Lạc nội mạc tử cung gây đau khi đi đại tiện: Nguyên nhân do đâu?
Mỗi kỳ kinh, tôi đau rõ khi đi tiêu dù đã khám đường ruột. Lạc nội mạc tử cung gây đau khi đi đại tiện có cần khảo sát vùng chậu không?

Có. Lạc nội mạc tử cung gây đau khi đi đại tiện, đặc biệt nếu cơn đau xuất hiện hoặc tăng lên vào kỳ kinh, là tình trạng cần được khảo sát vùng chậu. Việc chị đã khám đường ruột nhưng vẫn đau theo chu kỳ là thông tin quan trọng. Bác sĩ phụ khoa cần đánh giá xem có tổn thương lạc nội mạc tử cung sâu ở trực tràng, đại tràng sigma, túi cùng Douglas hoặc các mô nằm giữa âm đạo và trực tràng hay không. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục xem xét nguyên nhân tiêu hóa nếu có dấu hiệu bất thường.
Vì sao đi đại tiện lại đau hơn trong kỳ kinh?
Khi đại tiện, phân di chuyển qua trực tràng và các cơ sàn chậu phải phối hợp để tống phân ra ngoài. Nếu vùng phía sau tử cung hoặc thành ruột có tổn thương lạc nội mạc tử cung, sự co bóp và thay đổi áp lực tại chỗ có thể gây đau.
Tổn thương lạc nội mạc tử cung có thể tạo phản ứng viêm, làm mô xơ hóa hoặc dính vào nhau. Thay vì di chuyển tương đối linh hoạt, trực tràng có thể bị hạn chế vận động do mô dính xung quanh. Những thay đổi liên quan nội tiết quanh kỳ kinh khiến cảm giác căng kéo và đau có thể tăng lên.
Cơn đau khi đại tiện do lạc nội mạc tử cung được gọi là dyschezia trong tài liệu y khoa. Theo Hiệp hội Sinh sản và Phôi học châu Âu (ESHRE), đây là một trong các triệu chứng cần lưu ý khi chẩn đoán, cùng với đau bụng kinh, đau sâu khi quan hệ và đau vùng chậu kéo dài.
Đau khi đi tiêu do lạc nội mạc tử cung có gì đáng chú ý?
Chị có thể nhận thấy cơn đau nằm sâu trong vùng hậu môn hoặc bụng dưới chứ không chỉ ở da quanh hậu môn. Một số bệnh nhân mô tả cảm giác đau nhói, mót rặn hoặc áp lực bên trong trực tràng. Cơn đau có thể bắt đầu trước kỳ kinh, nặng lên trong những ngày hành kinh rồi giảm dần.
Các biểu hiện kèm theo có thể là táo bón, tiêu chảy, đầy hơi hoặc đau khi quan hệ sâu. Trong một số trường hợp có lạc nội mạc tử cung ở ruột, người bệnh có thể đi ngoài ra máu liên quan chu kỳ, nhưng dấu hiệu này không phổ biến và cần được đánh giá cẩn thận.
Không phải ai đau khi đại tiện trong kỳ kinh cũng có tổn thương xâm nhập thành ruột. Cơn đau có thể do tổn thương ở vách trực tràng âm đạo, dây chằng tử cung cùng hoặc do viêm và tăng nhạy cảm của các mô vùng chậu. Vì thế, điều trị cần dựa trên vị trí thực tế thay vì chỉ suy đoán theo triệu chứng.
Nội soi đại tràng bình thường có nghĩa là không mắc bệnh?
Không hẳn. Nội soi đại tràng quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc bên trong lòng ruột, rất hữu ích khi tìm các bệnh lý như viêm, polyp hoặc nguồn xuất huyết tiêu hóa. Trong khi đó, tổn thương lạc nội mạc ở ruột thường bắt đầu từ mặt ngoài ruột và có thể ăn sâu vào lớp cơ. Niêm mạc bên trong vẫn có thể bình thường.
Do đó, dù đã nội soi đại tràng hoặc khám tiêu hóa, chị vẫn có thể cần đánh giá chuyên khoa phụ khoa. Điều này không có nghĩa kết quả trước đây sai, mà là các phương pháp thăm khám quan sát những cấu trúc khác nhau.
Nếu đại tiện ra máu, sút cân không chủ ý, thiếu máu, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh lý đại trực tràng, hãy cung cấp các thông tin này cho bác sĩ. Các bệnh tiêu hóa có thể tồn tại cùng với lạc nội mạc tử cung và không nên bỏ sót.
Khảo sát vùng chậu gồm những bước nào?
Việc đầu tiên là xác định vị trí, mức độ và diễn biến cơn đau. Chị nên mang đến buổi khám những kết quả xét nghiệm phân, nội soi, siêu âm hoặc chụp đã thực hiện để tránh lặp lại các kiểm tra không cần thiết.
Bác sĩ có thể thực hiện khám phụ khoa nếu phù hợp và được chị đồng ý, đánh giá điểm đau phía sau tử cung, độ di động của tử cung và dấu hiệu bất thường ở vùng túi cùng Douglas.
Viện Quốc gia về Sức khỏe và Chất lượng Điều trị Anh (NICE) khuyến nghị siêu âm đầu dò âm đạo để hỗ trợ đánh giá người nghi mắc lạc nội mạc tử cung, kể cả khi khám lâm sàng chưa phát hiện bất thường. Khi nghi tổn thương sâu liên quan đến ruột, siêu âm chuyên sâu hoặc MRI vùng chậu giúp khảo sát phạm vi và lên phương án xử trí.
Một bản kết quả khảo sát hữu ích có thể mô tả vị trí nốt tổn thương, kích thước, mối liên quan với thành ruột và những tổn thương ở các cơ quan khác. Nếu hình ảnh bình thường nhưng triệu chứng vẫn gợi ý bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc bước đánh giá tiếp theo thay vì kết luận chắc chắn không có lạc nội mạc tử cung.
Cần điều trị thế nào nếu xác định tổn thương vùng trực tràng?
Với trường hợp chưa có dấu hiệu tắc ruột và chưa có nhu cầu mang thai ngay, bác sĩ có thể thảo luận về thuốc nội tiết nhằm kiểm soát triệu chứng, kết hợp giảm đau và hỗ trợ chức năng tiêu hóa theo tình trạng cá nhân. Uống đủ nước, điều chỉnh chất xơ phù hợp và tránh rặn mạnh có thể giúp giảm khó chịu nếu táo bón đi kèm.
Khi tổn thương sâu ảnh hưởng chức năng ruột, có nguy cơ hẹp lòng ruột hoặc người bệnh đau nghiêm trọng dù đã điều trị thích hợp, phẫu thuật là lựa chọn có thể cân nhắc. Những trường hợp liên quan đến ruột cần đánh giá và lập kế hoạch bởi nhóm chuyên môn phù hợp, cân nhắc biến chứng và mong muốn sinh sản.
Nếu chị bị đau bụng dữ dội, bụng chướng tăng, nôn nhiều, không trung tiện hoặc đại tiện được, cần đi cấp cứu để loại trừ tắc ruột hay biến chứng khác. Còn với cơn đau tái diễn quanh mỗi kỳ kinh, chị có thể ghi nhật ký đau và đặt lịch khám phụ khoa tại TCI qua App TCI Hospital ở app.thucuc.vn để được tư vấn khảo sát vùng chậu trên cơ sở kết hợp kết quả khám tiêu hóa trước đó.









