Viêm gan B mạn tính tiến triển có nguy hiểm không? Điều trị thế nào?

Viêm gan B mạn tính tiến triển là tình trạng virus viêm gan B tiếp tục hoạt động, gây viêm và tổn thương tế bào gan theo thời gian. Nếu không được theo dõi, đánh giá và điều trị phù hợp, bệnh có thể làm tăng nguy cơ xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan. Vậy làm thế nào nhận biết bệnh đang tiến triển và người bệnh cần làm gì để bảo vệ sức khỏe gan?

1. Viêm gan B mạn tính tiến triển là gì? Nguyên nhân nào gây ra?

Viêm gan B mạn tính tiến triển là tình trạng nhiễm virus viêm gan B (HBV) kéo dài, trong đó virus tiếp tục gây tổn thương và viêm tại gan theo thời gian. Không phải tất cả người nhiễm HBV mạn tính đều tiến triển thành bệnh gan nặng, nhưng ở một số trường hợp, tình trạng viêm kéo dài có thể dẫn đến xơ hóa, xơ gan, suy gan hoặc ung thư biểu mô tế bào gan. WHO xác định xơ gan và ung thư gan là những biến chứng viêm gan B mạn tính.

Mức độ tiến triển không thể đánh giá chỉ dựa vào triệu chứng mà cần kết hợp xét nghiệm chức năng gan, tải lượng HBV DNA, các dấu ấn huyết thanh và đánh giá mức độ xơ hóa gan theo chỉ định của bác sĩ.

Nguyên nhân trực tiếp là virus viêm gan B tồn tại lâu dài trong cơ thể. HBV xâm nhập vào tế bào gan và quá trình đáp ứng miễn dịch của cơ thể đối với virus có thể gây viêm, tổn thương tế bào gan. Ở một số người, tình trạng này kéo dài và dẫn đến tổn thương gan ngày càng tăng.

*Viêm gan B mạn tính tiến triển là tình trạng nhiễm virus viêm gan B (HBV) kéo dài*

Một số yếu tố có thể làm tăng viêm gan B mạn tính tiến triển gồm:

Nhiễm HBV từ sớm, đặc biệt khi nhiễm từ mẹ sang con hoặc trong những năm đầu đời. Nguy cơ chuyển thành nhiễm HBV mạn tính cao hơn đáng kể ở trẻ nhỏ so với người trưởng thành.
HBV hoạt động kéo dài, đặc biệt khi virus nhân lên và tình trạng viêm gan vẫn tiếp diễn. Vì vậy, theo dõi HBV DNA và tình trạng tổn thương gan có vai trò quan trọng trong đánh giá bệnh.
Đồng nhiễm hoặc bội nhiễm virus viêm gan D (HDV). Ở người đã có HBV mạn tính, nhiễm thêm HDV có thể làm bệnh diễn biến nặng hơn và thúc đẩy xơ gan nhanh hơn.
Các yếu tố làm tăng tổn thương gan, chẳng hạn sử dụng rượu bia nhiều hoặc đồng thời mắc một số bệnh lý gan khác. CDC cũng ghi nhận nhiễm HBV mạn tính và xơ gan là những yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư gan.

Điều đáng lưu ý là viêm gan B mạn tính có thể diễn tiến âm thầm, người bệnh đôi khi không có triệu chứng rõ ràng dù gan đã bị tổn thương. Vì vậy, người đã được xác định nhiễm HBV cần được theo dõi định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu bệnh hoạt động hoặc tiến triển và xác định thời điểm cần điều trị kháng virus.

2. Dấu hiệu viêm gan B mạn tính tiến triển là gì?

Theo CDC, phần lớn người mắc viêm gan B mạn tính không biểu hiện triệu chứng cho đến khi bệnh đã gây tổn thương gan đáng kể. Vì vậy, chỉ dựa vào cảm giác của cơ thể là không đủ để xác định bệnh có đang tiến triển hay không.

