Trẻ viêm tai giữa tái phát có ảnh hưởng thính lực không?
Bé đã nhiều đợt viêm tai giữa, gần đây gọi con hay không nghe. Trẻ viêm tai giữa tái phát có ảnh hưởng thính lực không?

Chào bạn! Viêm tai giữa tái phát có thể ảnh hưởng đến khả năng nghe của trẻ, đặc biệt nếu sau những đợt viêm vẫn còn dịch trong tai giữa. Tình trạng gần đây gọi con nhưng bé thường không nghe là lý do cần đưa trẻ đi kiểm tra thính lực sớm, kể cả khi hiện không đau tai hoặc sốt. Việc phát hiện giảm thính lực giúp hạn chế ảnh hưởng đến quá trình học nói, giao tiếp và học tập của trẻ, đồng thời xác định có cần điều trị hay chỉ theo dõi.
Vì sao viêm tai giữa tái phát có thể làm trẻ nghe kém?
Tai giữa là khoang nằm sau màng nhĩ, chứa các xương con có vai trò truyền dao động âm thanh tới tai trong. Vòi nhĩ nối tai giữa với vùng phía sau mũi họng, giúp điều hòa áp lực và dẫn lưu dịch. Ở trẻ nhỏ, vòi nhĩ dễ bị ảnh hưởng khi nhiễm trùng hô hấp hoặc khi vùng mũi họng bị viêm.
Trong đợt viêm tai giữa cấp, dịch và phản ứng viêm trong tai giữa có thể làm màng nhĩ cùng chuỗi xương con truyền âm kém hiệu quả. Sau khi hết đau, sốt, dịch đôi khi vẫn tồn tại một thời gian. Đây là tình trạng viêm tai giữa ứ dịch, có thể không kèm đau tai hoặc biểu hiện nhiễm trùng cấp.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) giải thích rằng viêm tai giữa ứ dịch, còn gọi là glue ear, thường gây giảm thính lực tạm thời. Tuy nhiên, nếu kéo dài, tình trạng này có thể ảnh hưởng sự phát triển ngôn ngữ và kết quả học tập. Vì vậy, việc trẻ đã hết đợt viêm cấp không đồng nghĩa khả năng nghe chắc chắn trở về bình thường.
Trẻ viêm tai giữa tái phát có ảnh hưởng thính lực không?
Mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy lượng dịch, thời gian tồn tại, tình trạng màng nhĩ và tai giữa. Một số trẻ chỉ nghe kém nhẹ trong vài tuần rồi cải thiện khi dịch tự hết. Trẻ khác có thể nghe lúc rõ lúc không hoặc giảm nghe ở một hay cả hai tai trong thời gian dài.
Giảm thính lực do dịch tai giữa thường thuộc dạng dẫn truyền, nghĩa là âm thanh truyền qua tai ngoài và tai giữa không hiệu quả như bình thường. Nếu tình trạng bệnh được kiểm soát và cấu trúc tai không bị tổn thương đáng kể, khả năng nghe có thể cải thiện. Tuy nhiên, các bệnh lý tai giữa mạn tính, thủng màng nhĩ kéo dài hoặc biến chứng khác đôi khi gây tổn thương nghiêm trọng hơn.
Cha mẹ có thể nhận ra trẻ nghe kém bằng cách nào?
Bé có thể thường xuyên yêu cầu người khác nhắc lại, tăng âm lượng tivi, quay một bên tai về phía nguồn âm thanh hoặc không phản ứng khi gọi từ xa. Trẻ nhỏ có thể ít bập bẹ, chậm nói, phát âm không rõ hoặc dễ cáu gắt vì khó hiểu lời người khác.
Những biểu hiện đó cũng có thể liên quan mức độ tập trung hoặc các vấn đề phát triển khác. Tuy nhiên, với tiền sử nhiều đợt viêm tai giữa, bạn không nên cho rằng con cố tình không nghe. Cần kiểm tra tai và chức năng nghe để có căn cứ đánh giá.
