Ho có đờm vào buổi sáng kéo dài là bệnh gì?
Sáng nào tôi cũng ho khạc đờm, đến trưa mới đỡ. Bác sĩ cho biết ho có đờm vào buổi sáng kéo dài là bệnh gì?

Chào bạn, ho khạc đờm mỗi sáng, sau đó giảm dần vào buổi trưa có thể liên quan đến viêm phế quản mạn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), giãn phế quản hoặc dịch mũi xoang chảy xuống họng. Dịch tiết có thể tích tụ khi ngủ và được tống ra khi thức dậy, nhưng việc lặp lại triệu chứng hằng ngày trong thời gian dài không nên xem là hiện tượng bình thường. Chúng tôi khuyên bạn đi khám để xác định đờm xuất phát từ đường hô hấp dưới hay đường hô hấp trên, đặc biệt nếu có hút thuốc, khó thở, ho ra máu hoặc nhiều đợt nhiễm trùng.
Ho có đờm vào buổi sáng kéo dài là bệnh gì?
Đờm là dịch được tạo ra trong đường hô hấp. Bình thường, hệ thống lông chuyển và phản xạ ho giúp đẩy các chất tiết, bụi bẩn ra ngoài. Khi đường thở bị viêm hoặc khả năng vận chuyển dịch suy giảm, đờm tích tụ nhiều hơn. Trong khi ngủ, tư thế nằm và việc ít ho có thể khiến dịch tiết ứ đọng. Do đó, buổi sáng là lúc một số bệnh nhân dễ thấy vướng họng hoặc ho có đờm rõ nhất.
Viêm phế quản mạn và COPD có biểu hiện ra sao?
Ho khạc đờm kéo dài là một triệu chứng quan trọng của viêm phế quản mạn, thường liên quan đến tiếp xúc khói thuốc hoặc các chất kích thích đường thở. Theo định nghĩa lâm sàng kinh điển, viêm phế quản mạn là ho có đờm ít nhất ba tháng mỗi năm trong hai năm liên tiếp, sau khi loại trừ nguyên nhân khác. Tuy vậy, người chưa đạt mốc này vẫn có thể mắc bệnh hô hấp cần điều trị.
Hiệp hội Phổi Hoa Kỳ (American Lung Association) ghi nhận người mắc COPD có thể gặp nhiều triệu chứng hơn vào buổi sáng, bao gồm ho, khạc đờm và khó thở. Nếu bạn từng hút thuốc, tiếp xúc khói bếp, bụi nghề nghiệp, thường hụt hơi khi đi bộ hoặc lên cầu thang, bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ COPD. Chẩn đoán COPD cần đo chức năng hô hấp, không thể chỉ dựa vào đặc điểm ho.
Giãn phế quản có gây ho khạc đờm hằng ngày không?
Giãn phế quản xảy ra khi một số đường dẫn khí bị giãn bất thường và khả năng làm sạch dịch tiết giảm. Người bệnh có thể ho ra nhiều đờm, thường xuyên nhiễm trùng hô hấp, khó thở hoặc đôi lúc ho ra máu. Bệnh có thể liên quan nhiễm trùng phổi trước đây, bất thường miễn dịch hoặc những bệnh lý nền khác. NHS mô tả ho khạc đờm dai dẳng là biểu hiện đặc trưng của giãn phế quản.
Nếu bạn thường xuyên khạc lượng đờm đáng kể, đờm có mùi bất thường hoặc từng phải điều trị nhiều đợt viêm phổi, hãy thông báo điều này khi khám. Chụp CT ngực độ phân giải cao có thể được chỉ định nếu nghi ngờ giãn phế quản; không cần thực hiện cho tất cả người ho buổi sáng.
Dịch mũi xoang chảy xuống họng có thể bị nhầm với đờm không?