Khi tổn thương gan tăng dần, một số triệu chứng viêm gan B mạn tính có thể xuất hiện như:

Mệt mỏi kéo dài, chán ăn: Người bệnh có thể thường xuyên cảm thấy thiếu năng lượng, ăn uống kém hơn bình thường.
Buồn nôn, khó chịu hoặc đau vùng bụng: Một số trường hợp có cảm giác khó chịu, đau tức ở vùng bụng, đặc biệt khu vực hạ sườn phải.
Vàng da, vàng mắt: Đây là dấu hiệu có thể xuất hiện khi chức năng gan bị ảnh hưởng đáng kể.
Nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu: Những thay đổi này có thể đi kèm tình trạng rối rối chuyển hóa và bài tiết bilirubin.
Sụt cân không chủ ý: Có thể gặp khi bệnh gan tiến triển hoặc xuất hiện biến chứng.
Dễ bầm tím hoặc chảy máu: Có thể liên quan đến tình trạng suy giảm chức năng gan ở giai đoạn nặng.

Đáng lưu ý, các dấu hiệu trên không đặc hiệu cho viêm gan B và có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác. Đặc biệt, người bệnh có thể không có bất kỳ biểu hiện nào dù virus vẫn đang gây tổn thương gan. Do đó, người đã được xác định nhiễm HBV cần được theo dõi định kỳ bằng xét nghiệm và đánh giá chức năng, mức độ tổn thương gan theo chỉ định của bác sĩ.

*Phần lớn người mắc viêm gan B mạn tính không biểu hiện triệu chứng cho đến khi bệnh đã gây tổn thương gan đáng kể*

3. Viêm gan B mạn tính có chữa được không?

Viêm gan B mạn tính có chữa được không là thắc mắc thường gặp ở người được phát hiện nhiễm virus viêm gan B (HBV) kéo dài. Hiện nay, chưa có thuốc điều trị thông thường nào có thể loại bỏ hoàn toàn HBV khỏi cơ thể ở đa số người bệnh. Tuy nhiên, viêm gan B mạn tính có thể được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc kháng virus ở những trường hợp có chỉ định. Điều trị giúp ức chế sự nhân lên của virus, hạn chế tổn thương gan và làm giảm nguy cơ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan.

Không phải tất cả người mắc viêm gan B mạn tính đều cần dùng thuốc ngay. Bác sĩ sẽ dựa trên nhiều yếu tố như HBV DNA, men gan ALT/AST, mức độ tổn thương hoặc xơ hóa gan, tình trạng HBeAg và các yếu tố nguy cơ khác để đánh giá có cần điều trị hay tiếp tục theo dõi.

Mục tiêu của điều trị không chỉ là làm giảm tải lượng virus mà còn ngăn hoặc làm chậm tiến triển bệnh gan. Theo WHO, điều trị kháng virus có thể làm chậm tiến triển xơ gan, giảm nguy cơ ung thư gan và cải thiện khả năng sống lâu dài.

Vì vậy, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc khi thấy men gan hoặc HBV DNA giảm. CDC lưu ý rằng điều trị viêm gan B mạn tính hiện không được xem là phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, một số người có thể cần điều trị trong thời gian dài, thậm chí suốt đời. Việc ngừng thuốc cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và theo dõi phù hợp.

4. Viêm gan B mạn tính tiến triển có nguy hiểm không?

Viêm gan B mạn tính tiến triển có nguy hiểm không? Câu trả lời là có, bởi khi tình trạng viêm và tổn thương gan kéo dài, bệnh có thể dẫn đến xơ hóa gan, xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm không giống nhau ở tất cả người bệnh và phụ thuộc vào mức độ hoạt động của virus, tình trạng tổn thương gan, tải lượng HBV DNA, men gan và các yếu tố nguy cơ đi kèm.

