Viêm đường hô hấp trên gồm những bệnh gì?

Viêm đường hô hấp trên là nhóm bệnh rất thường gặp, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và dễ bùng phát khi thời tiết thay đổi. Vậy viêm đường hô hấp trên gồm những bệnh gì và đâu là các bệnh phổ biến nhất cần lưu ý? Mời bạn đọc tìm hiểu trong bài viết sau đây.

1. Đường hô hấp trên gồm các cơ quan nào?

Đường hô hấp trên bao gồm các cơ quan tiếp nhận và dẫn khí từ ngoài vào cơ thể, gồm có mũi, miệng, họng (hầu), xoang và thanh quản, có nhiệm vụ làm ấm, làm ẩm và lọc không khí trước khi xuống phổi.

Mũi và Miệng: Cổng vào chính của không khí. Đây cũng là cơ quan vô cùng nhạy cảm khi tiếp xúc với mọi điều kiện bất lợi từ môi trường, kể cả vi khuẩn, nấm mốc… do đó dễ mắc bệnh.
Họng (Hầu): Gồm họng mũi, họng miệng, họng thanh quản, kết nối mũi, miệng với thanh quản.
Xoang: Các hốc xoang cạnh mũi (xoang trán, hàm, sàng, bướm).
Thanh quản: Nơi có dây thanh âm, ngăn cách đường hô hấp trên và dưới.

2. Viêm đường hô hấp trên gồm những bệnh gì?

Viêm đường hô hấp trên là bệnh gì? Đây là bệnh nhiễm trùng cấp tính phổ biến nhất trên thế giới. Trong phần lớn các trường hợp, bệnh viêm đường hô hấp trên sẽ tự khỏi nhưng đôi khi có thể tiến triển thành mãn tính và gây ra các biến chứng nghiêm trọng.

2.1. Nguyên nhân gây bệnh

Các tác nhân virus gây viêm đường hô hấp trên là bệnh gì? Viêm đường hô hấp trên chủ yếu do virus, phổ biến nhất là Rhinovirus (50–80% trường hợp), ngoài ra còn có virus corona, adenovirus, parainfluenza, virus cúm, virus hợp bào hô hấp, virus đường ruột, metapneumovirus, bocavirus và đôi khi là virus sởi.

Ít gặp hơn, bệnh có thể do vi khuẩn như liên cầu khuẩn nhóm A, C, G, Mycoplasma pneumoniae, Moraxella catarrhalis, Haemophilus influenzae và Streptococcus pneumoniae. Vì đa số trường hợp do virus nên không phải lúc nào cũng cần dùng kháng sinh.

2.2. Viêm đường hô hấp trên gồm những bệnh gì?

Viêm đường hô hấp trên gồm những bệnh gì? Đây là nhóm bệnh ảnh hưởng chủ yếu đến mũi, xoang, họng và thanh quản. Các bệnh thường gặp gồm:

Cảm lạnh thông thường: Gây hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, có thể sốt nhẹ. Bệnh thường tự khỏi sau 1–2 tuần, chủ yếu nghỉ ngơi và chăm sóc tại nhà.
Viêm xoang: Có thể là cấp, bán cấp, mạn tính hoặc tái phát. Triệu chứng hay gặp là đau vùng mặt, chảy dịch mũi đặc, giảm ngửi mùi. Nhiều trường hợp tự khỏi, chỉ dùng kháng sinh khi do vi khuẩn.
Viêm họng: Biểu hiện đau rát họng, họng đỏ, có thể nổi hạch cổ. Điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng, dùng kháng sinh nếu xác định do liên cầu khuẩn.
Viêm VA/Amidan: Amidan sưng to, có mủ, nuốt vướng, hôi miệng. Có thể điều trị nội khoa, phẫu thuật khi tái phát nhiều lần.
Viêm thanh quản: Gây khàn tiếng, mất tiếng, ho khan. Thường tự khỏi sau vài ngày, trường hợp kéo dài gọi là mạn tính.
Cúm: Khởi phát đột ngột với sốt cao, đau nhức cơ, mệt mỏi nhiều. Đa số hồi phục sau 5–7 ngày và có thể phòng bằng tiêm vắc xin.

Như vậy, khi tìm hiểu viêm đường hô hấp trên gồm những bệnh gì, có thể thấy đây là nhóm bệnh rất đa dạng, phần lớn do virus và thường tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách.

2.3. Biến chứng của viêm đường hô hấp trên gồm những bệnh gì?

Nhiễm trùng đường hô hấp trên, như cảm lạnh thông thường, đa phần là nhẹ và hiếm khi gây biến chứng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh có thể tiến triển nặng hơn và dẫn đến viêm phổi.

Nếu nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc nấm không được điều trị kịp thời, tác nhân gây bệnh có thể lan sang các cơ quan khác và gây ra những biến chứng nghiêm trọng như:

Viêm màng não
Sốt thấp khớp
Sốt ban đỏ
Nhiễm trùng huyết
Tổn thương các cơ quan nội tạng

Nguy cơ gặp biến chứng sẽ cao hơn ở những người có bệnh nền, hệ miễn dịch suy yếu, người trên 65 tuổi và trẻ sơ sinh, do sức đề kháng còn yếu hoặc đã suy giảm.

3. Làm gì để phòng bệnh viêm đường hô hấp trên

Ngăn ngừa lây lan và bảo vệ sức khỏe hô hấp:

Che miệng khi ho, hắt hơi: Dùng khăn giấy hoặc khuỷu tay, bỏ khăn giấy ngay sau khi dùng.
Rửa tay, sát khuẩn tay: Thực hiện thường xuyên để loại bỏ virus.
Làm sạch bề mặt: Khử khuẩn các vật dụng hay chạm tay như điện thoại, tay nắm cửa, điều khiển TV.
Vệ sinh họng: Súc họng nước muối sinh lý mỗi ngày để giảm mầm bệnh.

Bảo vệ chủ động (đặc biệt với người trên 65 tuổi hoặc có bệnh nền):

Tiêm vaccine: Trao đổi với bác sĩ về vaccine cúm hằng năm và vaccine phế cầu.
Lối sống lành mạnh: Không hút thuốc, tránh khói thuốc.

Tăng cường sức đề kháng:

Giữ ấm cơ thể: Nhất là cổ và ngực khi trời lạnh.
Hạn chế tiếp xúc: Tránh nơi đông người, tránh gần người có triệu chứng hô hấp.
Tắm đúng cách: Tắm nước ấm, lau khô và mặc đồ ngay.
Ăn uống, bù nước: Ưu tiên đồ ấm, đủ chất; uống đủ nước, có thể bổ sung sữa và nước ép.

Tóm lại, viêm đường hô hấp trên gồm những bệnh gì? Đây là nhóm bệnh thường gặp như cảm lạnh, viêm mũi xoang, viêm họng, viêm amidan, viêm thanh quản và cúm… Phần lớn các bệnh này diễn tiến nhẹ và có thể tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách, nhưng vẫn cần theo dõi sát để phát hiện sớm biến chứng và điều trị kịp thời khi cần thiết.

Nguồn tài liệu tham khảo: NHS, NCBI, Clevelandclinic