Trẻ sơ sinh bị bón phải làm sao?

Chào bạn, hiện tượng co thắt ngắn tại cơ hoành gây ra tiếng nấc ở trẻ nhỏ dưới 1 tháng tuổi là một phản xạ cơ học rất phổ biến và hầu hết đều mang tính chất sinh lý lành tính.

Khi tình trạng trẻ sơ sinh bị nấc phải làm sao để xử lý, cha mẹ nên ưu tiên cho trẻ bú nhẹ một vài ngụm sữa mẹ, thực hiện động tác vỗ lưng nâng thẳng người hoặc massage nhẹ nhàng tai và bẹn của con. Chúng tôi khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không cho trẻ dưới 6 tháng tuổi uống nước lọc để chữa nấc, vì việc này có thể gây ra những rối loạn điện giải nghiêm trọng cho cơ thể bé.

Khi trẻ sơ sinh bị nấc phải làm sao để cải thiện an toàn?

Phương án xử lý ban đầu cho trẻ sơ sinh khi gặp cơn nấc cần tập trung vào việc làm thư giãn các xung động của dây thần kinh phế vị và giải phóng áp lực khí ga trong dạ dày. Phần lớn các cơn nấc sẽ tự biến mất sau 10 đến 15 phút mà không cần bất kỳ sự can thiệp thuốc nội khoa nào.

Theo hướng dẫn từ tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hệ thống thần kinh thực vật điều hòa các cơ hô hấp của trẻ sơ sinh đang trong giai đoạn tự hoàn thiện và rất nhạy cảm. Khi trẻ bị nấc, việc thay đổi tư thế bế, ủ ấm cơ thể và giúp trẻ ợ hơi là những biện pháp căn bản giúp điều hòa lại nhịp thở tự nhiên của con một cách bền vững.

Nguyên nhân nào kích hoạt các cơn nấc cụt ở trẻ?

Cơn nấc cụt xuất hiện do sự kết hợp giữa hiện tượng co thắt đột ngột của các bó cơ hô hấp và sự đóng lại của nắp thanh quản.

Tại sao sự co thắt cơ hoành lại xảy ra liên tục?

Cơ hoành là vách cơ phẳng ngăn cách giữa khoang ngực và khoang bụng, chịu trách nhiệm chính cho hoạt động hít thở. Theo hướng dẫn từ Mayo Clinic, khi dạ dày của trẻ bị giãn căng quá mức sau một cữ bú no, hòm dạ dày sẽ đẩy ngược lên trên và trực tiếp kích ứng vào cơ hoành.

Sự kích thích cơ học này khiến các bó cơ co thắt liên tục ngoài ý muốn, phát đi các tín hiệu xung thần kinh dồn dập. Kết hợp với việc nắp thanh môn đóng sập lại đột ngột sẽ tạo ra những tiếng nấc cụt đặc trưng thường thấy ở trẻ nhỏ.

Hiện tượng bú sai tư thế sinh khí ga như thế nào?

Việc áp dụng sai tư thế cho con bú hoặc bình sữa không có van thoát khí phù hợp là nguyên nhân gián tiếp làm tăng tần suất nấc. Khi trẻ bú quá nhanh hoặc ngậm bắt vú không khít quầng vú, một lượng lớn không khí ngoài môi trường sẽ bị nuốt vào đường tiêu hóa.

Lượng khí ga tích tụ này gây ra tình trạng chướng bụng, kích hoạt các phản xạ co thắt cơ hoành từ đường ruột. Nếu dòng sữa xuống quá mạnh, trẻ dễ bị sặc sữa ở trẻ, làm gián đoạn chu trình thở và kích thích các đầu dây thần kinh phế vị gây nấc dồn dập.

Làm sao phân biệt nấc cụt sinh lý và nấc bệnh lý?

Để biết hiện tượng nấc có gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe hay không, cha mẹ cần quan sát tổng thể các phản ứng cơ thể và thời gian kéo dài của cơn co thắt.

