Trám răng là gì? Khi nào nên thực hiện?
Trám răng là gì, bác sĩ thực hiện như thế nào và phương pháp này có giúp giữ được phần răng thật còn lại không ạ? Em vừa đi khám định kỳ, bác sĩ phát hiện một lỗ sâu nhỏ ở răng hàm và tư vấn trám lại. Từ trước đến nay em chưa từng làm thủ thuật này nên khá lo lắng.

Chào em! Trám răng (hay hàn răng) là phương pháp phục hồi phần mô răng bị mất do sâu răng hoặc tổn thương khác bằng vật liệu nha khoa. Với lỗ sâu nhỏ ở răng hàm như em mô tả, bác sĩ có thể làm sạch phần mô tổn thương phù hợp rồi đặt vật liệu vào vị trí khuyết, tạo lại hình thể răng. Mục đích chính là bảo tồn phần răng thật còn khỏe, hạn chế sâu răng tiến triển và duy trì chức năng nhai. Nếu tổn thương chưa ảnh hưởng nghiêm trọng đến tủy, thông thường không cần điều trị tủy trước khi trám.
Trám răng là gì? Vì sao phương pháp này giúp bảo tồn răng thật?
Răng gồm lớp men cứng bên ngoài, ngà răng ở phía trong và tủy chứa mạch máu, thần kinh. Khi vi khuẩn trong mảng bám chuyển hóa đường và tạo acid, khoáng chất từ men răng có thể bị hòa tan. Quá trình lặp lại nhiều lần khiến cấu trúc răng suy yếu và cuối cùng hình thành lỗ sâu.
Viện Nghiên cứu Răng hàm mặt Quốc gia Hoa Kỳ (NIDCR) giải thích rằng tổn thương sâu ở giai đoạn chưa tạo lỗ có thể được kiểm soát hoặc tái khoáng bằng biện pháp phù hợp. Khi cấu trúc răng đã mất tạo thành lỗ, mô răng không tự mọc lại để lấp đầy khoảng khuyết. Trám răng là một trong những phương pháp phục hồi thường được sử dụng ở giai đoạn này.
Vật liệu trám được tạo hình sao cho phù hợp với vị trí tổn thương, hỗ trợ khôi phục mặt nhai hoặc hình dạng ban đầu của răng. So với nhiều phương pháp phục hình bao phủ răng, trám trực tiếp thường có thể hạn chế lượng mô răng cần sửa soạn khi phần răng còn lại đủ chắc chắn.
Bác sĩ thực hiện trám răng như thế nào?
Cần đánh giá gì trước khi làm sạch lỗ sâu?
Bác sĩ sẽ kiểm tra vị trí tổn thương, độ sâu, tình trạng men và ngà răng còn lại, cảm giác khi ăn nhai cũng như dấu hiệu liên quan đến tủy. Một lỗ nhỏ bên ngoài đôi khi che giấu tổn thương sâu hơn ở bên dưới. Nếu lỗ sâu nằm giữa hai răng hoặc khó quan sát, phim X-quang có thể được chỉ định để bổ sung thông tin.
Nếu em sợ đau, hãy nói với bác sĩ trước thủ thuật. Tùy độ sâu và mức độ nhạy cảm của răng, có thể sử dụng thuốc tê tại chỗ để giúp em dễ chịu hơn. Không phải mọi trường hợp trám đều cần gây tê.
Mô răng sâu được xử lý bằng cách nào?
Sau khi chuẩn bị và kiểm soát độ ẩm phù hợp, bác sĩ xử lý phần mô bị sâu và sửa soạn vị trí cần phục hồi. Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) trong hướng dẫn phục hồi tổn thương sâu răng năm 2023 đề cập cách lấy mô sâu có chọn lọc trong nhiều trường hợp nhằm giảm nguy cơ ảnh hưởng tủy. Việc lấy mô răng không có nghĩa phải loại bỏ toàn bộ phần men hoặc ngà xung quanh đang khỏe mạnh.
