Làm PAP tầm soát ung thư cổ tử cung như thế nào?

Ung thư cổ tử cung có thể phát hiện sớm nhờ xét nghiệm PAP, tuy nhiên chỉ khoảng 28% phụ nữ Việt Nam từ 30 – 49 tuổi từng tiếp cận sàng lọc bệnh. Vậy làm PAP tầm soát ung thư cổ tử cung như thế nào và cần lưu ý gì trước khi thực hiện? Hãy cùng tìm hiểu bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về xét nghiệm này nhé

1. Tìm hiểu về xét nghiệm PAP trong tầm soát ung thư cổ tử cung

1.1. Tầm soát PAP là gì? 

Tầm soát PAP là phương pháp kiểm tra tế bào cổ tử cung nhằm phát hiện sớm các bất thường có nguy cơ tiến triển thành ung thư. Thông qua xét nghiệm, bác sĩ có thể phát hiện những thay đổi bất thường của tế bào cổ tử cung trước khi hình thành ung thư. Đây là lý do PAP được xem là phương pháp quan trọng trong dự phòng và phát hiện sớm ung thư cổ tử cung. Ngoài phát hiện tế bào bất thường, xét nghiệm PAP tầm soát ung thư cổ tử cung còn hỗ trợ nhận biết một số tình trạng viêm nhiễm phụ khoa hoặc tổn thương liên quan đến virus HPV.

1.2. Vai trò của PAP Smear trong tầm soát ung thư cổ tử cung 

Xét nghiệm PAP Smear giữ vai trò quan trọng trong phát hiện sớm và phòng ngừa ung thư cổ tử cung:

• Giúp phát hiện sớm các tế bào bất thường tại cổ tử cung trước khi tiến triển thành ung thư nguy hiểm.
• Hỗ trợ nhận diện tổn thương tiền ung thư ngay từ giai đoạn đầu, giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng.
• Giúp phát hiện bệnh ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng, bởi ung thư cổ tử cung thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài.
• Kết hợp cùng xét nghiệm HPV để đánh giá nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung ở phụ nữ có nhiễm virus HPV nguy cơ cao.
• Hỗ trợ theo dõi những thay đổi bất thường của tế bào cổ tử cung do virus HPV gây ra theo thời gian.

1.3. Khi nào cần làm PAP tầm soát ung thư? 

Theo CDC Hoa Kỳ, độ tuổi và tần suất thực hiện xét nghiệm PAP sẽ phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và tiền sử cá nhân của từng người.

• Từ 21 – 29 tuổi: Phụ nữ nên bắt đầu thực hiện xét nghiệm PAP từ năm 21 tuổi, kể cả khi chưa có triệu chứng bất thường. Nếu kết quả bình thường, có thể lặp lại xét nghiệm mỗi 3 năm.
• Từ 30 – 65 tuổi: Nhóm tuổi có nguy cơ xuất hiện tổn thương cổ tử cung cao hơn nên cần tầm soát PAP mỗi 3 năm hoặc kết hợp xét nghiệm HPV mỗi 5 năm.
• Trên 65 tuổi: Nếu người bệnh đã được tầm soát đầy đủ và có kết quả ổn định trong nhiều năm liên tiếp, bác sĩ có thể cân nhắc ngừng xét nghiệm định kỳ.

2. Làm PAP tầm soát ung thư như thế nào? Quy trình chi tiết 

2.1. Lưu ý trước khi thực hiện xét nghiệm PAP tầm soát ung thư cổ tử cung

• Không quan hệ tình dục trong vòng 24 giờ trước khi thực hiện xét nghiệm PAP.
• Không sử dụng thuốc đặt âm đạo, kem bôi hoặc chất bôi trơn trước thời điểm lấy mẫu xét nghiệm.
• Không thụt rửa âm đạo từ 2 – 3 ngày trước khi làm xét nghiệm vì có thể ảnh hưởng chất lượng mẫu tế bào.
• Không thực hiện xét nghiệm trong thời gian đang hành kinh do máu kinh có thể làm sai lệch kết quả phân tích.
• Thời điểm phù hợp để làm PAP tầm soát ung thư cổ tử cung là khoảng 10 – 14 ngày sau khi kết thúc kỳ kinh.
• Chủ động thông báo với bác sĩ nếu đang điều trị viêm nhiễm phụ khoa hoặc có dấu hiệu bất thường vùng kín.

