Vắc xin 6 trong 1 gồm những bệnh gì?
Con em mới được vài tháng tuổi, và bác sĩ đề nghị tiêm vắc xin “6 trong 1”. em nghe nói đây là loại vắc xin rất quan trọng, nhưng vẫn chưa rõ nó phòng được những bệnh gì. Liệu có an toàn không? Có nhất thiết phải tiêm đủ liều không? Những câu hỏi này khiến em khá lo lắng khi lần đầu làm cha mẹ.

Chào bạn! Câu hỏi của bạn rất phổ biến và hoàn toàn hợp lý. Vắc xin 6 trong 1 là một trong những mũi tiêm nền tảng trong chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ nhỏ. Nó giúp phòng ngừa đồng thời 6 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, bao gồm: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, bại liệt (polio) và các bệnh do vi khuẩn Hib gây ra (như viêm màng não mủ, viêm phổi nặng). Việc tiêm đủ liều theo lịch sẽ tạo hàng rào miễn dịch vững chắc cho bé trong những năm đầu đời – giai đoạn hệ miễn dịch còn non nớt và dễ tổn thương.
Dưới đây, tôi sẽ giải thích rõ hơn về từng bệnh mà vắc xin 6 trong 1 phòng ngừa, cũng như lý do vì sao việc tiêm chủng đầy đủ lại quan trọng đến vậy.
Vắc xin 6 trong 1 phòng ngừa chính xác 6 bệnh nào?
Vắc xin 6 trong 1 là sự kết hợp của 6 thành phần kháng nguyên, mỗi thành phần nhắm vào một tác nhân gây bệnh cụ thể:
– Bạch hầu: Bệnh do vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae gây ra, có thể dẫn đến suy hô hấp, suy tim và tử vong nếu không điều trị kịp thời.
– Ho gà: Gây ra bởi vi khuẩn Bordetella pertussis, đặc trưng bởi cơn ho kéo dài, nôn ói sau ho, và nguy cơ cao ở trẻ dưới 1 tuổi – có thể ngừng thở đột ngột.
– Uốn ván: Do độc tố của vi khuẩn Clostridium tetani (thường xâm nhập qua vết thương hở), gây co cứng cơ, co giật và có tỷ lệ tử vong rất cao.
– Viêm gan B: Virus HBV lây truyền qua máu và dịch cơ thể, có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan hoặc ung thư gan nếu nhiễm từ nhỏ.
– Bại liệt (polio): Do virus poliovirus gây ra, có thể dẫn đến liệt cơ vĩnh viễn, thậm chí tử vong do liệt cơ hô hấp.
– Bệnh do Hib (Haemophilus influenzae type b): Gây viêm màng não mủ, viêm phổi, viêm khớp hoặc nhiễm trùng huyết – đặc biệt nguy hiểm ở trẻ dưới 5 tuổi.
Tại sao nên chọn vắc xin 6 trong 1 thay vì tiêm riêng lẻ?
So với việc tiêm 6 mũi vắc xin riêng biệt, vắc xin 6 trong 1 mang lại nhiều lợi ích rõ rệt:
– Giảm số lần tiêm: Trẻ chỉ cần 3–4 mũi thay vì hơn 10 mũi riêng lẻ, giảm đau đớn và stress cho cả bé lẫn cha mẹ.
– Hiệu quả miễn dịch tương đương hoặc tốt hơn: Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy đáp ứng miễn dịch khi tiêm phối hợp không thua kém so với tiêm đơn.
– Tiết kiệm thời gian và chi phí: Giảm số lần đi tiêm, đồng thời hạn chế nguy cơ bỏ sót liều.
– An toàn đã được kiểm chứng: Vắc xin 6 trong 1 (như Infanrix Hexa, Hexaxim…) đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và hàng chục quốc gia phê duyệt sử dụng rộng rãi trong nhiều thập kỷ.
Lịch tiêm vắc xin 6 trong 1 chuẩn cho trẻ sơ sinh
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế và WHO, lịch tiêm cơ bản như sau:
– Mũi 1: Khi trẻ đủ 2 tháng tuổi
– Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 1 tháng (thường là 3 tháng tuổi)
– Mũi 3: Cách mũi 2 ít nhất 1 tháng (thường là 4 tháng tuổi)
– Mũi nhắc lại: Khi trẻ 16–18 tháng tuổi
Việc tiêm đúng lịch giúp hình thành miễn dịch bền vững. Nếu trễ lịch, bạn nên tiêm bù càng sớm càng tốt – không cần tiêm lại từ đầu.
Phản ứng phụ thường gặp và cách xử trí
Vắc xin 6 trong 1 được đánh giá là rất an toàn, nhưng như mọi vắc xin khác, có thể xuất hiện một số phản ứng nhẹ:
– Sốt nhẹ (<38,5°C) trong 24–48 giờ
– Sưng, đỏ, đau tại chỗ tiêm
– Quấy khóc, mệt mỏi, chán ăn tạm thời
Đây là dấu hiệu bình thường cho thấy hệ miễn dịch đang phản ứng. Bạn có thể:
– Chườm mát chỗ tiêm
– Cho trẻ bú/ăn đủ, giữ thoáng mát
– Dùng thuốc hạ sốt (paracetamol) nếu sốt >38,5°C hoặc trẻ khó chịu nhiều
Tuy nhiên, nếu trẻ có co giật, tím tái, khó thở, sưng mặt hoặc phản ứng kéo dài >48 giờ, hãy đưa đến cơ sở y tế ngay.
Vắc xin 6 trong 1 không chỉ là lựa chọn tiện lợi – đó là lá chắn sinh học thiết yếu giúp bảo vệ trẻ khỏi 6 căn bệnh có thể để lại di chứng nặng nề hoặc đe dọa tính mạng. Trong hơn 15 năm hành nghề nhi khoa, tôi đã chứng kiến nhiều trường hợp đáng tiếc xảy ra chỉ vì trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ. Hãy chủ động tiêm chủng đúng lịch – đó là món quà sức khỏe quý giá nhất bạn có thể dành cho con ngay từ những tháng đầu đời.