Bác sĩ lựa chọn kỹ thuật dựa trên mức độ tổn thương và tình trạng tủy. Đặc biệt với lỗ sâu gần tủy, mục tiêu là bảo tồn tủy sống khi có thể, nhưng không được chủ quan nếu đã xuất hiện dấu hiệu viêm không hồi phục hoặc nhiễm trùng.
Vật liệu trám được đưa vào răng ra sao?
Nếu sử dụng composite màu răng, bác sĩ thường chuẩn bị bề mặt theo hệ thống kết dính, đặt vật liệu và sử dụng đèn phù hợp để làm cứng. Tùy trường hợp, vật liệu có thể được đưa vào theo từng lớp. Những vật liệu khác có quy trình đông cứng hoặc thao tác riêng.
Sau đó, bác sĩ tạo hình mặt nhai, chỉnh khớp cắn, kiểm tra tiếp xúc với răng bên cạnh và làm nhẵn bề mặt. Những bước này giúp người bệnh ăn nhai thuận lợi và giảm tình trạng giữ thức ăn tại vùng phục hồi. Em có thể được yêu cầu cắn lên giấy kiểm tra để bác sĩ xác định vị trí miếng trám cần điều chỉnh.
Có những vật liệu trám răng nào thường được sử dụng?
ADA giới thiệu composite có màu gần với răng tự nhiên, phù hợp với nhiều phục hồi từ nhỏ đến trung bình khi điều kiện chịu lực và kiểm soát độ ẩm đáp ứng yêu cầu. Xi măng glass ionomer có những đặc tính khác, bao gồm khả năng liên kết hóa học với mô răng và giải phóng fluoride, có thể phù hợp với một số vị trí hoặc tình huống điều trị.
Vật liệu amalgam cũng từng được sử dụng rộng rãi cho phục hồi chịu lực, nhưng hiện có những lưu ý về nhóm người bệnh và quy định sử dụng. Không có một vật liệu tốt nhất cho mọi răng. Việc lựa chọn cần dựa trên vị trí lỗ sâu, lượng mô răng còn lại, lực nhai, yếu tố thẩm mỹ và sức khỏe.
Với răng hàm có lỗ nhỏ như trường hợp em mô tả, trám trực tiếp có thể là một lựa chọn phù hợp nếu khám xác nhận chưa có vấn đề khác.
Sau khi trám cần lưu ý gì để giữ răng khỏe?
Trám răng không làm mất hoàn toàn nguy cơ sâu răng trong tương lai. Vi khuẩn vẫn có thể gây tổn thương mới tại rìa miếng trám hoặc những mặt răng khác. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyên duy trì vệ sinh răng bằng kem chứa fluoride và kiểm soát tần suất ăn uống có đường.
Chải răng nhẹ nhàng hai lần mỗi ngày, vệ sinh kẽ răng phù hợp và tránh cắn vật quá cứng. Nếu có gây tê, nên đợi cảm giác môi, má và lưỡi trở lại trước khi nhai để tránh cắn nhầm. Tuân thủ hướng dẫn cụ thể về thời điểm ăn uống theo loại vật liệu.
Một chút nhạy cảm sau trám có thể xuất hiện và giảm dần. Nếu đau tự phát, đau về đêm, đau kéo dài khi uống nóng lạnh hoặc cảm thấy răng cộm khi cắn, em nên liên hệ cơ sở điều trị. Khi có sưng mặt, sốt hoặc khó nuốt, cần đi khám khẩn cấp.
Tóm lại, trám răng là gì có thể hiểu là phục hồi phần cấu trúc răng bị mất nhằm giữ lại mô răng thật và chức năng nhai. Em có thể đăng ký lịch thăm khám tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được bác sĩ đánh giá lỗ sâu và tư vấn vật liệu phục hồi phù hợp.








