ khoa trong lúc mang thai, bạn Thu cần đặc biệt lưu ý kỹ thuật:

• TUYỆT ĐỐI KHÔNG DÙNG DỤNG CỤ BƠM THUỐC (APPLICATOR) BẰNG NHỰA CỨNG: Nhiều hộp thuốc có kèm theo ống nhựa để đẩy thuốc. Phụ nữ mang thai không được dùng que này vì thao tác vô ý đẩy quá sâu có thể va chạm trực tiếp vào lỗ ngoài cổ tử cung gây kích thích cơn co tử cung hoặc chảy máu.
• Hãy dùng ngón tay đeo găng vô khuẩn: Rửa tay sạch sẽ, dùng đầu ngón tay trỏ nhẹ nhàng đẩy viên thuốc vào sâu khoảng 1/2 đến 2/3 chiều dài âm đạo một cách êm ái, tránh chạm mạnh vào cổ tử cung.
• Đặt thuốc vào buổi tối trước khi đi ngủ và nằm nghỉ ngơi hoàn toàn.

Lời khuyên cho bạn Thu tại thời điểm này

Bạn Vũ Thị Thu hãy ngừng ngay sự lo lắng và đến bệnh viện chuyên khoa sản phụ khoa để được bác sĩ khám nhẹ nhàng và lấy dịch soi tươi. Bác sĩ sản khoa sẽ chọn cho bạn loại thuốc đặt an toàn nhất đã được chứng minh lâm sàng, giúp bạn dứt điểm cơn ngứa rát chỉ sau vài ngày mà thai nhi vẫn phát triển hoàn toàn khỏe mạnh. Bạn có thể chủ động đặt lịch khám thai kết hợp kiểm tra phụ khoa qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn.