U xương lành tính có đau không?

Phần lớn u xương lành tính tiến triển âm thầm và không gây triệu chứng rõ rệt, nhưng trong một số trường hợp, người bệnh vẫn có thể cảm thấy đau âm ỉ, sưng nhẹ hoặc khó chịu khi vận động. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ u xương lành tính có đau không? Dấu hiệu đau xuất hiện khi nào và có nguy hiểm không?

1. U xương lành tính có gây đau không?

U xương lành tính là những khối u phát triển từ mô xương nhưng không có khả năng xâm lấn hay di căn như u ác tính.

1.1. Khả năng gây đau

Nhiều người vẫn băn khoăn liệu “u xương lành tính có đau không?” hay “u xương lành tính đau như thế nào?”- câu trả lời là có thể có hoặc không, tùy vào từng trường hợp cụ thể. Nhiều trường hợp u xương lành tính hoàn toàn không gây triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi chụp X-quang sau chấn thương hoặc khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, cũng có những khối u gây đau với mức độ khác nhau tùy loại, vị trí và kích thước.

Về vấn đề “u xương lành tính đau như thế nào?” thì nhiều cơn đau thường âm ỉ, kéo dài, tăng dần theo thời gian. Một số trường hợp đau rõ hơn khi vận động hoặc khi khối u chèn ép vào mô xung quanh. Đặc biệt, u xương dạng sụn (osteoid osteoma) có thể gây đau dữ dội về đêm và giảm khi dùng thuốc kháng viêm không steroid. Nếu khối u làm xương yếu đi, người bệnh có thể đau đột ngột do gãy xương bệnh lý.

Trong nhóm u xương lành tính thường gặp như u sụn nội tủy, u sụn xương, u xơ không cốt hóa hay loạn sản xơ xương, phần lớn không gây đau ở giai đoạn đầu. Chỉ khi khối u phát triển lớn, ảnh hưởng đến khớp lân cận hoặc làm biến dạng, suy yếu cấu trúc xương thì triệu chứng đau mới xuất hiện.

Nhìn chung, không phải mọi u xương lành tính đều gây đau. Nhiều trường hợp hoàn toàn không có biểu hiện gì và được phát hiện tình cờ. Việc theo dõi triệu chứng và thăm khám chuyên khoa sẽ giúp xác định chính xác mức độ ảnh hưởng của từng loại u.

1.2.  Tính chất cơn đau

Khi khối u xương là lành tính (không phải ung thư), cơn đau thường biểu hiện là đau âm ỉ, dai dẳng và khó chịu ở chính vùng xương nơi khối u nằm. Đây là đặc điểm khác với đau nhói hoặc đau dữ dội đột ngột do chấn thương. Đau này thường không dữ dội như các tình trạng ác tính, nhưng lại dai dẳng và tập trung tại vị trí có khối u. 

1.3. Thời điểm xuất hiện đau

Cơn đau do u xương lành tính thường xuất hiện rõ hơn vào ban đêm, khiến người bệnh khó ngủ và phải dùng thuốc giảm đau mới dễ chịu hơn. Ngoài ra, khi vận động mạnh, chạy nhảy hoặc chịu lực nhiều lên vùng xương bị tổn thương (như bàn chân, mắt cá chân), mức độ đau cũng tăng lên do áp lực cơ học kích thích ổ viêm trong xương. Chính đặc điểm đau tăng về đêm hoặc khi hoạt động là dấu hiệu quan trọng giúp nhận biết bệnh sớm và phân biệt với các nguyên nhân đau xương khác.

1.4. Mức độ đau

Về mức độ đau, một số u xương lành tính thường gặp, đặc biệt như u nguyên bào sụn hoặc u xương dạng xương, có thể gây đau khá nghiêm trọng. Cơn đau thường âm ỉ, khu trú tại một điểm trên xương, tăng rõ vào ban đêm và giảm khi dùng aspirin hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Ở u xương dạng xương, tình trạng đau về đêm là dấu hiệu điển hình và có thể ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ, sinh hoạt.

