Sex có bị hiv không và nguy cơ lây thế nào?

Chào bạn,

Hoạt động sex có bị hiv không phụ thuộc trực tiếp vào tình trạng mang mầm bệnh của bạn tình, và câu trả lời là hoàn toàn có nguy cơ lây nhiễm nếu bạn quan hệ tình dục không an toàn với người mang virus HIV. Nguy cơ truyền bệnh xảy ra khi dịch tiết sinh dục hoặc máu chứa virus tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc bị tổn thương. Tuy nhiên, nếu bạn sử dụng bao cao su đúng cách hoặc bạn tình điều trị kháng virus đạt mức tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện ($K=K$), nguy cơ lây truyền sẽ bằng không. Trong trường hợp vừa có hành vi nguy cơ cao trong 72 giờ đầu, bạn cần uống thuốc PEP ngay để dự phòng lây nhiễm.

Tỷ lệ lây nhiễm HIV qua đường quan hệ là bao nhiêu?

Xác suất lây truyền virus trong một lần giao hợp không an toàn phụ thuộc chặt chẽ vào vị trí tiếp xúc giải phẫu và vai trò của từng cá nhân.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), ước tính tỷ lệ lây truyền HIV cho mỗi 10.000 lần phơi nhiễm không bảo vệ được phân định cụ thể theo từng hình thức quan hệ:

• Quan hệ qua đường hậu môn tiếp nhận: 138 ca trên 10.000 lần phơi nhiễm (tương đương 1,38%).

• Quan hệ qua đường hậu môn đưa vào: 11 ca trên 10.000 lần phơi nhiễm (tương đương 0,11%).

• Quan hệ qua đường âm đạo tiếp nhận ở nữ giới: 8 ca trên 10.000 lần phơi nhiễm (tương đương 0,08%).

• Quan hệ qua đường âm đạo đưa vào ở nam giới: 4 ca trên 10.000 lần phơi nhiễm (tương đương 0,04%).

• Quan hệ bằng đường miệng: Nguy cơ cực kỳ thấp, ước tính dưới 1 ca trên 10.000 lần tiếp xúc.

Các con số trên là tỷ lệ nguy cơ trung bình. Nếu đối tác đang trong giai đoạn nhiễm trùng cấp tính với mật độ virus trong máu tăng vọt, xác suất lây nhiễm thực tế qua một lần quan hệ duy nhất có thể cao hơn gấp nhiều lần.

Yếu tố nào làm tăng nguy cơ nhiễm HIV khi quan hệ?

Nguy cơ lây nhiễm HIV gia tăng đáng kể khi niêm mạc sinh dục xuất hiện các ổ trầy xước hoặc tổn thương viêm nhiễm kèm theo.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) có vết loét như giang mai hay Herpes sinh dục sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm HIV từ 2 đến 5 lần. Các vết loét này phá hủy lớp biểu mô tự nhiên, tạo ngõ vào thuận lợi cho virus xâm nhập thẳng vào hệ tuần hoàn.

Bên cạnh đó, niêm mạc trực tràng chỉ có một lớp tế bào biểu mô mỏng và không có tuyến tiết dịch bôi trơn tự nhiên, nên rất dễ bị rách vi thể khi cọ xát. Ngược lại, niêm mạc âm đạo được cấu tạo bởi biểu mô lát tầng dày dặn hơn, giải thích tại sao đường hậu môn luôn có tỷ lệ rủi ro cao nhất.

Uống thuốc PEP dự phòng sau phơi nhiễm ra sao?

Khi phát sinh quan hệ không an toàn với đối tượng nghi nhiễm, bạn cần bắt đầu can thiệp điều trị dự phòng sau phơi nhiễm càng sớm càng tốt.

Theo hướng dẫn điều trị từ WHO và Bộ Y tế, phác đồ điều trị dự phòng bằng thuốc PEP (Post-Exposure Prophylaxis) bắt buộc phải được triển khai trong thời gian vàng 72 giờ đầu tiên sau khi tiếp xúc mầm bệnh. Việc dùng thuốc kháng virus liên tục trong 28 ngày giúp ức chế quá trình nhân bản của virus và mang lại hiệu quả bảo vệ lên tới hơn 80–90%.

Đối với những người có hành vi quan hệ tình dục nguy cơ cao kéo dài, CDC khuyến cáo sử dụng thuốc PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) hàng ngày trước khi phơi nhiễm nhằm chủ động giảm tới 99% nguy cơ lây truyền HIV qua đường tình dục.

Sex có bị hiv không và khi nào cần đi xét nghiệm?

Bạn cần đến cơ sở y tế thực hiện xét nghiệm HIV ngay sau khi có hành vi quan hệ tình dục không an toàn để được đánh giá nguy cơ và theo dõi đúng phác đồ.

Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến cáo người có nguy cơ nên làm xét nghiệm sàng lọc thế hệ 4 (tìm kháng nguyên p24 và kháng thể) sau 4 tuần, sau đó xét nghiệm lại ở mốc 12 tuần để có kết quả khẳng định chính xác sau khi kết thúc giai đoạn cửa sổ. Người bệnh không nên chỉ dựa vào các biểu hiện lâm sàng như sốt nhẹ, nổi hạch hay phát ban vì chúng rất dễ nhầm lẫn với các bệnh cảm nhiễm thông thường.

Khi bạn vừa trải qua hành vi quan hệ không an toàn hoặc lo lắng về nguy cơ lây truyền bệnh từ bạn tình, việc thăm khám sớm giúp bạn được chỉ định thuốc dự phòng khẩn cấp và hướng dẫn xét nghiệm chính xác. Để chủ động lựa chọn thời gian phù hợp, bạn có thể đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn.

Như vậy, với thắc mắc sex có bị hiv không, nguy cơ lây nhiễm hoàn toàn có thể xảy ra nếu không áp dụng biện pháp phòng vệ an toàn. Bạn cần chủ động bảo vệ bản thân bằng cách sử dụng bao cao su đúng cách, duy trì quan hệ chung thủy và đến cơ sở y tế trong 72 giờ đầu để dùng thuốc dự phòng kịp thời khi xảy ra sự cố ngoài ý muốn.