Bạn có thể chủ động đối chiếu trạng thái của trẻ qua bảng phân tích dưới đây:

Tiêu chí theo dõi	Trạng thái nấc sinh lý bình thường	Dấu hiệu nấc bệnh lý nguy hiểm
Thời gian cơn nấc	Kéo dài dưới 15 phút, tự dứt trong ngày	Kéo dài liên tục trên vài giờ hoặc kéo dài nhiều ngày
Phản ứng của em bé	Trẻ vẫn vui vẻ, tươi tỉnh, ngủ ngoan	Trẻ quấy khóc dữ dội, đau đớn, lười bú đột ngột
Biểu hiện kèm theo	Không có triệu chứng tiêu hóa đặc biệt	Nôn trớ vọt sữa liên tục, ọc sữa qua cả mũi

Cơn nấc sinh lý hoàn toàn không gây đau đớn hay làm gián đoạn nhịp phát triển của trẻ. Ngược lại, nếu trẻ có các biểu hiện ở cột bệnh lý, đó có thể là triệu chứng của hội chứng trào ngược dạ dày thực quản nặng hoặc các tổn thương thần kinh trung ương bẩm sinh trong chu trình chăm sóc trẻ sơ sinh.

Các biện pháp khoa học giúp chữa đầy bụng cho bé và trị nấc?

Việc áp dụng các kỹ thuật cơ học vật lý nhẹ nhàng tại nhà mang lại hiệu quả giải phóng áp lực dạ dày rất rõ rệt cho trẻ.

Theo như khuyến cáo từ hệ thống y tế quốc gia Anh (NHS), phụ huynh nên áp dụng các thao tác sau:

• Thực hiện kỹ thuật vỗ ợ hơi: Bế vác trẻ lên vai sao cho bụng trẻ áp sát vào ngực mẹ, khum bàn tay vỗ nhẹ nhàng từ thắt lưng vuốt ngược lên cổ để trục xuất khí thừa, giúp chữa đầy bụng cho bé.

• Cho bú nhẹ một cữ ngắn: Nếu trẻ bị nấc khi bụng đói, việc cho trẻ bú một vài ngụm sữa mẹ sẽ giúp làm giãn các cơ thắt thực quản và cắt đứt chuỗi co thắt của cơ hoành.

• Massage vùng tai và lòng bàn chân: Dùng đầu ngón tay xoa nhẹ nhàng quầng tai của trẻ hoặc búng nhẹ vào gan bàn chân để làm thay đổi sự tập trung thần kinh của trẻ, giúp cơ hoành thả lỏng.

Mẹ tuyệt đối không dùng tay bịt mũi trẻ hoặc bắt trẻ nhịn thở để chữa nấc vì các động tác thô bạo này có thể gây sang chấn tâm lý và gây nguy hiểm cho đường thở của trẻ sơ sinh.

Khi nào hiện tượng nấc ở trẻ cần đi khám bác sĩ?

Mặc dù phần lớn các cơn nấc là lành tính, cha mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ nhi khoa ngay nếu tần suất nấc xuất hiện quá dày đặc và kéo dài liên tục trên 48 tiếng không dứt. Tình trạng nấc dai dẳng kèm theo ho, khò khè hoặc sụt cân là những chỉ báo lâm sàng của các bệnh lý thực quản cần can thiệp nội khoa.

Theo các chuyên gia từ Cleveland Clinic, nếu nấc cụt đi kèm với việc trẻ khóc thét từng cơn do đau rát dạ dày sau khi ăn, trẻ cần được chụp chiếu và làm xét nghiệm đo độ pH thực quản. Việc phát hiện sớm hội chứng trào ngược sẽ giúp bác sĩ đưa ra phác đồ bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa cho con kịp thời.

Để tầm soát toàn diện chức năng tiêu hóa và nhận tư vấn phác đồ dinh dưỡng chuẩn khoa học cho con, cha mẹ có thể chủ động đặt lịch hẹn khám trực tuyến qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc gọi đến số điện thoại tổng đài 0936388288 để lựa chọn thời gian thăm khám thuận tiện nhất với gia đình.

Lời khuyên chuyên môn cho thắc mắc trẻ sơ sinh bị nấc phải làm sao là cần áp dụng các biện pháp vật lý lành tính như cho bú sữa, vỗ ợ hơi và ủ ấm cơ thể cho con. Nấc cụt là một mắt xích sinh lý bình thường cho thấy cơ hoành và các dây thần kinh phế vị đang học cách phản ứng điều hòa với sự giãn nở của dạ dày. Hãy chú ý điều chỉnh tư thế cho con bú chuẩn xác để hạn chế nuốt phải khí thừa và tuyệt đối không cho trẻ dưới 6 tháng uống nước lọc để trị nấc. Khi phát hiện cơn nấc kéo dài quá nhiều giờ kèm theo biểu hiện nôn trớ sữa vọt dữ dội, hãy đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được các bác sĩ kiểm tra và xử trí kịp thời.