Trẻ sơ sinh bị sổ mũi phải làm sao?
Chào bác sĩ, con em được 1 tháng tuổi, mấy hôm nay bé bị sổ mũi, thở hơi khò khè khi bú. Trẻ sơ sinh bị sổ mũi phải làm sao để bé dễ chịu hơn ạ, có cần dùng thuốc gì không?

Chào bạn,
Khi trẻ sơ sinh bị sổ mũi, bước xử trí đầu tiên là vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý kết hợp hút mũi nhẹ nhàng, đồng thời theo dõi sát các dấu hiệu đi kèm như sốt hoặc khó thở. Phần lớn tình trạng nghẹt mũi, chảy nước mũi ở trẻ sơ sinh là do nhiễm virus đường hô hấp trên thông thường và có thể tự cải thiện sau khoảng 7-14 ngày. Tuy nhiên, với trẻ dưới 3 tháng tuổi, bất kỳ dấu hiệu ốm nào cũng cần được bác sĩ đánh giá sớm hơn so với trẻ lớn.
Vì sao trẻ sơ sinh dễ bị sổ mũi, nghẹt mũi?
Trẻ sơ sinh dễ sổ mũi vì đường thở còn nhỏ hẹp và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ bị virus đường hô hấp tấn công.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), có hơn 200 loại virus đường hô hấp có thể gây cảm lạnh thông thường, trong đó Rhinovirus là nguyên nhân phổ biến nhất. Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa từng tiếp xúc với các loại virus này nên hầu như chưa có miễn dịch, khiến các bé dễ mắc cảm lạnh hơn trẻ lớn hoặc người lớn. Đây là lý do vì sao sổ mũi ở giai đoạn sơ sinh là tình trạng thường gặp chứ không phải bất thường.
Sổ mũi ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm không?
Phần lớn trường hợp sổ mũi ở trẻ sơ sinh là lành tính, nhưng vẫn cần theo dõi vì có thể diễn tiến thành bệnh lý nặng hơn.
Theo Mayo Clinic, một đợt cảm lạnh không biến chứng ở trẻ nhỏ thường tự khỏi trong khoảng 10-14 ngày, nhưng với trẻ dưới 3 tháng tuổi cần liên hệ bác sĩ sớm ngay từ đầu để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng hơn. Cleveland Clinic cũng lưu ý sốt ở trẻ từ 2 tháng tuổi trở xuống, hoặc tình trạng thở nhanh, thở gắng sức là những dấu hiệu cần được thăm khám ngay, vì có thể liên quan đến viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi.
Cách vệ sinh mũi cho trẻ sơ sinh bị sổ mũi tại nhà thế nào?
Nhỏ nước muối sinh lý kết hợp hút mũi bằng dụng cụ chuyên dụng là biện pháp được khuyến nghị hàng đầu cho trẻ sơ sinh bị sổ mũi.
Theo Mayo Clinic, cha mẹ nên nhỏ vài giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên mũi, chờ vài phút để làm loãng dịch nhầy, sau đó dùng dụng cụ hút mũi dạng bóng để hút dịch ra nhẹ nhàng. Dưới đây là các bước cơ bản khi vệ sinh mũi cho bé:
- Đặt bé nằm ngửa, đầu hơi ngửa nhẹ ra sau.
- Nhỏ 2-3 giọt nước muối sinh lý vào từng bên mũi.
- Chờ khoảng 30-60 giây để dịch nhầy loãng ra.
- Dùng dụng cụ hút mũi hút nhẹ nhàng, tránh đưa đầu hút quá sâu.
- Vệ sinh, làm khô dụng cụ hút mũi sau mỗi lần sử dụng.
Sau khi thực hiện đúng các bước trên, bé thường thở dễ hơn và bú tốt hơn, vì đường thở đã được thông thoáng.
Khi bé sổ mũi, cha mẹ nên tránh làm gì?
Không tự ý dùng thuốc cảm, thuốc kháng histamin hoặc thuốc thông mũi cho trẻ sơ sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Theo AAP và CDC, các loại thuốc trị ho, cảm không kê đơn không được khuyến cáo dùng cho trẻ dưới 2 tuổi vì có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng, mà không mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc loại bỏ dịch nhầy. Ngoài ra, không nên đưa đầu dụng cụ hút mũi quá sâu vào khoang mũi của bé, vì có thể gây tổn thương niêm mạc và làm tăng phản ứng nghẹt mũi ngược lại.
Dấu hiệu nào cho thấy trẻ sơ sinh sổ mũi cần đi khám ngay?
Bạn nên đưa trẻ đi khám ngay nếu bé sốt, bú kém, thở nhanh hoặc có dấu hiệu khó thở rõ rệt.
Theo NHS (Vương quốc Anh), trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Cleveland Clinic cũng khuyến cáo cần liên hệ bác sĩ nếu trẻ thở gắng sức (cánh mũi phập phồng, rút lõm lồng ngực), bỏ bú, ngủ li bì bất thường hoặc sổ mũi kéo dài không cải thiện sau 10-14 ngày. Bạn có thể chủ động lựa chọn thời gian thăm khám phù hợp và quản lý lịch khám cho bé thuận tiện hơn qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn, hoặc liên hệ 0936388288 để được hỗ trợ đặt lịch.
Khi trẻ sơ sinh bị sổ mũi phải làm sao, bước quan trọng nhất là vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý, giữ ẩm không khí và theo dõi sát các dấu hiệu đi kèm, thay vì tự ý dùng thuốc cảm cho bé. Đa số trường hợp sổ mũi do virus sẽ tự cải thiện trong vài ngày đến hai tuần. Với trẻ dưới 3 tháng tuổi hoặc khi xuất hiện sốt, khó thở, bú kém, bạn nên đưa trẻ đi khám sớm để được bác sĩ đánh giá và loại trừ các nguyên nhân cần can thiệp y tế.








