Trẻ sơ sinh bị táo bón phải làm sao để cải thiện?
Chào bác sĩ, bé nhà em được 5 tuần tuổi, hai hôm nay bé rặn đỏ mặt mỗi lần đi ngoài, phân thì vón cục nhỏ và cứng. Em rất lo không biết trẻ sơ sinh bị táo bón phải làm sao để bé đỡ khó chịu ạ?

Chào bạn, tình trạng bé rặn đỏ mặt và phân vón cục nhỏ như bạn mô tả là dấu hiệu gợi ý táo bón ở trẻ sơ sinh. Với trẻ sơ sinh táo bón phải làm sao, phần lớn trường hợp có thể cải thiện tại nhà bằng cách điều chỉnh chế độ bú, tăng cữ vận động nhẹ và theo dõi sát tính chất phân, chỉ cần can thiệp y tế khi có dấu hiệu bất thường kèm theo.
Táo bón ở trẻ sơ sinh thường không phải tình trạng nghiêm trọng nhưng cần được nhận biết đúng.
Dấu hiệu nào cho thấy trẻ sơ sinh thực sự bị táo bón?
Không phải trẻ đi ngoài thưa là bị táo bón. Theo Mayo Clinic, táo bón ở trẻ sơ sinh được xác định qua các dấu hiệu cụ thể chứ không chỉ dựa vào tần suất đi ngoài.
Các dấu hiệu táo bón thực sự bao gồm:
- Phân cứng, vón thành cục nhỏ như viên bi
- Bé rặn nhiều, ưỡn người, mặt đỏ và có vẻ đau khi đi ngoài
- Phân có lẫn ít máu ở bề mặt do rặn mạnh
- Số lần đi ngoài giảm rõ rệt so với thói quen thường ngày của bé
Trong khi đó, việc bé rặn è è, nhăn mặt khi đi ngoài lại là phản xạ sinh lý bình thường ở trẻ sơ sinh, không đồng nghĩa với táo bón nếu phân vẫn mềm.
Trẻ sơ sinh mấy ngày không đi ngoài thì được coi là bất thường?
Trong 1-2 tháng đầu, trẻ bú mẹ hoàn toàn có thể đi ngoài mỗi ngày, nhưng cũng có bé chỉ đi ngoài vài ngày một lần mà vẫn hoàn toàn bình thường.
Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, trẻ bú mẹ có thể không đi ngoài trong nhiều ngày liên tiếp do sữa mẹ được hấp thu gần như hoàn toàn, trong khi trẻ bú sữa công thức thường đi ngoài đều đặn hơn nhưng với tần suất thấp hơn trẻ bú mẹ. Yếu tố quan trọng để đánh giá không phải là số ngày mà là tính chất phân và biểu hiện khó chịu của bé.
Vì sao trẻ sơ sinh dễ bị táo bón?
Táo bón ở trẻ sơ sinh thường liên quan đến quá trình hệ tiêu hóa còn non nớt và chưa hoàn thiện nhu động ruột.
Một số nguyên nhân thường gặp:
- Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, nhu động ruột còn yếu
- Chuyển đổi từ sữa mẹ sang sữa công thức hoặc đổi loại sữa công thức
- Pha sữa công thức chưa đúng tỷ lệ khuyến nghị, quá đặc
- Trẻ bú chưa đủ lượng dịch cần thiết
Trẻ sơ sinh bị táo bón thì phải làm sao tại nhà?
Với trẻ sơ sinh táo bón, một số biện pháp hỗ trợ tại nhà có thể giúp bé đi ngoài dễ dàng hơn.
Bạn có thể áp dụng:
- Massage nhẹ nhàng vùng bụng theo chiều kim đồng hồ để kích thích nhu động ruột
- Thực hiện động tác đạp xe đạp bằng cách gập nhẹ hai chân bé về phía bụng
- Cho bé tắm nước ấm để thư giãn cơ bụng
- Với bé trên 1 tháng tuổi đã được bác sĩ đồng ý, có thể bổ sung thêm một lượng nhỏ nước
Theo Mayo Clinic, với trẻ trên 1 tháng tuổi, có thể cân nhắc bổ sung một lượng nhỏ nước hoặc nước ép trái cây có chứa sorbitol tự nhiên như nước ép lê, táo để hỗ trợ làm mềm phân, tuy nhiên cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng cho trẻ dưới 2 tháng tuổi.
Khi nào tình trạng táo bón ở trẻ sơ sinh cần được bác sĩ đánh giá?
Phần lớn tình trạng táo bón tự cải thiện, nhưng một số dấu hiệu cần được thăm khám sớm.
Bạn nên đưa bé đi khám khi:
- Táo bón kéo dài trên 1-2 tuần dù đã áp dụng các biện pháp tại nhà
- Bé kèm sốt, bụng chướng căng hoặc nôn ói
- Phân có máu tươi số lượng nhiều, không chỉ là vệt máu nhỏ
- Bé bú kém, quấy khóc nhiều bất thường
Theo Mayo Clinic, táo bón kéo dài kèm các dấu hiệu trên trong một số ít trường hợp có thể liên quan đến các bệnh lý cần được đánh giá chuyên sâu hơn như phình đại tràng bẩm sinh. Để chủ động lựa chọn thời gian thăm khám phù hợp và quản lý lịch tái khám thuận tiện hơn, bạn có thể đặt lịch qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ 0936388288.
Táo bón ở trẻ sơ sinh phần lớn liên quan đến hệ tiêu hóa còn non nớt và có thể cải thiện bằng các biện pháp chăm sóc tại nhà như massage bụng, vận động nhẹ và điều chỉnh chế độ bú phù hợp. Việc theo dõi tính chất phân và biểu hiện của bé quan trọng hơn việc đếm số ngày đi ngoài. Khi táo bón kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, bạn nên đưa bé đến cơ sở y tế để được đánh giá và hướng dẫn xử trí phù hợp.








