Bệnh Crohn quanh hậu môn là gì? Mức độ nguy hiểm và cách điều trị

Bệnh Crohn quanh hậu môn là một biểu hiện ngoài đường tiêu hóa có thể gây đau, sưng, chảy dịch hoặc hình thành đường rò. Tình trạng này liên quan đến quá trình viêm mạn tính và có thể tái phát nếu không được kiểm soát tốt. Những thông tin hữu ích về bệnh sẽ được cung cấp đầy đủ trong bài viết bên dưới.

1. Bệnh Crohn quanh hậu môn là gì? Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Bệnh Crohn quanh hậu môn là tình trạng Crohn gây tổn thương ở vùng da và mô xung quanh hậu môn. Các biểu hiện thường gặp nhất gồm nứt, loét, áp xe và rò hậu môn. Trong đó rò hậu môn là một trong những biến chứng bệnh Crohn quanh hậu môn nghiêm trọng, có thể gây đau, chảy dịch hoặc mủ và ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Tình trạng hẹp hậu môn hình thành do viêm tái diễn khiến mô sẹo tích tụ, làm lòng hậu môn thu hẹp và gây khó khăn khi đại tiện. Trong khi đó, rò hậu môn xảy ra khi các vết loét do viêm ăn sâu qua thành mô, tạo thành đường hầm bất thường dẫn mủ giữa hậu môn với các mô lân cận.

Tổn thương quanh hậu môn gặp ở khoảng 25% người trưởng thành mắc Crohn, riêng rò hậu môn chiếm khoảng 17 – 43% tổng số trường hợp. Theo nghiên cứu, trẻ em bị bệnh Crohn sẽ có khoảng 13.6 – 62% trường hợp mắc bệnh quanh hậu môn. Đây là bệnh lý xuất hiện ở cả nam và nữ, trong đó phụ nữ có khả năng mắc cao hơn.

*Giải đáp thắc mắc bệnh Crohn quanh hậu môn là gì*

Nguyên nhân bệnh Crohn quanh hậu môn chưa được xác định hoàn toàn, nhưng có thể liên quan đến các yếu tố sau:

Rối loạn miễn dịch.
Viêm lan rộng từ đường ruột.
Yếu tố di truyền khi có người thân mắc bệnh viêm ruột.
Mất cân bằng hệ vi sinh.
Các tổn thương tại chỗ kích thích vùng hậu môn gây tổn thương, khiến vết loét khó lành.
Yếu tố nguy cơ: Hút thuốc lá và Crohn khởi phát khi còn trẻ, đặc biệt dưới 20 – 30 tuổi làm tăng nguy cơ xuất hiện tổn thương quanh hậu môn.

2. Dấu hiệu bệnh Crohn quanh hậu môn thường gặp là gì?

Dấu hiệu bệnh Crohn quanh hậu môn tuỳ thuộc vào mức độ tổn thương mà sẽ có sự khác biệt. Một số trường hợp chỉ xuất hiện đau, ngứa hoặc chảy máu. Nhưng khi bệnh tiến triển nặng hơn có thể gây nứt, áp xe, loét và rò hậu môn. Các triệu chứng điển hình:

Nứt, loét hậu môn: Xuất hiện các vết rách hoặc loét sâu quanh hậu môn, gây đau, đặc biệt khi đại tiện.
Sưng đỏ, viêm: Vùng da quanh hậu môn sưng, đỏ, nóng rát và gây khó chịu.
Áp xe quanh hậu môn: Hình thành ổ mủ do nhiễm trùng, gây sưng đau liên tục và có thể kèm sốt.
Rò hậu môn: Xuất hiện đường hầm bất thường từ ống hậu môn ra da, có thể chảy mủ hoặc dịch nhầy, lâu lành và dễ tái phát.
Mụn thịt quanh hậu môn: Các nếp hoặc khối da thừa xuất hiện do tình trạng viêm kéo dài.
Rối loạn đại tiện: Người bệnh gặp tình trạng táo bón hoặc đại tiện mất kiểm soát.
Ngứa và chảy máu: Tổn thương quanh hậu môn gây ngứa, kích ứng hoặc chảy máu khi đại tiện.

Về mức độ tổn thương, bệnh được mô tả qua ba giai đoạn: Phá huỷ mô với nứt, loét và mụn thịt; hình thành áp xe (liên quan đến rò hậu môn) và hẹp trực tràng do viêm kéo dài gây sẹo và thu hẹp lòng ruột.

