Áp xe gan có triệu chứng gì? Dấu hiệu nhận biết bệnh

Một cơn sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, cảm giác đau tức dưới sườn phải hay những đợt rét run bất thường đôi khi là tín hiệu cảnh báo ổ mủ đang hình thành trong gan. Đáng chú ý, triệu chứng áp xe gan không phải lúc nào cũng xuất hiện rầm rộ, khiến người bệnh dễ bỏ qua giai đoạn phát hiện sớm. Vậy áp xe gan có triệu chứng gì, dấu hiệu nào cảnh báo biến chứng nguy hiểm và bệnh được chẩn đoán, điều trị ra sao?

1. Áp xe gan là gì? Có nguy hiểm không?

Áp xe gan là tình trạng hình thành một hoặc nhiều ổ mủ trong nhu mô gan do nhiễm trùng.

Nguyên nhân áp xe gan chủ yếu liên quan đến vi khuẩn, ký sinh trùng amip (Entamoeba histolytica) và ít gặp hơn là nấm. Các tác nhân này có thể xâm nhập vào gan qua đường mật, đường máu hoặc lan từ ổ nhiễm trùng trong ổ bụng như viêm ruột thừa, viêm túi thừa.

Ngoài ra, nhiễm trùng đường mật, chấn thương gan và tình trạng suy giảm miễn dịch cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Áp xe gan là bệnh lý nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Ổ mủ có thể phát triển, gây nhiễm trùng huyết hoặc vỡ vào ổ bụng dẫn đến viêm phúc mạc. Một số trường hợp còn gây nhiễm trùng màng phổi, vỡ vào đường tiêu hóa hoặc lan đến màng tim, đe dọa tính mạng. Vì vậy, người bệnh cần thăm khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu của bệnh.

*Áp xe gan có thể gây vỡ ổ mủ, nhiễm trùng huyết và đe dọa tính mạng.*

2. Triệu chứng áp xe gan và dấu hiệu cảnh báo là gì?

Triệu chứng áp xe gan thường liên quan đến tình trạng nhiễm trùng và tổn thương nhu mô gan. Ở giai đoạn đầu, biểu hiện có thể chưa rõ ràng, sau đó tăng dần tùy theo kích thước, vị trí ổ mủ và mức độ nhiễm trùng.

2.1. Triệu chứng áp xe gan thường gặp

Các dấu hiệu áp xe gan người bệnh cần chú ý gồm:

Sốt, rét run: Sốt kéo dài hoặc sốt cao 39 – 40°C, đôi khi kèm rét run, vã mồ hôi.
Đau hạ sườn phải: Đau âm ỉ hoặc dữ dội vùng bụng trên bên phải, có thể lan đến thượng vị hoặc vai phải.
Gan to, ấn đau: Người bệnh có cảm giác căng tức vùng gan, đau tăng khi bác sĩ ấn hoặc gõ vào vùng hạ sườn phải.
Rối loạn tiêu hóa: Buồn nôn, nôn, chán ăn, đầy bụng và sụt cân.
Vàng da, vàng mắt: Có thể xuất hiện, đặc biệt khi áp xe liên quan đến nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn đường mật.

*Áp xe gan có thể gây buồn nôn và chán ăn*

2.2. Dấu hiệu áp xe gan nào cần cấp cứu?

Khi triệu chứng áp xe gan tiến triển nghiêm trọng, người bệnh có thể xuất hiện những biểu hiện cảnh báo biến chứng như:

Đau bụng dữ dội, bụng căng cứng: Cảnh báo nguy cơ vỡ ổ áp xe, gây viêm phúc mạc.
Sốt cao kèm rét run dữ dội, lơ mơ hoặc tụt huyết áp: Gợi ý nhiễm trùng huyết hoặc sốc nhiễm trùng.
Khó thở, đau ngực: Có thể liên quan đến tình trạng nhiễm trùng lan sang màng phổi hoặc các cấu trúc lân cận. Các dấu hiệu áp xe gan trên cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Ngay cả khi chỉ sốt kéo dài kèm đau hạ sườn phải, người bệnh cũng nên thăm khám sớm để được siêu âm, xét nghiệm và xác định nguyên nhân.

