Cách đọc kết quả khám viêm gan B, xét nghiệm bao lâu có kết quả?

Viêm gan B là căn bệnh nguy hiểm và thường khó phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, do những triệu chứng mơ hồ dễ bị bỏ qua. Xét nghiệm là phương pháp đầu tiên và quan trọng nhất để chẩn đoán bệnh này. Vậy có những xét nghiệm viêm gan B nào, bao lâu có kết quả và cách đọc kết quả khám viêm gan B như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết sau đây.

1. Các chỉ số xét nghiệm viêm gan B thường gặp

Theo PGS.TS, TTƯT Nguyễn Xuân Thành, chuyên gia Gan mật, cố vấn cao cấp tại Thu Cúc TCI: “Bệnh viêm gan virus, trong đó có virus viêm gan B là một bệnh nguy hiểm bởi lẽ những triệu chứng của nó rất mơ hồ, không rõ ràng, gần như chúng ta hay bỏ quên”.

Trong các “công cụ” chẩn đoán viêm gan B và theo dõi điều trị viêm gan B, xét nghiệm là phương pháp quan trọng và tiên quyết. Theo Hướng dẫn của Bộ Y tế ban hành năm 2020 và thực tế lâm sàng, có một số loại xét nghiệm thường được dùng trong chẩn đoán và điều trị viêm gan B gồm:

1.1 Xét nghiệm HBsAg

Là xét nghiệm kiểm tra tình trạng nhiễm HBV bằng việc phát hiện kháng nguyên bề mặt HBsAg (Hepatitis B surface Antigen). Khi virus xâm nhập vào máu, kháng nguyên này sẽ xuất hiện trong huyết thanh người bệnh. Có 2 dạng: xét nghiệm định tính để chẩn đoán nhiễm HBV và xét nghiệm định lượng HBsAg để theo dõi điều trị.

kết quả khám viêm gan b — Các loại xét nghiệm viêm gan B được chỉ định tuỳ từng trường hợp.

1.2 Xét nghiệm anti-HBs

Xét nghiệm tìm kiếm kháng thể kháng HBsAg, nhằm xác định tình trạng miễn dịch bảo vệ với HBV. Trong đó xét nghiệm định tính xác định sự xuất hiện kháng thể trung hoà anti-HBs. Xét nghiệm định lượng giúp xác định mức kháng thể trung hoà anti-HBs, từ đó đánh giá được khả năng miễn dịch bảo vệ cơ thể khỏi virus.

1.3 Xét nghiệm HBeAg

HBeAg là kháng nguyên vỏ của virus viêm gan B. Chỉ số này giúp đánh giá mức độ hoạt động sinh học của virus, cho biết virus có đang nhân bản mạnh trong tế bào gan hay không, từ đó xác định khả năng lây nhiễm của người bệnh cao hay thấp.

1.4 Kết quả xét nghiệm Anti-HBe

Là kháng thể chống lại HBeAg, anti-HBe xuất hiện khi cơ thể bắt đầu kiểm soát được sự nhân lên của virus và là dấu hiệu chuyển giai đoạn tốt trong diễn tiến bệnh.

1.5 Xét nghiệm HBV-DNA

Đây là xét nghiệm định lượng số lượng hoặc nồng virus viêm gan B trong máu. Xét nghiệm này giúp bác sĩ đánh giá mức độ nhân lên của virus, xác định tình trạng hoạt động, khả năng lây truyền và hiệu quả điều trị bệnh viêm gan B.

Ngoài ra, nhiều xét nghiệm huyết học và sinh hoá khác cũng có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán viêm gan B.

2. Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm viêm gan B

Cách đọc chỉ số viêm gan B trong xét nghiệm máu cơ bản như sau:

2.1 Cách đọc chỉ số HBsAg trong kết quả xét nghiệm viêm gan B

Trường hợp HBsAg âm tính (-): Kết quả cho thấy người bệnh không nhiễm virus viêm gan B tại thời điểm xét nghiệm. Nếu nghi ngờ phơi nhiễm viêm gan B, bệnh nhân có thể cần làm thêm xét nghiệm Anti-HBc.

Trường hợp HBsAg dương tính (+): Chỉ số xét nghiệm viêm gan B này cho thấy người bệnh đang nhiễm virus viêm gan B (HBV).

2.2 Kết quả xét nghiệm anti-HBs

Chỉ số anti-HBs dương tính (+): Cho thấy cơ thể đã hình thành miễn dịch với virus viêm gan B, người bệnh không cần tiêm vaccine. Trong đó, nồng độ anti-HBs ≥ 10 mIU/mL được xem là đạt ngưỡng bảo vệ hiệu quả.

Chỉ số anti-HBs âm tính (-): Thể hiện cơ thể chưa có miễn dịch với viêm gan B, do đó cần tiêm vaccine phòng bệnh. Sau khi tiêm vaccine đầy đủ hoặc sau khi khỏi bệnh, nếu xét nghiệm xuất hiện kháng thể Anti-HBs, đồng nghĩa với việc cơ thể đã có khả năng miễn dịch chống lại virus viêm gan B.

