Răng nhiễm kháng sinh là gì? Có thể làm trắng lại không?

Răng nhiễm kháng sinh là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người trẻ gặp tình trạng răng xỉn màu, kém thẩm mỹ dù đã vệ sinh răng miệng tốt. Không ít người thắc mắc răng đổi màu từ khi còn nhỏ có liên quan gì đến thuốc đã sử dụng trước đó, và liệu tình trạng này có thể cải thiện được bằng các phương pháp nha khoa hiện nay hay không.

1. Răng nhiễm kháng sinh là gì?

Theo định nghĩa được nhắc đến trong các tài liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), răng nhiễm kháng sinh được hiểu là hiện tượng răng bị thay đổi màu sắc vĩnh viễn do ảnh hưởng của một số loại kháng sinh.

Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) cho biết một số kháng sinh có thể tạo phức với ion canxi trong răng. Khi tiếp xúc với ánh sáng, phức chất này bị oxy hóa và dẫn đến hiện tượng răng đổi màu đen hoặc xám nâu, khác hoàn toàn với vàng răng sinh lý thông thường.

2. Các loại kháng sinh thường gây nhiễm màu răng

2.1. Nhóm tetracycline và dẫn xuất làm răng nhiễm kháng sinh

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhiều lần cảnh báo về nguy cơ vàng răng do kháng sinh khi sử dụng tetracycline, doxycycline hoặc minocycline cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Đây là nhóm thuốc được ghi nhận có tỷ lệ gây đổi màu răng cao nhất.

2.2. Một số thuốc làm răng nhiễm kháng sinh khác cần lưu ý

Bên cạnh tetracycline, tài liệu của Cơ quan Quản lý Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cũng đề cập một số kháng sinh khác có thể gây răng xỉn màu do kháng sinh, dù mức độ nhẹ hơn và ít gặp hơn.

3. Thời điểm dễ bị răng nhiễm kháng sinh

Theo hướng dẫn sử dụng thuốc của Bộ Y tế Việt Nam, giai đoạn từ thai kỳ (đặc biệt tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba) đến khi trẻ khoảng 8 tuổi là thời điểm răng đang hình thành mạnh mẽ. Việc dùng kháng sinh không phù hợp trong giai đoạn này làm tăng nguy cơ răng bị nhiễm màu vĩnh viễn.

4. Dấu hiệu nhận biết răng nhiễm kháng sinh

Các tài liệu tổng hợp của CDC cho thấy răng bị nhiễm kháng sinh thường có màu xám, nâu, tím hoặc đen, màu sắc phân bố đều toàn bộ thân răng và không cải thiện dù làm sạch kỹ. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với các trường hợp răng ố màu do thực phẩm hay hút thuốc.

5. Răng nhiễm kháng sinh có làm trắng lại được không?

5.1. Giới hạn của phương pháp tẩy trắng

Theo phân tích đăng trên trang thông tin y khoa MedlinePlus (thuộc NIH), tẩy trắng răng thông thường hầu như không hiệu quả với răng nhiễm kháng sinh, bởi sắc tố nằm sâu trong cấu trúc răng chứ không chỉ ở bề mặt.

5.2. Giải pháp phục hình thẩm mỹ phù hợp

Các hướng dẫn điều trị được WHO và Bộ Y tế Việt Nam trích dẫn cho thấy veneer sứ hoặc bọc sứ là những phương án có khả năng che phủ màu răng hiệu quả, giúp cải thiện thẩm mỹ rõ rệt khi răng đã đổi màu nặng.

Tóm lại, răng nhiễm kháng sinh là tình trạng đổi màu răng có liên quan chặt chẽ đến việc sử dụng thuốc trong giai đoạn phát triển răng và không thể cải thiện hoàn toàn bằng tẩy trắng thông thường. Việc thăm khám sớm và lựa chọn phương pháp phục hình phù hợp sẽ giúp người bệnh lấy lại màu răng hài hòa và tự tin hơn trong sinh hoạt hằng ngày.