Có thể tầm soát ung thư dạ dày bằng xét nghiệm máu không?

Tầm soát ung thư dạ dày bằng xét nghiệm máu là phương pháp được nhiều người quan tâm nhờ ưu điểm nhanh chóng, ít xâm lấn và thuận tiện. Tuy nhiên, liệu chỉ cần xét nghiệm máu đã đủ để phát hiện sớm ung thư dạ dày hay chưa? Thực tế, xét nghiệm máu có thể hỗ trợ đánh giá nguy cơ nhưng vẫn cần phối hợp với các phương pháp chuyên sâu khác, đặc biệt là nội soi dạ dày để tăng hiệu quả chẩn đoán sớm.

1. Xét nghiệm máu có phát hiện được ung thư dạ dày không?

1.1. Xét nghiệm máu có vai trò gì trong tầm soát ung thư dạ dày?

Hiện nay, nhiều người lựa chọn thực hiện các xét nghiệm máu định kỳ nhằm phát hiện sớm nguy cơ bệnh lý tiêu hóa. Trong đó, các xét nghiệm liên quan đến chỉ điểm ung thư hoặc vi khuẩn HP có thể giúp bác sĩ đánh giá khả năng tồn tại tổn thương bất thường ở dạ dày.

Một số marker ung thư trong máu có thể tăng khi cơ thể xuất hiện tế bào ác tính. Tuy nhiên, các chỉ số này không đặc hiệu hoàn toàn cho ung thư dạ dày. Chúng cũng có thể thay đổi ở nhiều bệnh lý lành tính như viêm loét dạ dày, viêm gan, viêm tụy hoặc tình trạng viêm nhiễm kéo dài.

Do đó, xét nghiệm máu hiện được xem là công cụ hỗ trợ trong sàng lọc và đánh giá nguy cơ hơn là phương pháp chẩn đoán xác định.

1.2. Tầm soát ung thư dạ dày bằng xét nghiệm máu có chính xác không?

Nhiều người thắc mắc ung thư dạ dày xét nghiệm máu có biết không vì mong muốn kiểm tra sức khỏe nhanh mà không cần nội soi. Trên thực tế, xét nghiệm máu có thể phát hiện một số dấu hiệu gợi ý nhưng chưa đủ để khẳng định người bệnh có mắc ung thư hay không.

Ở giai đoạn sớm, tế bào ung thư dạ dày có thể chưa làm thay đổi rõ rệt các chỉ số trong máu. Ngược lại, có trường hợp marker tăng nhưng nguyên nhân lại đến từ bệnh lý khác không phải ung thư.

Theo các chuyên gia tiêu hóa, muốn chẩn đoán chính xác cần phối hợp nhiều phương pháp như xét nghiệm máu, nội soi dạ dày, sinh thiết mô và chẩn đoán hình ảnh. Điều này giúp hạn chế bỏ sót tổn thương cũng như tránh chẩn đoán nhầm.

2. Những xét nghiệm máu thường dùng trong tầm soát ung thư dạ dày

2.1.  Tầm soát ung thư dạ dày bằng xét nghiệm máu – CEA

CEA là một chất chỉ điểm khối u thường được sử dụng trong theo dõi và hỗ trợ phát hiện một số ung thư đường tiêu hóa, bao gồm ung thư dạ dày.

Nếu chỉ số CEA tăng cao bất thường, bác sĩ có thể nghi ngờ nguy cơ tồn tại tổn thương ác tính. Tuy nhiên, xét nghiệm này không có tính đặc hiệu tuyệt đối vì người hút thuốc lá hoặc mắc các bệnh viêm mạn tính cũng có thể tăng CEA.

Vì vậy, bác sĩ thường không dựa riêng vào CEA để kết luận bệnh mà sẽ đánh giá kết hợp cùng triệu chứng lâm sàng và các phương pháp khác.

2.2. Xét nghiệm CA 72-4

CA 72-4 là marker có liên quan khá nhiều đến ung thư dạ dày. Trong một số trường hợp, nồng độ CA 72-4 tăng có thể gợi ý nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.

Dù vậy, độ nhạy của xét nghiệm này không đủ cao để thay thế nội soi. Nhiều người bệnh ung thư dạ dày giai đoạn đầu vẫn có kết quả bình thường. Đồng thời, các bệnh lý lành tính đường tiêu hóa cũng có thể ảnh hưởng đến chỉ số này.

2.3. Xét nghiệm vi khuẩn HP

Vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) được xem là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng làm tăng khả năng mắc ung thư dạ dày. Vì thế, kiểm tra HP thường nằm trong danh mục xét nghiệm tầm soát ung thư dạ dày.

Xét nghiệm máu có thể giúp phát hiện kháng thể chống HP trong cơ thể. Ngoài ra, bác sĩ còn có thể chỉ định test hơi thở hoặc xét nghiệm HP qua nội soi để đánh giá chính xác hơn tình trạng nhiễm khuẩn hiện tại.

