Đau đầu một bên kèm nhạy cảm ánh sáng: Cần lưu ý gì?
Tôi thường phải tắt đèn nằm nghỉ khi bị đau đầu một bên kèm nhạy cảm ánh sáng. Đây có thể là migraine hay cần loại trừ bệnh khác?

Chào bạn, đau đầu một bên kèm nhạy cảm ánh sáng, đến mức phải tắt đèn nằm nghỉ, có thể gợi ý đau nửa đầu migraine. Đặc biệt, nếu cơn đau kéo dài nhiều giờ, có tính chất giật theo nhịp mạch, tăng khi vận động hoặc kèm buồn nôn, khả năng này càng cần được xem xét. Tuy nhiên, nhạy cảm ánh sáng không chỉ xuất hiện trong migraine. Bác sĩ cần hỏi kỹ diễn biến, khám thần kinh và đánh giá các dấu hiệu bất thường để loại trừ bệnh lý khác. Nếu đau đầu đột ngột dữ dội chưa từng gặp, kèm sốt cứng gáy, yếu liệt, nói khó hoặc rối loạn thị lực đột ngột, bạn cần cấp cứu ngay.
Đau đầu một bên kèm nhạy cảm ánh sáng có phải migraine không?
Migraine là một rối loạn thần kinh gây các cơn đau đầu tái diễn và có thể đi kèm nhiều triệu chứng ngoài đau. Người bệnh đôi khi thấy ánh sáng thông thường trở nên chói hoặc khó chịu, muốn tránh tiếng ồn và nằm nghỉ trong phòng tối. Đau thường ở một bên đầu, nhưng một số người đau hai bên hoặc thay đổi bên giữa các cơn.
Theo Phân loại Quốc tế về Rối loạn Đau đầu của Hội Đau đầu Quốc tế (ICHD-3), migraine không aura thường có cơn kéo dài từ 4 đến 72 giờ khi không điều trị hoặc điều trị không hiệu quả. Đau có thể một bên, theo nhịp mạch, mức vừa đến nặng và tăng khi thực hiện các hoạt động như đi bộ hay leo cầu thang. Buồn nôn, nôn, nhạy cảm ánh sáng và tiếng động là những dấu hiệu thường gặp. Tiêu chuẩn chẩn đoán yêu cầu xem xét số cơn, tính chất, thời gian và loại trừ nguyên nhân khác.
Với triệu chứng bạn mô tả, migraine là một khả năng hợp lý, nhưng chưa đủ thông tin để xác định. Bạn nên ghi lại cơn đau kéo dài bao lâu, có đau tăng khi vận động không, mức độ ảnh hưởng công việc, triệu chứng buồn nôn và độ nhạy với âm thanh. Nếu chỉ đau vài giây hoặc cơn có tính chất hoàn toàn khác những lần trước, bác sĩ sẽ cân nhắc thêm các bệnh cảnh khác.
Vì sao ánh sáng khiến cơn đau nửa đầu trở nên khó chịu?
Trong cơn migraine, hệ thống thần kinh xử lý đau và các tín hiệu cảm giác có thể trở nên nhạy cảm. Ánh sáng, tiếng động hoặc mùi thường ngày có thể làm tăng sự khó chịu. Nhạy cảm ánh sáng không nhất thiết đồng nghĩa với mắt bị tổn thương, dù một số bệnh tại mắt cũng gây đau khi tiếp xúc ánh sáng. Việc nằm nghỉ trong căn phòng yên tĩnh và ánh sáng dịu có thể giúp người bệnh dễ chịu hơn trong cơn.
Một số người có migraine kèm aura, tức các triệu chứng thần kinh thoáng qua xuất hiện trước hoặc quanh thời điểm đau đầu. Aura thị giác có thể là những đường zigzag, vùng lấp lánh hoặc điểm mù lan dần trong trường nhìn. Theo NICE, aura điển hình thường xuất hiện từ từ và có thời gian giới hạn. Tuy nhiên, mất thị lực đột ngột, yếu liệt một bên hoặc nói khó mới xuất hiện cần đánh giá khẩn vì có thể liên quan đột quỵ hoặc bệnh lý mắt, không được tự quy cho migraine.