Ngoài đau, người bệnh có thể kèm theo sưng tại vị trí tổn thương do tăng tưới máu tại chỗ. Nếu khối u nằm gần khớp, cơn đau có thể đi kèm viêm màng hoạt dịch, tràn dịch khớp và hạn chế vận động. Trong một số trường hợp tổn thương gần sụn tăng trưởng ở trẻ em, khối u còn có thể làm thay đổi chiều dài chi.

1.5. Nguy cơ gãy xương bệnh lý

U xương và u nang xương là những tổn thương bất thường xuất hiện bên trong xương, đa số là lành tính. Tuy không phải ung thư, nhưng chúng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền chắc của xương.

Khi khối u phát triển, các tế bào tăng sinh bất thường sẽ thay thế dần mô xương khỏe mạnh. Điều này làm cấu trúc xương bị mỏng đi, rỗng hơn hoặc mất tính vững chắc. Tương tự, u nang xương là vùng chứa dịch trong lòng xương, khiến phần xương đó bị khuyết và yếu hơn bình thường.

Chính vì vậy, nguy cơ gãy xương bệnh lý có thể xảy ra. Đây là tình trạng xương bị gãy chỉ sau một va chạm nhẹ, thậm chí khi vận động thông thường, do khối u đã làm suy giảm khả năng chịu lực của xương. Nguy cơ này thường gặp ở các xương dài như tay và chân – nơi chịu lực nhiều trong sinh hoạt hằng ngày.

1.6. Dấu hiệu kèm theo

Dấu hiệu kèm theo của u xương lành tính có thể bao gồm xuất hiện khối sưng hoặc u cục sờ thấy được qua da tại vị trí tổn thương. Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ hoặc đau tăng dần theo thời gian, đôi khi đau ngay cả khi nghỉ ngơi. Khi khối u phát triển lớn, vùng xương bị ảnh hưởng có thể yếu đi, làm tăng nguy cơ gãy xương.

Ngoài ra, nếu u nằm gần khớp, người bệnh có thể bị hạn chế vận động khớp lân cận. Tuy nhiên, nhiều trường hợp u xương lành tính không gây triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện tình cờ khi chụp X-quang vì một lý do khác.

2. Làm gì khi bị đau do u xương lành tính?

Khi nghi ngờ mình bị u xương lành tính thường gặp và xuất hiện cơn đau, bạn nên đi khám sớm thay vì tự chịu đựng hoặc tự mua thuốc giảm đau. Bác sĩ sẽ khám lâm sàng và chỉ định chụp X-quang trước tiên. Nếu cần thiết, có thể làm thêm CT, MRI hoặc xạ hình xương để đánh giá rõ kích thước, vị trí và mức độ ảnh hưởng của khối u. Sinh thiết chỉ được thực hiện khi thật sự cần để xác định chính xác loại u.

Việc chẩn đoán đúng giúp trả lời rõ u xương lành tính đau như thế nào và mức độ nguy hiểm ra sao. Với nhiều trường hợp u xương lành tính thường gặp, cơn đau thường âm ỉ, tăng khi vận động hoặc tỳ đè lên vùng xương tổn thương. Nếu khối u nhỏ, chưa làm yếu xương, bác sĩ có thể:

• Kê thuốc giảm đau, kháng viêm.
• Hướng dẫn hạn chế vận động mạnh.
• Theo dõi định kỳ bằng chụp X-quang.

Nhiều khối u chỉ cần theo dõi mà không phải phẫu thuật. Nếu u gây đau kéo dài, làm mỏng xương, có nguy cơ gãy xương hoặc ảnh hưởng vận động, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ. Phần lớn các khối u lành tính đáp ứng tốt với phẫu thuật và tỷ lệ tái phát thấp (thường dưới 5%).

Tóm lại, việc u xương lành tính có đau không còn phụ thuộc vào kích thước khối u, vị trí xuất hiện và mức độ chèn ép lên các mô xung quanh. Nhiều trường hợp u phát triển âm thầm, không gây triệu chứng rõ ràng; tuy nhiên cũng có người gặp tình trạng đau âm ỉ, sưng nhẹ hoặc hạn chế vận động khi khối u lớn dần. Vì vậy, nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường ở xương khớp, người bệnh nên thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác và theo dõi kịp thời, tránh biến chứng không mong muốn.