Xuất hiện nhiều nhú dài ở mặt sau và gốc lưỡi là dấu hiệu bệnh gì?

Tình trạng xuất hiện các nhú mọc dài ra, mềm ở mặt sau và gốc lưỡi kéo dài gần một tuần nay thường là biểu hiện của sự quá sản cấu trúc gai lưỡi sinh lý bình thường hoặc do các bệnh lý viêm nhiễm vùng khoang miệng. Hiện tượng các nhú tập trung mọc dài thành một dải tại vùng gốc lưỡi đòi hỏi sự phân biệt chính xác giữa cấu trúc giải phẫu tự nhiên và tổn thương bệnh lý. Đoạn nội dung dưới đây sẽ chỉ ra các nguyên nhân phổ biến và giải pháp khắc phục an toàn.

1. Nguyên nhân xuất hiện các nhú mọc dài và mềm ở mặt sau lưỡi

Hiện tượng xuất hiện các tổn thương dạng nhú ở mặt sau của lưỡi và gốc lưỡi thường do các nguyên nhân phổ biến sau đây cấu thành:

• Sự phì đại của gai vị giác (Gai đài và gai lá): Ở vùng gốc lưỡi và mặt sau của lưỡi vốn có các cấu trúc giải phẫu tự nhiên gọi là gai đài (xếp thành hình chữ V) và gai lá (nằm ở bờ bên gốc lưỡi). Khi khoang miệng bị kích ứng do đồ ăn quá cay nóng, stress, hoặc vệ sinh răng miệng chưa kỹ, các gai vị giác này sẽ bị viêm, sưng to, mọc dài ra và mềm, nhìn giống như các nốt mụn thịt. Hệ thống phân loại bệnh học của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận đây phần lớn là phản ứng viêm cơ năng lành tính của niêm mạc miệng trước các tác nhân kích ứng tại chỗ.

• Bệnh sùi mào gà khoang miệng: Đây là bệnh lý lây truyền qua đường tình dục do virus HPV gây ra. Tổn thương điển hình là các nhú mọc dài, mềm, có màu hồng hoặc trắng trùng màu niêm mạc, bề mặt gồ ghề dạng hoa súp lơ hoặc mào gà, mọc đơn độc hoặc liên kết mọc dài thành một dải ở gốc lưỡi và không gây đau đớn trong giai đoạn đầu.

• U nhú lành tính khoang miệng (Papilloma): Một dạng u lành tính do các phân typ HPV phẳng gây ra, biểu hiện bằng các nốt mụn nhú đơn độc hoặc thành cụm, cấu trúc mềm, không thâm nhiễm sâu và phát triển chậm tại vùng niêm mạc lưỡi hoặc họng.

• Viêm amidan đáy lưỡi: Vùng gốc lưỡi có các tổ chức lympho tương tự amidan. Theo các hướng dẫn lâm sàng trên thư viện y khoa quốc gia PubMed (Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ – NIH), khi vùng họng hoặc họng thanh quản bị viêm nhiễm mạn tính do ảnh hưởng của hội chứng trào ngược dạ dày thực quản, các tổ chức lympho bám ở gốc lưỡi này sẽ quá sản và nổi lên thành các cụm nhú mềm ở vùng đáy lưỡi.

2. Bạn nên làm gì khi xuất hiện tình trạng này?

Đối với các tổn thương dạng nhú ở mặt sau của lưỡi, việc tự ý can thiệp hoặc chẩn đoán sai lệch có thể làm trầm trọng hơn tình trạng viêm nhiễm. Bạn cần thực hiện các biện pháp sau:

Thay đổi thói quen vệ sinh khoang miệng

• Sử dụng bàn cạo lưỡi nhẹ nhàng từ trong ra ngoài hàng ngày để loại bỏ mảng bám vi khuẩn, không cạo hoặc chà xát quá mạnh vào vùng gốc lưỡi đang bị tổn thương.

• Súc miệng bằng nước muối sinh lý $0,9\%$ hoặc các loại nước súc miệng kháng khuẩn chuyên dụng 2 – 3 lần/ngày để làm sạch sâu.

Điều chỉnh chế độ ăn uống lành mạnh

• Kiêng tuyệt đối các loại đồ ăn quá cay, nóng, nhiều acid (chua), đồ ăn cứng hoặc nhiều gia vị để tránh kích ứng làm các gai lưỡi sưng to hơn.

• Ngừng hút thuốc lá, uống rượu bia và các chất kích thích có hại cho niêm mạc miệng.

3. Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ ngay?

Vì các biểu hiện mọc dài ra và mềm của nhú lưỡi rất dễ nhầm lẫn giữa hiện tượng phì đại gai lưỡi lành tính và bệnh lý sùi mào gà, bạn nên sắp xếp thời gian đến khám tại các bệnh viện có chuyên khoa Răng Hàm Mặt hoặc Da liễu để được bác sĩ soi màng miệng lâm sàng.

Bạn cần đi khám ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Các nhú lưỡi tăng nhanh về kích thước hoặc số lượng, lan rộng ra vùng má, môi hoặc họng.

• Bề mặt nhú dễ chảy máu khi va chạm nhẹ, bị loét ra hoặc tiết dịch bẩn.

• Cơn sưng nhú đi kèm cảm giác đau rát, nuốt vướng, khó nhai nuốt hoặc nổi hạch góc hàm.

Các câu hỏi thường gặp về tình trạng các nhú ở mặt sau của lưỡi mọc dài ra

Gai lưỡi phì đại lành tính và sùi mào gà ở lưỡi khác nhau như thế nào?

Gai lưỡi phì đại là cấu trúc tự nhiên có sẵn, các nốt sắp xếp đối xứng (hình chữ V ở gốc lưỡi), kích thước đồng đều và thường tự xẹp sau khi hết viêm nhiễm. Sùi mào gà là các nhú mọc bất đối xứng, bề mặt sần sùi như súp lơ, có xu hướng bám rễ lan rộng thành đám và không thể tự biến mất nếu không điều trị ngoại khoa.

Nhiệt miệng hoặc viêm họng có làm nổi nhú ở gốc lưỡi không?

Có. Khi vùng họng miệng bị viêm nhiễm (viêm họng, viêm amidan, nhiệt miệng), các phản ứng viêm lan tỏa sẽ kích thích các tổ chức lympho ở gốc lưỡi và các gai vị giác phì đại, khiến chúng nhô cao, mọc dài ra và trở nên nhạy cảm hơn bình thường.

Điều trị u nhú hoặc sùi mào gà ở lưỡi bằng phương pháp nào?

Nếu kết quả chẩn đoán là u nhú hoặc sùi mào gà, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp ngoại khoa như đốt điện, đốt laser CO2, áp lạnh bằng nitơ lỏng hoặc phẫu thuật cắt bỏ u nhú tùy thuộc vào vị trí và kích thước tổn thương để tiêu diệt tận gốc tế bào bệnh.