Nếu phát hiện và điều trị HP sớm, nguy cơ tiến triển thành viêm teo niêm mạc, dị sản ruột hoặc ung thư dạ dày có thể giảm đáng kể.

2.4. Một số xét nghiệm hỗ trợ khác

Ngoài các marker kể trên, bác sĩ có thể chỉ định thêm công thức máu, đánh giá tình trạng thiếu máu, chức năng gan hoặc các chỉ số viêm nhằm hỗ trợ đánh giá sức khỏe tổng quát.

Hiện nay, nhiều người chủ động lấy máu tầm soát ung thư dạ dày trong các gói khám định kỳ để kiểm tra nguy cơ từ sớm, đặc biệt nếu có tiền sử gia đình mắc ung thư tiêu hóa hoặc xuất hiện các triệu chứng kéo dài như đau thượng vị, đầy bụng, chán ăn, sụt cân.

3. Vì sao chỉ xét nghiệm máu thôi là chưa đủ mà vẫn cần nội soi dạ dày?

3.1. Nội soi giúp quan sát trực tiếp tổn thương

Khác với xét nghiệm máu chỉ phản ánh gián tiếp qua các chỉ số sinh học, nội soi dạ dày cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày.

Thông qua nội soi, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương nhỏ như viêm trợt, loét, polyp hoặc vùng nghi ngờ ung thư giai đoạn sớm. Đây là những bất thường mà nhiều trường hợp xét nghiệm máu chưa thể nhận diện.

Hiện nay, các công nghệ nội soi hiện đại như nội soi NBI phóng đại kết hợp AI còn hỗ trợ phát hiện tổn thương tiền ung thư với độ chính xác cao hơn.

3.2. Sinh thiết là tiêu chuẩn vàng chẩn đoán

Nếu phát hiện vùng niêm mạc bất thường trong quá trình nội soi, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô để sinh thiết. Đây là bước quan trọng giúp xác định chính xác có tế bào ung thư hay không.

Chính vì vậy, dù thực hiện xét nghiệm máu tầm soát ung thư dạ dày, người bệnh vẫn có thể cần nội soi để chẩn đoán xác định khi có dấu hiệu nghi ngờ.

3.3. Nội soi giúp phát hiện nhiều bệnh lý khác

Ngoài ung thư, nội soi còn hỗ trợ phát hiện viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, polyp hoặc tổn thương tiền ung thư.

Nhiều trường hợp người bệnh chỉ có triệu chứng nhẹ như đầy bụng, khó tiêu nhưng qua nội soi đã phát hiện tổn thương nghiêm trọng. Đây là lý do các chuyên gia luôn khuyến cáo không nên phụ thuộc hoàn toàn vào xét nghiệm máu.

4. Khi nào nên kết hợp xét nghiệm máu và nội soi?

4.1. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường kéo dài

Người có các dấu hiệu như đau vùng thượng vị, đầy bụng, ăn nhanh no, buồn nôn, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc đi ngoài phân đen nên đi kiểm tra sớm.

Trong những trường hợp này, bác sĩ thường chỉ định phối hợp xét nghiệm máu và nội soi nhằm đánh giá toàn diện nguy cơ bệnh lý dạ dày.

4.2. Khi có yếu tố nguy cơ cao

Một số đối tượng nên chủ động tầm soát định kỳ gồm:

• Người trên 40 tuổi
• Người nhiễm HP kéo dài
• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày
• Người hút thuốc lá hoặc uống rượu bia thường xuyên
• Người có chế độ ăn nhiều thực phẩm muối chua, đồ chế biến sẵn

Việc kết hợp nội soi với xét nghiệm máu tầm soát ung thư dạ dày sẽ giúp tăng khả năng phát hiện sớm tổn thương ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.

4.3. Chủ động tầm soát để giảm nguy cơ phát hiện muộn

Ung thư dạ dày nếu được phát hiện sớm có thể nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng sống đáng kể. Tuy nhiên, nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn do chủ quan hoặc ngại nội soi.

Tại Thu Cúc TCI, các gói khám và tầm soát ung thư được thiết kế toàn diện với hệ thống xét nghiệm chuyên sâu, nội soi công nghệ cao, chẩn đoán hình ảnh hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Khách hàng được tư vấn cá thể hóa theo độ tuổi, yếu tố nguy cơ và tình trạng sức khỏe nhằm hỗ trợ phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm, trong đó có ung thư dạ dày.

Tóm lại, xét nghiệm máu là công cụ hỗ trợ hữu ích nhưng không nên thay thế nội soi trong tầm soát ung thư dạ dày. Chủ động kiểm tra định kỳ đúng phương pháp chính là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe tiêu hóa lâu dài.