Nếu không được theo dõi và điều trị phù hợp, biến chứng viêm gan B mạn tính có thể xảy ra gồm:

Xơ hóa và xơ gan: Tình trạng viêm kéo dài thúc đẩy hình thành mô sẹo trong gan, làm suy giảm dần chức năng của cơ quan này.
Suy gan: Khi tổn thương gan trở nên nghiêm trọng, khả năng thực hiện các chức năng quan trọng của gan có thể suy giảm.
Ung thư biểu mô tế bào gan: Người mắc viêm gan B mạn tính có nguy cơ ung thư gan cao hơn, và nguy cơ này cần được đánh giá, theo dõi lâu dài.

Theo CDC, khoảng 15–25% người nhiễm HBV mạn tính có thể phát triển bệnh gan mạn, bao gồm xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan. Đây là con số ở cấp độ quần thể, không thể dùng để dự đoán chính xác nguy cơ của từng người bệnh.

*Viêm gan B mạn tính tiến triển có nguy hiểm không, câu trả lời là có*

5. Viêm gan B mạn tính tiến triển điều trị như thế nào?

Khi viêm gan B mạn tính có dấu hiệu tiến triển, mục tiêu điều trị là ức chế sự nhân lên của virus, hạn chế tổn thương gan và giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan. Người bệnh cần được đánh giá mức độ bệnh và chỉ định điều trị dựa trên các yếu tố như HBV DNA, ALT, tình trạng xơ hóa/xơ gan và các yếu tố nguy cơ liên quan.

5.1. Điều trị viêm gan B mạn tính bằng thuốc kháng virus

Các thuốc kháng virus đường uống là phương pháp điều trị chủ yếu khi người bệnh có chỉ định. WHO khuyến nghị các thuốc có hàng rào kháng thuốc cao như tenofovir disoproxil fumarate (TDF) hoặc entecavir; trong một số trường hợp, tenofovir alafenamide (TAF) có thể được lựa chọn, chẳng hạn ở người có bệnh lý về thận hoặc loãng xương tùy đánh giá của bác sĩ.

Việc dùng thuốc cần được cá thể hóa, không nên tự mua thuốc hoặc tự ngừng điều trị khi thấy men gan và tải lượng virus giảm. Với một số người bệnh, thuốc kháng virus có thể cần sử dụng trong thời gian dài, thậm chí lâu dài.

5.2. Người bệnh cần được theo dõi định kỳ

Điều trị không chỉ dừng ở việc uống thuốc. Bác sĩ thường theo dõi định kỳ các chỉ số như ALT, HBV DNA, HBeAg, chức năng gan và mức độ xơ hóa để đánh giá đáp ứng cũng như phát hiện sớm dấu hiệu bệnh tiếp tục tiến triển. Những người có xơ gan hoặc nguy cơ ung thư gan còn cần được theo dõi ung thư gan theo lịch phù hợp.

Vì vậy, nếu đang thắc mắc viêm gan B mạn tính có chữa được không, cần phân biệt giữa việc loại bỏ hoàn toàn virus và kiểm soát bệnh. Hiện nay, thuốc kháng virus có thể kiểm soát sự nhân lên của HBV và làm giảm đáng kể nguy cơ biến chứng, nhưng không phải trường hợp nào cũng loại bỏ hoàn toàn virus khỏi cơ thể. Điều quan trọng là phát hiện bệnh sớm, điều trị đúng chỉ định và duy trì theo dõi lâu dài.

Tóm lại, viêm gan B mạn tính tiến triển có thể gây tổn thương gan ngày càng nghiêm trọng nếu không được theo dõi và điều trị phù hợp. Người bệnh nên khám chuyên khoa gan mật định kỳ, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và tuân thủ phác đồ của bác sĩ để kiểm soát virus, hạn chế nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan. Chủ động theo dõi sức khỏe là yếu tố quan trọng giúp người bệnh viêm gan B mạn tính tiến triển kiểm soát bệnh lâu dài và bảo vệ chức năng gan.