3. Chẩn đoán và điều trị áp xe gan bằng phương pháp nào?

Để chẩn đoán áp xe gan, bác sĩ sẽ thăm khám triệu chứng, khai thác tiền sử bệnh và chỉ định các xét nghiệm cần thiết. Siêu âm ổ bụng thường được sử dụng đầu tiên để phát hiện vị trí, kích thước và số lượng ổ mủ. Trường hợp cần đánh giá tổn thương chi tiết hơn, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT ổ bụng. Ngoài ra, xét nghiệm máu, chức năng gan, cấy máu hoặc xét nghiệm tìm ký sinh trùng giúp xác định tình trạng nhiễm trùng và nguyên nhân gây bệnh.

*Xét nghiệm tìm ký sinh trùng trong chẩn đoán áp xe gan*

Sau khi xác định chẩn đoán, phương pháp điều trị áp xe gan được lựa chọn dựa trên tác nhân gây bệnh, kích thước ổ mủ và mức độ tổn thương, bao gồm:

Điều trị bằng thuốc: Áp xe gan do vi khuẩn thường được điều trị bằng kháng sinh, sau đó điều chỉnh theo kết quả nuôi cấy và kháng sinh đồ. Trường hợp do amip cần sử dụng thuốc đặc hiệu để tiêu diệt ký sinh trùng.
Chọc hút hoặc dẫn lưu mủ qua da: Bác sĩ sử dụng kim hoặc ống dẫn lưu dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc CT để đưa mủ ra ngoài. Phương pháp này thường được chỉ định khi ổ áp xe lớn, khó đáp ứng với thuốc hoặc cần lấy mẫu mủ xác định tác nhân gây bệnh.
Phẫu thuật: Được cân nhắc khi dẫn lưu qua da không hiệu quả, ổ áp xe vỡ gây viêm phúc mạc hoặc xuất hiện biến chứng nghiêm trọng cần can thiệp. Trong quá trình điều trị, người bệnh cần được theo dõi triệu chứng, xét nghiệm và kiểm tra hình ảnh khi cần thiết để đánh giá khả năng đáp ứng, phát hiện sớm ổ mủ tồn lưu hoặc biến chứng.

4. Làm thế nào để phòng ngừa áp xe gan?

Để giảm nguy cơ mắc áp xe gan, cần chú trọng vệ sinh ăn uống, phòng tránh nhiễm trùng và điều trị sớm các bệnh lý liên quan.

*Phòng ngừa áp xe gan giúp hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và tổn thương gan*

Những biện pháp nên thực hiện gồm:

Ăn chín, uống sôi: Tránh thực phẩm sống, tái như gỏi, tiết canh, rau sống chưa rửa sạch và nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.
Đảm bảo an toàn thực phẩm: Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chế biến và bảo quản đúng cách để hạn chế nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng.
Giữ vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và khi chế biến thực phẩm.
Điều trị sớm các ổ nhiễm trùng: Chủ động thăm khám khi mắc viêm đường mật, viêm túi mật, viêm ruột thừa hoặc các bệnh nhiễm khuẩn khác để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng lan đến gan.
Nhận biết dấu hiệu bất thường: Đi khám sớm nếu xuất hiện sốt kéo dài, rét run, đau hạ sườn phải hoặc vàng da. Các biện pháp trên giúp hạn chế nguy cơ nhiễm trùng gây áp xe gan, nhưng không thể phòng ngừa hoàn toàn mọi trường hợp mắc bệnh.

Nhận biết dấu hiệu áp xe gan không chỉ dựa vào những cơn đau vùng gan mà còn cần chú ý đến sốt, rét run, chán ăn và tình trạng sức khỏe suy giảm bất thường. Dù biểu hiện ban đầu đôi khi không rõ rệt, ổ áp xe vẫn có nguy cơ tiến triển và gây biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, thăm khám kịp thời khi có triệu chứng nghi ngờ là điều cần thiết để xác định nguyên nhân, kiểm soát nhiễm trùng và hạn chế tổn thương gan.