Tán sỏi thận bằng laser hay sóng xung kích tốt hơn?
Hai người quen của tôi cùng bị sỏi thận nhưng một người được tán laser, người còn lại tán sóng xung kích. Tôi chưa hiểu vì sao lại khác nhau. Tán sỏi thận bằng laser hay sóng xung kích tốt hơn trong từng trường hợp, có phải cứ chọn cách không rạch da thì sẽ phù hợp hơn không?

Chào anh Huy! Không có một phương pháp tán sỏi thận bằng laser hay sóng xung kích tốt hơn trong mọi trường hợp. Laser thường được sử dụng qua dụng cụ nội soi để tiếp cận và làm vỡ sỏi trực tiếp; sóng xung kích tán sỏi từ ngoài cơ thể, sau đó mảnh sỏi cần tự đào thải. Cả hai có những lợi ích và hạn chế khác nhau. Việc không rạch da có thể là một ưu điểm, nhưng anh cũng cần xem xét kích thước, mật độ, vị trí sỏi, khả năng tiếp cận và thoát mảnh, tình trạng sức khỏe cũng như nguy cơ phải can thiệp lại.
Tán sỏi thận bằng laser hay sóng xung kích tốt hơn tùy trường hợp nào?
Tán sỏi ngoài cơ thể bằng sóng xung kích (SWL) tập trung năng lượng vào viên sỏi thông qua thiết bị đặt bên ngoài. Mảnh sau tán đi theo nước tiểu, qua niệu quản, xuống bàng quang rồi ra ngoài. Kỹ thuật thường không cần đưa ống soi tới viên sỏi, nhiều trường hợp có thể thực hiện với thuốc giảm đau mà không gây mê toàn thân.
Tán laser thường sử dụng trong nội soi niệu quản hoặc nội soi ống mềm vào thận. Ống soi được đưa qua đường tiểu và tiếp cận viên sỏi. Bác sĩ có thể dùng laser tán sỏi và lấy một số mảnh. Laser cũng có thể được sử dụng trong kỹ thuật tiếp cận qua da tùy dụng cụ. Vì vậy, anh nên hỏi phương pháp tiếp cận cụ thể chứ không chỉ nghe tên nguồn năng lượng.
Viện Quốc gia về Chất lượng Y tế và Chăm sóc Anh (NICE) đưa ra lựa chọn điều trị theo kích thước và vị trí sỏi, không xếp một phương pháp là tốt nhất cho mọi bệnh nhân. Sỏi nhỏ, vị trí thuận lợi có thể phù hợp với sóng xung kích; sỏi khó định vị, khó vỡ hoặc cần lấy trực tiếp có thể phù hợp hơn với nội soi.
Tán ngoài cơ thể có ưu điểm gì?
Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU) cho biết tán ngoài cơ thể là một trong các lựa chọn điều trị sỏi thận và niệu quản phù hợp. Ưu điểm là ít xâm lấn, không cần đường rạch để tiếp cận sỏi và có thể giảm gián đoạn sinh hoạt ở một số người. Tuy nhiên, việc sạch sỏi phụ thuộc không chỉ vào khả năng vỡ mà còn vào khả năng đào thải mảnh.
Nếu viên sỏi có mật độ cao trên CT hoặc thuộc thành phần khó vỡ bằng sóng xung kích, hiệu quả có thể hạn chế. Sỏi ở đài dưới cũng có thể khó thoát mảnh dù đã vỡ. Một số người cần nhiều buổi tán, theo dõi ứ nước hoặc can thiệp thêm khi mảnh sỏi kẹt.
Tán sỏi bằng laser có lợi thế và hạn chế gì?
Theo NIDDK, nội soi niệu quản cho phép bác sĩ quan sát bên trong niệu quản và thận, từ đó sử dụng dụng cụ để lấy hoặc làm nhỏ sỏi. Với nội soi ống mềm, có thể tiếp cận nhiều vị trí đài thận, tán laser và lấy một số mảnh mà không phải chờ toàn bộ tự thoát. Nội soi cũng có thể được xem xét ở người có sỏi không thuận lợi với sóng xung kích.
Tuy nhiên, việc đưa dụng cụ qua niệu quản có thể gặp khó khăn nếu đường tiếp cận hẹp hoặc bất thường. Có thể cần đặt ống JJ trước hoặc sau can thiệp, tùy tình trạng cụ thể. Nội soi thường cần vô cảm, đồng thời có nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương niệu quản hoặc cần thêm lần can thiệp nếu lượng sỏi lớn.
Nếu sỏi rất lớn thì nên lựa chọn phương pháp nào?
Với sỏi thận lớn hơn 2 cm hoặc sỏi san hô phân nhánh, EAU thường ưu tiên tán hoặc lấy sỏi qua da (PCNL) hơn nội soi ống mềm đơn thuần hay sóng xung kích. Phương pháp này tạo đường tiếp cận từ vùng lưng vào thận, giúp lấy lượng sỏi đáng kể. Bác sĩ sẽ cân nhắc mức độ xâm lấn, nguy cơ chảy máu hoặc nhiễm trùng và khả năng sạch sỏi.
Điều này cho thấy không phải kỹ thuật không rạch da luôn là lựa chọn tốt nhất. Nếu sỏi có đặc điểm khiến việc lấy trực tiếp qua da hiệu quả hơn, phương án đó có thể giúp cân bằng mục tiêu điều trị và giảm nguy cơ phải lặp lại nhiều lần.
Bác sĩ cần kiểm tra gì để chọn phương pháp đúng?
CT không cản quang có thể cho biết kích thước, vị trí, mật độ sỏi và một số đặc điểm giải phẫu. Siêu âm giúp đánh giá tình trạng ứ nước, xét nghiệm nước tiểu hỗ trợ phát hiện nhiễm trùng, và xét nghiệm máu giúp kiểm tra chức năng thận. Các yếu tố như rối loạn đông máu, thuốc chống đông, bệnh nền hoặc tiền sử can thiệp cũng ảnh hưởng lựa chọn.
Nếu có nhiễm trùng kèm tắc nghẽn, cần xử trí khẩn và thường trì hoãn tán sỏi cho đến khi nhiễm trùng được kiểm soát. Nếu sỏi nhỏ không biến chứng và không triệu chứng, đôi khi theo dõi có thể phù hợp hơn cả hai phương pháp.
Anh có thể hỏi bác sĩ khả năng sạch sỏi, số buổi dự kiến, kế hoạch kiểm soát đau, có cần lưu JJ không và thời gian nghỉ làm. Sau can thiệp, sốt, rét run, đau dữ dội, tiểu ít hoặc máu nhiều cần được đánh giá sớm.
Tóm lại, tán sỏi thận bằng laser hay sóng xung kích tốt hơn phụ thuộc đặc điểm sỏi và mục tiêu an toàn của từng người. Anh có thể đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được bác sĩ đánh giá phim và tư vấn kỹ thuật phù hợp trước khi quyết định.