Đau một bên đầu và sợ ánh sáng cần phân biệt với bệnh gì?
Đau đầu từng cụm và migraine khác nhau như thế nào?
Đau đầu từng cụm thường gây đau rất dữ dội quanh một mắt hoặc thái dương, thành những cơn ngắn hơn migraine, có thể lặp lại nhiều lần trong ngày. Người bệnh có thể chảy nước mắt, đỏ mắt, nghẹt mũi hoặc sụp mi bên đau và thường bồn chồn thay vì nằm yên. Tuy nhiên, một số triệu chứng có thể chồng lấp nên cần khai thác kỹ kiểu cơn.
Đau đầu căng thẳng thường có tính chất siết ép, hay ở hai bên, mức độ nhẹ hoặc vừa, ít tăng khi hoạt động thông thường. Nhạy cảm ánh sáng vẫn có thể xuất hiện ở một số người. Do đó, bác sĩ sẽ không sử dụng một triệu chứng riêng lẻ để phân loại đau đầu.
Khi nào cần nghĩ đến bệnh tại mắt hoặc nguyên nhân thần kinh nghiêm trọng?
Đau đầu kèm mắt đỏ đau dữ dội, nhìn mờ, thấy quầng sáng quanh đèn và buồn nôn có thể liên quan cơn tăng nhãn áp góc đóng cấp, cần cấp cứu mắt. Sốt, cứng gáy, lơ mơ hoặc phát ban kèm đau đầu cần được đánh giá khẩn vì có thể liên quan nhiễm trùng hệ thần kinh. Đau đầu đột ngột đạt mức tối đa trong thời gian rất ngắn có thể là dấu hiệu xuất huyết dưới nhện hoặc bệnh mạch máu khác.
Người có cơn đau đầu mới sau 50 tuổi, đau tiến triển, từng mắc ung thư, suy giảm miễn dịch, đang mang thai hoặc sau sinh cần được đánh giá thích hợp. Nếu đau đầu xuất hiện sau chấn thương hoặc kèm bất thường thần kinh, không nên tự theo dõi kéo dài.
Bác sĩ chẩn đoán migraine bằng xét nghiệm nào?
Bác sĩ sẽ hỏi về đặc điểm đau, tần suất, yếu tố khởi phát, tiền sử gia đình và các thuốc đã sử dụng. Khám thần kinh, đo huyết áp và khám mắt khi phù hợp giúp phát hiện bất thường cần kiểm tra thêm. Migraine điển hình được chẩn đoán chủ yếu bằng bệnh sử và khám. NICE không khuyến cáo chụp hình ảnh thần kinh chỉ để trấn an người có chẩn đoán đau đầu nguyên phát và không có dấu hiệu cảnh báo. MRI hoặc CT được cân nhắc khi có nghi ngờ nguyên nhân thứ phát.
Bạn nên làm gì khi cơn đau tái phát?
NHS lưu ý migraine có thể liên quan thiếu ngủ, căng thẳng và nhiều tác nhân khác nhau tùy người. Bạn nên duy trì giấc ngủ tương đối đều, ăn đúng bữa, uống đủ nước và ghi nhật ký cơn đau để nhận biết yếu tố khởi phát. Khi lên cơn, nghỉ ở nơi yên tĩnh, ánh sáng dịu và dùng thuốc đúng kế hoạch nếu đã được bác sĩ hướng dẫn.
Nếu đau thường xuyên, thuốc giảm đau không hiệu quả hoặc phải sử dụng nhiều ngày trong tháng, hãy trao đổi về lựa chọn thuốc điều trị cơn và điều trị dự phòng. Không nên tự lạm dụng thuốc vì nguy cơ đau đầu do sử dụng thuốc quá mức.
Tóm lại, đau đầu một bên kèm nhạy cảm ánh sáng có thể là migraine nhưng cần đánh giá đầy đủ trước khi kết luận. Bạn có thể đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn, mang theo nhật ký cơn đau để được tư vấn kiểm soát phù hợp.









