Trẻ sơ sinh thở như thế nào là bình thường và khỏe mạnh?

Chào bạn, trẻ sơ sinh thở như thế nào là bình thường là thắc mắc chung của rất nhiều bậc cha mẹ khi mới đón bé chào đời. Tình trạng thở của bé khỏe mạnh thường có nhịp độ dao động từ 30 đến 60 lần mỗi phút, thỉnh thoảng có những khoảng ngưng ngắn và phát ra vài âm thanh khụt khịt do đường thở còn hẹp.

Dưới góc độ chuyên môn y khoa, chúng tôi xin giải đáp chi tiết các biểu hiện hô hấp sinh lý của bé để bạn có thể an tâm chăm sóc con tại nhà như sau.

Nhịp thở của bé lúc thức và khi ngủ khác nhau ra sao?

Nhịp độ hô hấp của trẻ mới sinh có sự thay đổi rõ rệt tùy thuộc vào trạng thái hoạt động của cơ thể. Tần số thở của bé sẽ nhanh hơn khi thức, đặc biệt là lúc khóc và giảm xuống mức ổn định hơn khi chìm vào giấc ngủ.

Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhịp thở bình thường của trẻ sơ sinh khi thức và không quấy khóc dao động từ 30 đến 60 lần/phút. Khi bé khóc lớn, nhịp độ này có thể tăng lên một chút do cơ thể cần trao đổi oxy nhiều hơn.

Trái lại, nhịp thở của trẻ sơ sinh khi ngủ thường chậm và đều đặn hơn, rơi vào khoảng 30 đến 40 lần/phút. Tổ chức y tế Stanford Children’s Health ghi nhận rằng sự dao động này diễn ra do trung khu hô hấp ở não bộ của trẻ chưa phát triển hoàn thiện.

Chính vì vậy, bạn không cần quá lo lắng nếu thấy nhịp ngực của con đập nhanh hơn lúc bé đang chơi đùa hoặc quấy khóc. Tuy nhiên, nếu bé vẫn duy trì mức trên 60 lần/phút khi đang ngủ say, đây có thể là dấu hiệu trẻ sơ sinh thở nhanh cần được theo dõi thêm.

Những kiểu thở nào ở trẻ sơ sinh được coi là sinh lý bình thường?

Kiểu thở sinh lý bình thường ở trẻ nhỏ bao gồm thở bằng mũi, thở không đều đặn và thi thoảng có những nhịp ngưng ngắn. Trẻ hoàn toàn không gặp khó khăn trong việc lấy oxy vào cơ thể.

Hiện tượng phổ biến nhất ở lứa tuổi này là kiểu thở chu kỳ. Các nghiên cứu được công bố trên thư viện y khoa PubMed chỉ ra rằng, trẻ có thể thở nhanh và sâu liên tục trong 10 đến 15 giây, sau đó nhịp thở chậm lại. Tiếp theo, hiện tượng ngưng thở sinh lý sẽ diễn ra trong khoảng 5 đến 10 giây trước khi chu kỳ lặp lại.

Chu kỳ này hoàn toàn vô hại và thường tự biến mất khi hệ thần kinh của bé trưởng thành hơn ở tháng thứ 6. Cơ thể bé vẫn đảm bảo lượng oxy cần thiết, môi và da dẻ vẫn hồng hào, nhịp tim duy trì ổn định.

Làm cách nào để cha mẹ đếm nhịp thở cho bé chuẩn xác nhất?

Cách đếm nhịp thở cho trẻ chuẩn xác nhất là quan sát sự di chuyển của lồng ngực hoặc bụng khi bé đang nằm ngủ yên tĩnh. Mỗi một chu kỳ ngực nâng lên và hạ xuống được tính là một nhịp thở.

Theo hướng dẫn từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), cha mẹ cần đếm nhịp thở trong trọn vẹn 60 giây thay vì đếm 15 giây rồi nhân bốn. Việc này giúp hạn chế sai số do hiện tượng thở chu kỳ diễn ra không đều đặn. Các bước thực hiện bao gồm:

• Đặt trẻ nằm ngửa trên mặt phẳng thoải mái lúc bé đang ngủ hoặc hoàn toàn yên lặng.