*Dấu hiệu nhận biết bệnh Crohn quanh hậu môn*

3. Chẩn đoán bệnh Crohn quanh hậu môn bằng cách nào?

Bệnh Crohn quanh hậu môn là một trong những biến chứng nghiêm trọng gây ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ của người bệnh. Để phát hiện sớm và điều trị hiệu quả, chẩn đoán đóng vai trò then chốt. Các phương pháp được sử dụng gồm:

Khám lâm sàng: Bác sĩ quan sát và kiểm tra vùng quanh hậu môn để phát hiện nứt, loét, sưng viêm, lỗ rò, ổ áp xe hoặc da thừa.
Chụp MRI vùng chậu: Giúp quan sát rõ đường rò, mức độ viêm và các ổ áp xe nằm sâu bên trong. Đây là phương pháp quan trọng trong đánh giá tổn thương quanh hậu môn.
Siêu âm qua ngã hậu môn: Hỗ trợ xác định vị trí đường rò và mối liên quan của đường rò với cơ thắt hậu môn, từ đó giúp lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Nội soi đại trực tràng và sinh thiết: Giúp kiểm tra tình trạng niêm mạc đại trực tràng, đồng thời lấy mẫu mô để xét nghiệm khi cần, qua đó hỗ trợ xác định bệnh Crohn và mức độ viêm.
Thăm khám dưới gây mê (EUA): Được cân nhắc khi tổn thương phức tạp. Bác sĩ kiểm tra kỹ vùng hậu môn và xác định chính xác đường đi của các đường rò mà khám thông thường khó phát hiện.

4. Điều trị bệnh Crohn quanh hậu môn gồm những phương pháp nào?

Những yếu tố như mức độ viêm, tình trạng áp xe, đường rò và sức khoẻ tổng thể của người bệnh đều tác động đến quyết định điều trị bệnh Crohn quanh hậu môn bằng phương pháp nào của bác sĩ. Với mỗi trường hợp, bác sĩ có thể lựa chọn những phương pháp dưới đây:

Điều trị bằng thuốc:

Kháng sinh: Metronidazole hoặc Ciprofloxacin được sử dụng để kiểm soát nhiễm trùng, giảm viêm và các triệu chứng quanh đường rò.
Thuốc điều hoà miễn dịch: Azathioprine hoặc 6-Mercaptopurine được cân nhắc khi điều trị ban đầu không đạt hiệu quả mong muốn.
Thuốc sinh học: Các thuốc kháng TNF-alpha như Infliximab được sử dụng trong một số trường hợp Crohn có rò phức tạp, giúp kiểm soát tình trạng viêm và hỗ trợ làm lành đường rò.

Thủ thuật và phẫu thuật:

Trường hợp xuất hiện áp xe, bác sĩ sẽ dẫn lưu mủ bằng cách rạch và tháo ổ áp xe để giảm đau, kiểm soát nhiễm trùng và hạn chế biến chứng. Còn với đường rò, chỉ định đặt dây Seton là phương pháp tối ưu nhất. Dây Seton giúp duy trì đường dẫn lưu, hạn chế tình trạng mủ bị ứ đọng và hỗ trợ bảo vệ cơ thắt hậu môn.
Phẫu thuật bệnh Crohn quanh hậu môn được cân nhắc khi đường rò phức tạp, áp xe tái diễn, tổn thương nặng hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa và các thủ thuật. Một số trường hợp tổn thương nghiêm trọng có thể cần phẫu thuật tạo hậu môn nhân tạo.

*Điều trị bệnh Crohn quanh hậu môn bằng thuốc hoặc phẫu thuật*

Theo dõi bệnh Crohn quanh hậu môn:

Tổn thương do bệnh Crohn quanh hậu môn có thể tái phát sau điều trị, vì vậy người bệnh cần theo dõi và tái khám theo lịch, chú ý các dấu hiệu như đau, sưng quanh hậu môn, chảy mủ, sốt, chảy máu hoặc thay đổi thói quen đại tiện. Khi tái khám, bác sĩ sẽ chỉ định nội soi hoặc chụp MRI vùng chậu khi cần để đánh giá đáp ứng và phát hiện sớm tổn thương tái phát.

Bệnh Crohn quanh hậu môn có thể gây nứt, loét, áp xe, rò hoặc hẹp hậu môn với mức độ khác nhau. Nếu không được kiểm soát sớm, tổn thương có thể kéo dài, tái phát và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt. Vì vậy, người bệnh Crohn nên chú ý các dấu hiệu bất thường quanh hậu môn và thăm khám sớm. Chẩn đoán đúng nguyên nhân giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.