Nghiện phim sex có phải là bệnh tâm thần không?

Chào bạn,

Tình trạng lệ thuộc vào nội dung khiêu dâm ở người trẻ đang ngày càng gia tăng và gây ra nhiều lo ngại về sức khỏe. Đối với thắc mắc nghiện phim sex có phải là bệnh tâm thần không, các nghiên cứu y khoa hiện đại cho thấy đây chưa được xếp loại là một bệnh lý tâm thần biệt lập, nhưng được công nhận là một dạng rối loạn hành vi tình dục cưỡng chế có liên quan mật thiết đến sức khỏe tâm thần. Tình trạng này đòi hỏi sự can thiệp y học khi nó gây ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng sống, công việc và các mối quan hệ của bạn.

Nghiện phim sex có phải là bệnh tâm thần không?

Xem phim khiêu dâm quá độ không được phân loại là một bệnh tâm thần độc lập trong các sổ tay chẩn đoán hiện hành, nhưng được xem là biểu hiện của mất kiểm soát xung động. Cụ thể, các tổ chức y tế lớn nhìn nhận vấn đề này dưới góc độ chuyên môn như sau:

Tổ chức Y tế Thế giới phân loại hành vi này như thế nào?

Theo phân loại thống kê quốc tế về bệnh tật và các vấn đề sức khỏe liên quan phiên bản mới nhất (ICD-11) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hành vi này được xếp vào nhóm rối loạn hành vi tình dục cưỡng chế. WHO định nghĩa đây là một mẫu hành vi lặp đi lặp lại thể hiện sự mất kiểm soát đối với các xung động tình dục mạnh mẽ, dẫn đến việc bỏ bê các chăm sóc cá nhân hoặc các hoạt động xã hội khác.

Ngược lại, theo Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ (APA) trong Sổ tay Chẩn đoán và Thống kê các Rối loạn Tâm thần (DSM-5), thuật ngữ “nghiện phim khiêu dâm” hay nghiện tình dục vẫn chưa chính thức được công nhận là một chứng nghiện hành vi do chưa đủ bằng chứng lâm sàng thống nhất. Tuy nhiên, APA thừa nhận các biểu hiện này thường đồng hành với các rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD).

Sự khác biệt giữa sở thích giải trí và hành vi cưỡng chế là gì?

Để giúp bạn có cái nhìn khách quan, chúng tôi cung cấp bảng đối chiếu dưới đây nhằm phân biệt rõ giữa hành vi xem giải trí thông thường và biểu hiện mang tính bệnh lý:

Sự khác biệt cốt lõi nằm ở khả năng kiểm soát hành vi và mức độ tổn hại mà nó gây ra cho cuộc sống thực tế của bạn.

Cơ chế nào khiến não bộ bị lệ thuộc vào phim ảnh khiêu dâm?

Sự lệ thuộc này xuất phát từ cơ chế sinh học thần kinh tương tự như chứng nghiện chất. Theo các nghiên cứu được công bố trên thư viện y khoa quốc tế PubMed, việc tiếp xúc liên tục với các kích thích thị giác mạnh từ phim ảnh đồi trụy sẽ kích hoạt hệ thống phần thưởng của não bộ giải phóng một lượng lớn dopamine – chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác hưng phấn.

Theo thời gian, não bộ sẽ phát triển xu hướng dung nạp, nghĩa là các thụ thể thần kinh trở nên trơ lì hơn. Để đạt được cùng một mức độ thỏa mãn như cũ, người xem buộc phải tăng tần suất, kéo dài thời gian xem hoặc tìm kiếm những thể loại phim có mức độ kích thích nặng hơn. Quá trình này dần dần làm suy yếu thùy trán trước – vùng não chịu trách nhiệm kiểm soát xung động và đưa ra quyết định – khiến việc kiểm soát hành vi ngày càng trở nên khó khăn.

Dấu hiệu nào cảnh báo bạn đã rơi vào trạng thái lệ thuộc nặng?

Các chuyên gia y tế tại Mayo Clinic chỉ ra rằng một người được coi là gặp rắc rối nghiêm trọng với nghiện phim khiêu dâm khi xuất hiện các triệu chứng liên quan sau đây:

• Bạn dành nhiều giờ liên tục trong ngày để tìm kiếm và xem video khiêu dâm, ngay cả khi đang trong giờ làm việc hoặc học tập.