• Mở hở phần áo ở ngực hoặc bụng bé để dễ quan sát.

• Sử dụng đồng hồ có kim giây hoặc đồng hồ bấm giờ trên điện thoại.

• Đếm số lần lồng ngực căng lên và xẹp xuống trong đúng một phút.

Kết quả đếm được sẽ giúp cha mẹ xác định xem chức năng của đường hô hấp có đang hoạt động trong ngưỡng an toàn hay không.

Các âm thanh phát ra khi bé thở có phải là dấu hiệu bệnh lý?

Phần lớn các âm thanh khụt khịt hoặc tiếng thở hắt ra ở trẻ sơ sinh không phải là bệnh lý mà chỉ là biểu hiện sinh lý tự nhiên. Cấu trúc mũi của bé còn rất hẹp, kết hợp với dịch nhầy tích tụ dễ tạo ra tiếng động khi không khí đi qua.

Dưới đây là bảng phân loại các âm thanh hô hấp thường gặp để cha mẹ dễ dàng nhận biết:

Âm thanh hô hấp	Đặc điểm nhận diện	Nguyên nhân phổ biến
Tiếng khụt khịt	Âm thanh nghẹt nhẹ ở khoang mũi.	Mũi nhỏ hoặc có ít gỉ mũi, dịch nhầy dính lại.
Tiếng nấc cụt	Âm thanh giật cục, phát ra đều đặn.	Cơ hoành co thắt do ăn quá no hoặc nuốt nhiều khí.
Tiếng thở dài	Bé hít một hơi sâu rồi thở hắt ra mạnh.	Phản xạ tự nhiên để mở rộng đường dẫn khí ở phổi.
Trẻ sơ sinh thở khò khè	Tiếng khò khè êm, không kèm biểu hiện mệt mỏi.	Nước bọt hoặc sữa còn đọng lại ở cổ họng.

Bảng phân loại đặc điểm âm thanh khi thở ở trẻ sơ sinh.

Theo các chuyên gia từ Cleveland Clinic, nếu các âm thanh này không đi kèm với tình trạng bỏ bú hoặc sốt, cha mẹ chỉ cần nhỏ nước muối sinh lý để vệ sinh mũi cho bé. Sự thông thoáng đường thở sẽ giúp các tiếng động này tự động biến mất.

Dấu hiệu cảnh báo hệ hô hấp của bé đang gặp nguy hiểm là gì?

Dấu hiệu cảnh báo hệ hô hấp gặp nguy hiểm là khi bé thở rất nhanh liên tục, da đổi màu và các cơ ngực phải gồng lên để lấy sức. Đây là những biểu hiện suy hô hấp cấp tính cần được can thiệp y tế ngay lập tức.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu nếu quan sát thấy các dấu hiệu sau:

• Tần số thở liên tục vượt quá 60 lần/phút ngay cả khi bé đang nằm yên.

• Hiện tượng rút lõm lồng ngực: Phần da dưới xương sườn hoặc hõm ức bị hút sâu vào trong mỗi lần hít thở.

• Môi, lưỡi hoặc đầu ngón tay chân có dấu hiệu tím tái, nhợt nhạt.

• Bé có biểu hiện khó thở, thở rên rỉ từng tiếng nhọc nhằn, cánh mũi phập phồng mạnh.

• Cơn ngưng thở kéo dài hơn 20 giây khiến cơ thể bé mềm nhũn.

Khi nhận thấy bất kỳ biểu hiện nào bất thường đe dọa trực tiếp đến tính mạng của bé, cha mẹ tuyệt đối không được tự ý điều trị tại nhà.

Chúng tôi hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ trẻ sơ sinh thở như thế nào là bình thường để vững tâm hơn trong hành trình nuôi con nhỏ. Việc nắm bắt các đặc điểm hô hấp sinh lý giúp cha mẹ tránh được những lo lắng không đáng có. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy bé có những âm thanh bất thường dai dẳng hoặc dấu hiệu suy hô hấp, hãy lập tức đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất. Để thuận tiện sắp xếp thời gian gặp bác sĩ chuyên khoa Nhi, bạn có thể chủ động lên lịch qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ 0936388288 để được hướng dẫn chi tiết.