Khi trẻ nghe kém sau nhiều đợt viêm tai giữa cần kiểm tra gì?
Bác sĩ quan sát ống tai, màng nhĩ và tìm dấu hiệu dịch sau màng nhĩ, thủng màng nhĩ hoặc bất thường khác. Đo nhĩ lượng giúp đánh giá khả năng di động của màng nhĩ và hoạt động tai giữa. Kiểm tra thính lực theo lứa tuổi có thể giúp xác định mức độ và loại giảm thính lực.
Viện Quốc gia về Chất lượng Y tế và Chăm sóc Anh (NICE), trong hướng dẫn năm 2023 về viêm tai giữa ứ dịch ở trẻ dưới 12 tuổi, khuyến nghị đánh giá chính thức khi nghi ngờ có tình trạng này. Việc kiểm tra cần bao gồm thăm khám tai, đánh giá thính lực và nhĩ lượng phù hợp. Trẻ có ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt hoặc những nguy cơ phát triển khác có thể cần được can thiệp sớm hơn.
Bác sĩ cũng hỏi về số đợt nhiễm trùng, tình trạng nghẹt mũi, ngủ ngáy, quá trình học nói và khả năng nghe của trẻ trước đây. Nếu giảm nghe không giải thích được hoàn toàn bởi dịch tai giữa, cần cân nhắc các nguyên nhân khác.
Viêm tai giữa ứ dịch kéo dài có phải đặt ống thông khí không?
Không phải mọi trẻ có dịch tai giữa đều cần phẫu thuật. Nhiều trường hợp dịch có thể tự hết, vì vậy bác sĩ có thể theo dõi và đánh giá lại thính lực. Hội Tai Mũi Họng và Phẫu thuật Đầu Cổ Hoa Kỳ (AAO-HNS) trong hướng dẫn năm 2022 khuyến nghị kiểm tra thính lực khi dịch tai giữa kéo dài từ ba tháng trở lên hoặc trước can thiệp đặt ống thông khí ở trẻ đủ chỉ định.
Ống thông khí giúp thông thoáng tai giữa. Phương pháp có thể được cân nhắc khi trẻ có ứ dịch dai dẳng kèm giảm thính lực hoặc khi viêm tai giữa cấp tái diễn và có dịch tại thời điểm đánh giá. Bác sĩ sẽ cân nhắc cả mức độ ảnh hưởng, số đợt bệnh và nguy cơ của can thiệp.
Kháng sinh có thể được chỉ định với một số đợt viêm tai giữa cấp nhưng không phải cách điều trị thường quy cho dịch tai giữa tồn lưu đơn thuần. Không tự nhỏ thuốc vào tai hoặc dùng lại đơn kháng sinh, nhất là khi chưa biết tình trạng màng nhĩ.
Gia đình cần hỗ trợ trẻ trong thời gian theo dõi ra sao?
Khi nói chuyện, hãy đứng gần, hướng mặt về phía trẻ và hạn chế tiếng ồn nền. Thông báo với giáo viên để bố trí chỗ ngồi phù hợp nếu trẻ nghe kém. Không dùng tăm bông ngoáy sâu vào tai. Hạn chế để trẻ tiếp xúc khói thuốc và thực hiện tiêm chủng đúng lịch.
Nếu trẻ đau tai dữ dội, sốt cao kèm mệt nhiều, chảy dịch tai, sưng đỏ phía sau tai hoặc tai bị đẩy vểnh, cần khám khẩn cấp để loại trừ biến chứng. Trẻ giảm nghe đột ngột cũng cần được đánh giá ngay.
Tóm lại, trẻ viêm tai giữa tái phát có ảnh hưởng thính lực không phụ thuộc mức độ tổn thương và thời gian ứ dịch, nhưng biểu hiện gọi không nghe của con là dấu hiệu nên kiểm tra sớm. Bạn có thể đặt lịch cho bé tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được đánh giá tai giữa và khả năng nghe.