2.3 Kết quả xét nghiệm HBeAg

HBeAg dương tính (+): Virus viêm gan B đang nhân lên và hoạt động mạnh, nguy cơ lây nhiễm cao. Trường hợp này người bệnh cần được theo dõi sát và điều trị tích cực theo chỉ định của bác sĩ.

HBeAg âm tính (-): Không loại trừ khả năng nhiễm virus viêm gan B. Khi đó, virus có thể đang ở trạng thái không hoạt động hoặc thuộc thể đột biến gen không sản xuất HBeAg. Để phân biệt chính xác, người bệnh cần được thực hiện xét nghiệm định lượng HBV-DNA nhằm đánh giá mức độ hoạt động thực sự của virus.

2.4 Kết quả xét nghiệm anti-HBe

Anti-HBe dương tính (+): Cơ thể người bệnh đã hình thành miễn dịch một phần và có xu hướng kiểm soát được sự nhân lên của virus viêm gan B.

Anti-HBe âm tính (-): Chưa ghi nhận đáp ứng miễn dịch với HBeAg, virus có thể vẫn đang hoạt động và người bệnh chưa có khả năng kiểm soát virus viêm gan B tại thời điểm xét nghiệm.

2.5 Ý nghĩa của chỉ số HBV-DNA trong kết quả xét nghiệm viêm gan B

HBV-DNA từ 10^3 – 10^5 copies/mL máu: Virus đang ở giai đoạn nhân lên mức độ thấp, hoạt động chưa mạnh.

HBV-DNA từ 10^5 – 10^7 copies/mL máu: Virus nhân lên ở mức tương đối mạnh, cần theo dõi chặt chẽ diễn tiến bệnh.

HBV-DNA ≥ 10^7 copies/mL máu: Virus nhân lên rất mạnh, nguy cơ tổn thương gan cao.

Chỉ số HBV-DNA trong máu càng cao đồng nghĩa với nguy cơ biến chứng viêm gan B càng lớn, đặc biệt là xơ gan và ung thư gan, đồng thời khả năng lây nhiễm cho người khác cũng tăng lên đáng kể.

3. Nên làm gì sau khi nhận kết quả xét nghiệm viêm gan B?

Dựa vào kết quả xét nghiệm viêm gan siêu vi B có thể xác định được một người có mắc bệnh viêm gan B hay không, bệnh đang ở mức độ nào. Tuỳ vào từng kết quả, các bác sĩ sẽ chỉ định cần làm thêm các xét nghiệm gì để chẩn đoán và theo dõi bệnh hoặc đưa ra quyết định bệnh nhân có phải điều trị hay không, điều trị bằng phương pháp gì.

Ví dụ, nếu có kết quả HBsAg dương tính, người bệnh cần được thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu như các dấu ấn huyết thanh viêm gan B, định lượng HBV-DNA, cùng các xét nghiệm hóa sinh và huyết học để xác định tình trạng nhiễm HBV cấp hay mạn, đánh giá chỉ định điều trị và theo dõi diễn tiến bệnh.

Đồng thời, người bệnh cần được tư vấn chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp nhằm hạn chế tổn thương gan và áp dụng các biện pháp phòng ngừa để giảm nguy cơ lây truyền HBV cho người xung quanh.

Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn và phác đồ điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế để kiểm soát bệnh viêm gan B hiệu quả nhất.

4. Xét nghiệm viêm gan B bao lâu có kết quả?

Thời gian trả kết quả của các xét nghiệm viêm gan B phụ thuộc vào loại xét nghiệm:

Xét nghiệm các dấu ấn viêm gan B (HBsAg, Anti-HBs, HBeAg, Anti-HBe): Kết quả thường có sau chỉ khoảng 90 phút – 3 giờ.
Xét nghiệm định lượng HBV-DNA: Phiếu kết quả xét nghiệm viêm gan B này thường có sau 1 – 2 ngày.
Các xét nghiệm kèm theo (men gan ALT/AST, công thức máu…): Kết quả thường có ngay trong ngày.

Có thể thấy, xét nghiệm viêm gan B rất đa dạng và có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán viêm gan B. Để có kết quả chính xác và nhanh chóng, nên thăm khám tại cơ sở y tế y tín. Thu Cúc TCI hội tụ đội ngũ chuyên gia Gan mật hơn 40 năm kinh nghiệm, với hệ thống xét nghiệm bằng robot tự động Power Express cùng nhiều thiết bị hiện đại khác hỗ trợ đắc lực việc chẩn đoán.

Đặc biệt, Gói khám cho người bệnh viêm gan với các xét nghiệm phổ biến HBsAg, HBeAg, HBV-DNA, HBc IgM, HCV Ab,… cùng nhiều danh mục đi kèm khác là một lựa chọn tối ưu, giúp bạn thăm khám toàn diện, tiết kiệm thời gian thăm khám. Liên hệ để được tư vấn và đặt lịch khám viêm gan B.