Viêm mũi dị ứng hoặc viêm mũi xoang có thể gây dịch chảy về phía sau họng, khiến người bệnh hắng giọng, ho và khạc dịch khi mới thức dậy. Bạn có thể kèm nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi hoặc cảm giác dịch bám ở họng. Một số trường hợp vừa mắc bệnh mũi xoang vừa có vấn đề đường thở dưới.
Hen phế quản, trào ngược và một số tình trạng khác cũng có thể gây ho. Đặc điểm ho sau nằm ngủ không đủ để phân biệt tất cả nguyên nhân. Không nên tự kết luận mình bị viêm phế quản chỉ dựa vào đờm.
Ho đờm kéo dài có phải dấu hiệu lao phổi không?
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lưu ý ho kéo dài, đôi khi kèm máu, sụt cân, sốt, mệt mỏi và đổ mồ hôi đêm có thể gặp trong lao phổi. Không phải ai mắc lao cũng có đầy đủ triệu chứng. Nếu từng tiếp xúc gần người mắc lao, suy giảm miễn dịch hoặc có biểu hiện nghi ngờ, bạn cần được kiểm tra sớm. Ho dai dẳng thay đổi tính chất, đặc biệt người hút thuốc hoặc có ho ra máu, cũng cần loại trừ bệnh lý phổi nghiêm trọng khác.
Màu sắc và lượng đờm có giúp xác định nguyên nhân không?
Đờm trong hoặc trắng có thể gặp ở nhiều bệnh cảnh. Đờm vàng hoặc xanh phản ánh sự hiện diện của tế bào viêm nhưng không chứng minh chắc chắn có nhiễm khuẩn cần kháng sinh. Lượng đờm tăng đột ngột, mùi hôi, đau ngực hoặc sốt là thông tin cần báo bác sĩ. Đờm có máu cần được đánh giá khẩn, không nên quy cho việc ho mạnh làm xước họng khi chưa kiểm tra.
Bạn có thể ghi lại thời gian ho, lượng đờm tương đối, màu sắc, mức khó thở và các yếu tố khiến ho tăng. Thông tin về thuốc đang dùng, tiền sử nhiễm trùng phổi, thói quen hút thuốc và môi trường làm việc cũng rất hữu ích.
Ho có đờm buổi sáng nên khám và điều trị thế nào?
Bác sĩ thường bắt đầu bằng khám mũi họng, nghe phổi, đánh giá nhịp thở, oxy máu và tiền sử. Mayo Clinic đề cập X-quang ngực và đo chức năng hô hấp là những kiểm tra có thể hữu ích trong đánh giá ho mạn tính. Tùy kết quả, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm đờm để tìm tác nhân nhiễm trùng, xét nghiệm lao hoặc CT. Đờm để xét nghiệm cần được lấy đúng cách theo hướng dẫn.
Phương pháp điều trị phụ thuộc nguyên nhân. Người có COPD có thể cần thuốc hít, cai thuốc lá và phục hồi chức năng hô hấp; người giãn phế quản có thể được hướng dẫn kỹ thuật làm sạch đường thở. Viêm mũi xoang cần điều trị phù hợp tình trạng niêm mạc mũi. Không tự dùng kháng sinh kéo dài, thuốc ức chế ho hoặc thuốc chứa corticosteroid khi chưa được chỉ định. Uống đủ nước nếu không bị hạn chế dịch, tránh khói thuốc và đeo bảo hộ khi tiếp xúc bụi nghề nghiệp giúp giảm kích thích đường thở.
Nếu ho kèm khó thở nặng, tím môi, ho ra nhiều máu, đau ngực dữ dội hoặc choáng, hãy gọi cấp cứu 115. Nếu ho hằng ngày như bạn mô tả, nên đi khám dù ban trưa thấy dễ chịu hơn.
Như vậy, ho có đờm vào buổi sáng kéo dài là bệnh gì cần được xác định thông qua khám và các kiểm tra phù hợp, tránh bỏ sót bệnh phổi mạn tính. Bạn có thể chủ động đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được đánh giá và tư vấn điều trị.