• Bạn cảm thấy bồn chồn, bứt rứt, dễ nổi giận hoặc xuất hiện cảm giác lo âu dữ dội nếu bị buộc phải ngắt kết nối Internet hoặc không thể xem phim.

• Bạn tiếp tục hành vi mặc dù nhận thức rõ các tác hại của xem phim sex quá độ như mệt mỏi thể chất, suy giảm trí nhớ hoặc bị bạn đời phàn nàn.

• Bạn sử dụng phim ảnh như một biện pháp duy nhất để giải tỏa căng thẳng tâm lý hoặc để chạy trốn khỏi các vấn đề tiêu cực trong cuộc sống.

Tình trạng này gây ra những hệ lụy gì cho sức khỏe tâm thần?

Việc lạm dụng quá mức không chỉ gây lãng phí thời gian mà còn bào mòn sức khỏe tâm thần một cách âm thầm. Theo cơ quan dịch vụ y tế quốc gia Anh (NHS), các biến chứng tâm lý thường gặp bao gồm:

• Gia tăng hội chứng trầm cảm và lo âu: Sau khi xem, người bệnh thường đối mặt với cảm giác tội lỗi, xấu hổ và tự trách bản thân, tạo thành một vòng lặp tâm lý tiêu cực khó thoát ra.

• Rối loạn chức năng tình dục thực tế: Việc quen với các kích thích quá mạnh trên màn ảnh khiến não bộ từ chối đáp ứng với các tương tác thông thường ngoài đời thực, dẫn đến giảm ham muốn hoặc rối loạn cương dương do tâm lý ở nam giới.

• Cô lập xã hội: Người lệ thuộc có xu hướng rút lui khỏi các hoạt động tập thể, giảm giao tiếp với gia đình, bạn bè để dành không gian riêng tư cho thói quen của mình.

Làm thế nào để khắc phục và khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Nếu nhận thấy hành vi xem phim của mình đã chuyển sang giai đoạn mất kiểm soát, bạn cần chủ động thực hiện các biện pháp tự điều chỉnh hoặc tìm kiếm sự trợ giúp chuyên môn:

• Thiết lập rào cản công nghệ: Sử dụng các ứng dụng chặn trang web đen trên điện thoại và máy tính, hạn chế đem các thiết bị điện tử vào phòng ngủ.

• Thay thế bằng thói quen lành mạnh: Khi cơn thèm muốn xuất hiện, hãy chuyển hướng chú ý bằng cách tập thể dục cường độ cao, tham gia các hoạt động xã hội hoặc học một kỹ năng mới.

• Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT): Đây là phương pháp cốt lõi được các bác sĩ tâm thần áp dụng để giúp người bệnh nhận diện tác nhân kích thích và tái cấu trúc lại hành vi.

Khi nào bạn nên đi khám?

Bạn nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa Sức khỏe Tâm thần để được thăm khám khi các nỗ lực tự cai nghiện tại nhà đều thất bại, hoặc khi tình trạng này đã gây ra các dấu hiệu trầm cảm, hoảng sợ, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạnh phúc gia đình. Để thuận tiện cho việc quản lý thời gian và chủ động lựa chọn lịch hẹn phù hợp với các chuyên gia hàng đầu, bạn có thể cân nhắc đặt lịch hẹn trực tuyến qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ trực tiếp qua số hotline 0936388288 để được hỗ trợ hướng dẫn y tế kịp thời.

Tóm lại, dù nghiện phim sex có phải là bệnh tâm thần không vẫn còn những tranh luận về mặt danh mục phân loại, nhưng y học thế giới đều đồng thuận đây là một rối loạn hành vi tình dục cưỡng chế cần được can thiệp nếu gây tổn hại cho cuộc sống. Bạn không nên quá hoảng sợ hay tự kỳ thị bản thân, bởi đây là một trạng thái tâm lý có thể điều trị và khắc phục được. Hãy chủ động tìm kiếm sự đồng hành từ các chuyên gia y tế chuyên khoa để sớm cân bằng lại cuộc sống và bảo vệ sức khỏe tâm thần của chính mình.