Trĩ lâu năm có dấu hiệu gì? Vì sao chảy máu và điều trị thế nào hiệu quả?

Trĩ lâu năm là tình trạng bệnh trĩ kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, khiến người bệnh thường xuyên đối mặt với các triệu chứng như đau rát, chảy máu khi đại tiện và sa búi trĩ. Nếu không được điều trị phù hợp, bệnh có thể tiến triển nặng, gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp kiểm soát triệu chứng, hạn chế biến chứng và nguy cơ tái phát.

1. Trĩ lâu năm là gì? Dấu hiệu nhận biết bệnh

Trĩ lâu năm là tình trạng bệnh trĩ kéo dài hoặc tái phát trong nhiều tháng, nhiều năm, khiến các búi trĩ ở vùng hậu môn – trực tràng thường xuyên sưng, sa hoặc gây khó chịu. Bệnh gồm hai dạng chính là trĩ nội và trĩ ngoại.

Dấu hiệu trĩ lâu năm có thể khác nhau tùy theo loại trĩ và mức độ tiến triển:

• Trĩ nội: Đại tiện ra máu đỏ tươi, thường không đau. Khi bệnh nặng hơn, búi trĩ sa ra ngoài hậu môn, ban đầu có thể tự co lên nhưng về sau phải dùng tay đẩy vào hoặc sa thường xuyên.

• Trĩ ngoại: Xuất hiện khối sưng quanh hậu môn, kèm ngứa, kích ứng hoặc đau rát. Nếu hình thành huyết khối, người bệnh có thể đau dữ dội và sưng căng đột ngột.

Trĩ kéo dài thường liên quan đến táo bón, tiêu chảy mạn tính, rặn mạnh khi đại tiện, ngồi bồn cầu quá lâu hoặc chế độ ăn thiếu chất xơ. Ngoài ra, mang thai, béo phì, thường xuyên nâng vật nặng và sự suy yếu mô nâng đỡ theo tuổi tác cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Nếu không được kiểm soát phù hợp, các triệu chứng có thể ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

2. Trĩ lâu năm chảy máu, sa búi có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám?

Tình trạng trĩ lâu năm chảy máu kéo dài có thể gây thiếu máu mạn tính, khiến người bệnh mệt mỏi, chóng mặt và suy giảm sức khỏe. Trong khi đó, trĩ lâu năm sa búi có nguy cơ dẫn đến các biến chứng như:

• Trĩ nghẹt: Búi trĩ sa bị cơ thắt hậu môn chèn ép, gây sưng đau dữ dội, tím tái và có thể hoại tử nếu không được xử trí kịp thời.

• Trĩ huyết khối: Hình thành cục máu đông trong búi trĩ, gây sưng căng, đau đột ngột, ảnh hưởng đến việc ngồi và đi lại.

Đáng lưu ý, chảy máu hậu môn không chỉ do trĩ mà còn có thể liên quan đến viêm ruột, polyp hoặc ung thư đại trực tràng. Vì vậy, người bệnh cần thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân.

Những dấu hiệu cần đi khám gồm:

• Chảy máu khi đại tiện, đặc biệt nếu tái diễn hoặc kéo dài.

• Búi trĩ sa nhiều, sưng đau hoặc không thể đẩy trở lại hậu môn.

• Triệu chứng không cải thiện sau khoảng 7 ngày chăm sóc tại nhà.

• Thay đổi thói quen đại tiện, tính chất hoặc hình dạng phân bất thường.

• Chảy máu nhiều, choáng váng, ngất hoặc đau hậu môn dữ dội, đặc biệt khi kèm sốt, đau bụng cần được cấp cứu kịp thời.

3. Điều trị trĩ lâu năm như thế nào?

Việc điều trị trĩ lâu năm phụ thuộc vào loại trĩ, mức độ sa búi và các biến chứng đi kèm. Bác sĩ có thể chỉ định điều trị nội khoa, thủ thuật ít xâm lấn hoặc phẫu thuật tùy theo tình trạng cụ thể.

3.1. Điều trị bảo tồn

Áp dụng cho trường hợp nhẹ hoặc kết hợp với các phương pháp khác nhằm giảm triệu chứng:

• Tăng cường chất xơ, uống đủ nước để làm mềm phân, hạn chế táo bón.

• Ngâm hậu môn trong nước ấm khoảng 10 – 15 phút để giảm đau rát, khó chịu.

• Sử dụng thuốc bôi hoặc thuốc đặt hậu môn giúp giảm đau, ngứa trong thời gian ngắn theo hướng dẫn. Không tự ý dùng thuốc chứa corticoid kéo dài.

3.2. Thủ thuật ít xâm lấn

Khi trĩ nội chảy máu hoặc sa búi kéo dài, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Thắt dây cao su: Ngăn máu nuôi búi trĩ, khiến búi trĩ teo và tự rụng.

• Tiêm xơ: Tiêm dung dịch tạo mô sẹo, giúp búi trĩ co nhỏ.

• Quang đông hồng ngoại: Sử dụng nhiệt để làm đông mô, giảm chảy máu và thu nhỏ búi trĩ.

Với trĩ ngoại huyết khối gây đau dữ dội, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật lấy bỏ búi trĩ huyết khối, đặc biệt trong 72 giờ đầu.

3.3. Điều trị phẫu thuật

Được cân nhắc khi búi trĩ lớn, sa nặng hoặc không đáp ứng các phương pháp trên:

• Phẫu thuật cắt trĩ: Loại bỏ các búi trĩ gây triệu chứng, phù hợp với một số trường hợp trĩ ngoại lớn hoặc trĩ nội sa nặng.

• Phẫu thuật khâu treo trĩ bằng máy: Cắt khoanh niêm mạc phía trên búi trĩ để kéo mô trĩ sa về vị trí phù hợp, chỉ áp dụng cho một số trường hợp được lựa chọn.

Bên cạnh các phương pháp y khoa, cách chữa trĩ lâu năm cần kết hợp điều chỉnh sinh hoạt để duy trì hiệu quả điều trị:

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ nước.

• Đi đại tiện đúng giờ khi có nhu cầu, tránh rặn mạnh hoặc ngồi bồn cầu quá lâu.

• Duy trì vận động thường xuyên, hạn chế ngồi lâu một chỗ.

• Tránh thường xuyên bê vác vật nặng hoặc hoạt động làm tăng áp lực vùng hậu môn.

Trĩ lâu năm có thể gây nhiều biến chứng và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị đúng cách. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể kiểm soát hiệu quả bằng các phương pháp y khoa phù hợp, kết hợp chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh. Người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường để được điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ tái phát.