Con bị đau từ mũi lên đầu có mổ xoang được không?

Chào bạn,

Với câu hỏi bị đau từ mũi lên đầu có mổ xoang được không, chúng tôi khẳng định rằng bé chưa cần và chưa nên mổ xoang ở giai đoạn này. Triệu chứng chảy nước mũi nhiều kèm cảm giác đau tức lan từ sống mũi lên vùng trán hay đỉnh đầu thường là biểu hiện của đợt viêm phù nề cấp tính, gây tắc nghẽn sự dẫn lưu khí và dịch. Hầu hết các trường hợp ở trẻ nhỏ đều đáp ứng rất tốt với điều trị nội khoa bảo tồn đúng phác đồ, hoàn toàn không cần can thiệp dao kéo.

Vì sao trẻ bị chảy mũi và đau nhức lên đầu?

Hệ thống xoang cạnh mũi của trẻ em chưa phát triển hoàn thiện như người lớn, các hốc xoang có kích thước nhỏ và lỗ dẫn lưu rất hẹp.

Khi bé mắc nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus hoặc vi khuẩn, hiện tượng phù nề niêm mạc sẽ diễn ra nhanh chóng. Tình trạng này làm chít hẹp hoặc bít tắc hoàn toàn lỗ thông xoang, khiến dịch nhầy không thể thoát xuống họng mà ứ đọng lại bên trong. Áp lực âm hoặc áp lực dịch tăng cao bên trong lòng xoang sẽ kích thích các nhánh thần kinh cảm giác, tạo ra phản xạ đau lan tỏa từ gốc mũi lên trán và nửa đầu.

Nếu tình trạng ứ dịch này kéo dài trên 10 ngày hoặc có biểu hiện sốt cao tăng nặng, bệnh có thể đã chuyển sang đợt viêm xoang cấp tính ở trẻ và cần được can thiệp y khoa bài bản.

Bác sĩ chẩn đoán bệnh xoang ở trẻ thế nào?

Chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây đau nhức vùng đầu mặt ở trẻ em đòi hỏi quy trình thăm khám trực tiếp, tránh suy đoán cảm tính.

Theo hướng dẫn chẩn đoán từ American Academy of Pediatrics (AAP), việc thăm dò bao gồm các bước:

• Thăm khám lâm sàng và đánh giá triệu chứng: Bác sĩ xác định thời gian khởi phát, màu sắc dịch mũi và mức độ đau đầu của trẻ.

• Tiến hành nội soi mũi xoang trẻ em: Sử dụng ống nội soi mềm chuyên dụng có kích thước siêu nhỏ để quan sát các khe mũi. Kỹ thuật này giúp phát hiện chính xác dịch mủ đọng ở khe giữa, đánh giá mức độ phì đại của sùi vòm và phát hiện sớm tổn thương dạng polyp mũi nếu có.

• Chẩn đoán hình ảnh: Kỹ thuật chụp cắt lớp vi tính (CT scan) không được khuyến cáo thực hiện thường quy cho các đợt viêm xoang thông thường ở trẻ em nhằm hạn chế phơi nhiễm bức xạ, trừ khi nghi ngờ xuất hiện biến chứng lan tỏa.

Ưu tiên điều trị viêm xoang ở trẻ em ra sao?

Nguyên tắc điều trị hàng đầu cho bệnh lý mũi xoang ở trẻ nhỏ luôn là ưu tiên bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu tự nhiên của hốc mũi.

Theo khuyến cáo cập nhật từ American Academy of Pediatrics (AAP), quá trình phục hồi tập trung vào việc tái lập sự thông khí và dẫn lưu dịch xoang:

• Kiểm soát vệ sinh đường thở: Thực hiện rửa mũi bằng nước muối sinh lý đẳng trương hoặc ưu trương nhẹ hàng ngày để làm loãng chất nhầy, cuốn trôi dịch mủ và giảm nghẹt mũi an toàn.