2.2. Chuẩn bị tư thế và đặt dụng cụ chuyên dụng

Khi tiến hành xét nghiệm, người bệnh sẽ được hướng dẫn thay trang phục và nằm trên bàn khám ở tư thế phù hợp. Bác sĩ sẽ nhẹ nhàng đặt dụng cụ mỏ vịt vào âm đạo nhằm mở rộng thành âm đạo để quan sát rõ cổ tử cung. Một số người có thể cảm thấy hơi căng tức nhẹ trong quá trình này. Bác sĩ sử dụng chổi hoặc que chuyên dụng để lấy tế bào tại bề mặt cổ tử cung. Quá trình lấy mẫu thường diễn ra nhanh chóng và ít gây đau. 

2.3. Xử lý và phân tích mẫu tế bào

• Phương pháp PAP truyền thống: Tế bào sẽ được phết trực tiếp lên lam kính rồi nhuộm màu để quan sát dưới kính hiển vi.
• Kỹ thuật ThinPrep hiện đại: Hỗ trợ lọc bỏ máu, dịch nhầy và tạp chất trước khi phân tích. Điều này giúp hình ảnh tế bào rõ hơn và hạn chế nguy cơ bỏ sót tổn thương.

Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, danh mục ThinPrep được triển khai trong Gói khám tổng quát tiền hôn nhân cơ bản đến chuyên sâu, hỗ trợ phát hiện sớm bất thường phụ khoa cho phụ nữ hiện đại.

2.4. Lưu ý sau khi xét nghiệm PAP

Sau xét nghiệm, người bệnh nên theo dõi cơ thể trong vài giờ đầu nếu xuất hiện cảm giác khó chịu nhẹ vùng bụng dưới hoặc ra huyết âm đạo ít. Người bệnh cũng cần tái khám đúng lịch hẹn để nhận kết quả và được bác sĩ tư vấn hướng xử trí nếu có bất thường. Trong trường hợp kết quả chưa rõ ràng hoặc nghi ngờ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định làm thêm xét nghiệm HPV, soi cổ tử cung hoặc sinh thiết chuyên sâu.

3. Giải đáp về kết quả xét nghiệm PAP  

3.1. Kết quả bình thường

Kết quả bình thường cho thấy chưa phát hiện bất thường tại tế bào cổ tử cung ở thời điểm xét nghiệm. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa người bệnh có thể bỏ qua việc tầm soát trong tương lai. Các thay đổi tế bào mới vẫn có thể xuất hiện theo thời gian. Nếu kết quả PAP và HPV đều bình thường, bác sĩ có thể hẹn lịch kiểm tra lại sau vài năm tùy độ tuổi và tiền sử sức khỏe.

3.2. Kết quả không đạt yêu cầu

Một số trường hợp mẫu xét nghiệm không đủ tế bào hoặc bị lẫn nhiều tạp chất khiến việc phân tích gặp khó khăn. Khi đó, bác sĩ thường chỉ định lấy mẫu lại sau một khoảng thời gian phù hợp để đảm bảo độ chính xác. Nguyên nhân có thể liên quan đến kỹ thuật lấy mẫu, viêm nhiễm phụ khoa hoặc thực hiện xét nghiệm không đúng thời điểm.

3.3. Kết quả không rõ ràng

Đây là tình trạng tế bào có dấu hiệu thay đổi nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận bất thường rõ rệt. Nguyên nhân có thể liên quan đến nhiễm HPV, thay đổi nội tiết, viêm nhiễm phụ khoa hoặc giai đoạn tiền mãn kinh. Trong trường hợp này, bác sĩ thường chỉ định làm thêm xét nghiệm HPV hoặc theo dõi lại sau một thời gian nhất định.

3.4. Kết quả bất thường

Kết quả xuất hiện những thay đổi tại tế bào cổ tử cung cần tiếp tục đánh giá thêm. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp bất thường chưa phải ung thư cổ tử cung. Nhiều tổn thương mức độ nhẹ có thể tự hồi phục theo thời gian. Với các tổn thương nghi ngờ tiền ung thư hoặc nguy cơ cao, bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi sát hoặc điều trị phù hợp nhằm ngăn tiến triển thành ung thư.

Xét nghiệm PAP tầm soát ung thư là bước quan trọng giúp phát hiện sớm những bất thường tại cổ tử cung trước khi tiến triển thành ung thư nguy hiểm. Gói khám tổng quát tiền hôn nhân cơ bản đến chuyên sâu tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI bao gồm đầy đủ các danh mục khám khoa học để chị em chủ động kiểm tra sức khỏe sinh sản. Việc tầm soát định kỳ đúng thời điểm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản mà còn tăng cơ hội điều trị hiệu quả nếu phát hiện bệnh sớm.