• Sử dụng thuốc giảm viêm tại chỗ: Bác sĩ có thể chỉ định xịt mũi chứa corticoid liều thấp trong thời gian ngắn để giảm sưng nề niêm mạc ngách mũi, giải phóng đường thở.

• Điều trị bằng kháng sinh phù hợp: Nếu chẩn đoán xác định là viêm xoang do vi khuẩn (triệu chứng kéo dài trên 10 ngày không thuyên giảm hoặc sốt cao kèm mủ xanh đặc trên 3 ngày liên tiếp), bé cần dùng kháng sinh đủ liều và đủ thời gian theo đúng đơn của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi thấy vừa đỡ đau đầu.

Khi nào có chỉ định phẫu thuật xoang ở trẻ?

Phẫu thuật mũi xoang ở trẻ nhỏ luôn là sự lựa chọn cuối cùng khi mọi phương pháp nội khoa chuẩn mực không mang lại kết quả.

Theo tài liệu chuyên môn từ American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery, can thiệp phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong các tình huống đặc biệt:

• Thất bại với điều trị nội khoa tối đa: Tình trạng viêm xoang mạn tính kéo dài trên 12 tuần dù đã đổi nhiều đợt kháng sinh và thuốc xịt kháng viêm phù hợp.

• Tắc nghẽn cơ học rõ rệt: Trẻ có khối polyp mũi lớn gây bít tắc đường thở hoàn toàn, hoặc dị hình vách ngăn mũi bẩm sinh nghiêm trọng.

• Xuất hiện các biến chứng cấp cứu: Ổ nhiễm trùng lan rộng gây viêm tấy quanh hốc mắt, áp-xe ổ mắt, hoặc đe dọa biến chứng nội sọ.

Đối với trẻ nhỏ, thủ thuật ngoại khoa được ưu tiên trước hết thường là phẫu thuật nạo VA kết hợp để loại bỏ ổ vi khuẩn thường trú ở vòm họng, giúp lỗ thông xoang tự hồi phục mà không cần can thiệp trực tiếp vào thành xoang của trẻ.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa trẻ đi khám?

Mặc dù đau đầu khi viêm mũi là triệu chứng khá thường gặp, cha mẹ cần hết sức cảnh giác vì biến chứng xoang ở trẻ diễn tiến rất nhanh. Hãy đưa bé đến bệnh viện chuyên khoa Tai Mũi Họng ngay lập tức nếu xuất hiện:

• Tình trạng sưng đỏ, phù nề hoặc đau nhức quanh vùng mí mắt và hốc mắt (nghi ngờ biến chứng ổ mắt).

• Đau nhức đầu dữ dội, liên tục, bé quấy khóc nhiều hoặc không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt giảm đau thông thường.

• Trẻ sốt cao li bì, li bì, nôn vọt, cứng gáy hoặc có dấu hiệu co giật.

• Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc sợ ánh sáng.

Việc thăm khám nội soi trực tiếp sẽ giúp xác định chính xác mức độ viêm nhiễm và giải tỏa áp lực xoang nhanh chóng cho bé. Để chủ động chọn thời gian khám phù hợp và không phải chờ đợi lâu, bạn có thể:

Đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn

Lời khuyên của bác sĩ dành cho cha mẹ

Tóm lại, trước lo lắng bị đau từ mũi lên đầu có mổ xoang được không, bạn hoàn toàn có thể yên tâm rằng phẫu thuật chưa bao giờ là giải pháp được ưu tiên hàng đầu cho trẻ nhỏ. Việc bạn cần làm lúc này là đưa bé đến cơ sở y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng để nội soi đánh giá tình trạng dịch ứ đọng. Bằng việc tuân thủ đơn thuốc kháng viêm, kháng sinh thích hợp và kiên trì làm sạch mũi hàng ngày, đường thở của con sẽ sớm thông thoáng và triệu chứng đau đầu sẽ nhanh chóng chấm dứt.