Bệnh ung thư cổ tử cung: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách tầm soát

Chào bạn,

Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi tình trạng sức khỏe đến chuyên mục Sản phụ khoa của chúng tôi. Triệu chứng chảy máu âm đạo bất thường ngoài chu kỳ kinh nguyệt là một dấu hiệu lâm sàng rất cần được lưu tâm và thăm khám sớm. Mối lo ngại của bạn về căn bệnh ung thư cổ tử cung là hoàn toàn có cơ sở, bởi đây là một trong những loại ung thư phụ khoa đe dọa sức khỏe phụ nữ hàng đầu hiện nay. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, tỷ lệ chữa khỏi của bệnh lý này là rất cao. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ phân tích rõ cơ chế gây bệnh và các phương pháp sàng lọc y khoa để bạn có hướng xử trí an toàn nhất.

Bệnh ung thư cổ tử cung thực chất là tổn thương gì?

Dưới góc độ giải phẫu và bệnh học, cổ tử cung là phần dưới cùng, hẹp nhất của tử cung, đóng vai trò như một ống nối liền buồng tử cung với âm đạo.

Theo định nghĩa lâm sàng từ Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), ung thư cổ tử cung xảy ra khi các tế bào bình thường ở niêm mạc cơ quan này bị biến đổi cấu trúc (đột biến DNA), phát triển và nhân lên ngoài tầm kiểm soát của cơ thể. Thay vì già đi và chết theo chu trình sinh học, chúng tiếp tục sinh sôi, tích tụ lại tạo thành các khối u ác tính. Các tế bào ung thư này không chỉ phá hủy mô tại chỗ mà còn có khả năng xâm lấn sâu vào các cơ quan lân cận (bàng quang, trực tràng) hoặc di căn qua hệ bạch huyết đến các bộ phận xa hơn trên cơ thể.

Virus HPV đóng vai trò thế nào trong nguyên nhân ung thư cổ tử cung?

Khi nhắc đến nguyên nhân ung thư cổ tử cung, giới y khoa trên toàn thế giới đều khẳng định vai trò trung tâm của virus HPV (Human Papillomavirus). Theo báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 95% các ca bệnh ác tính tại khu vực này đều có sự hiện diện của virus lây truyền qua đường tình dục này, đặc biệt là hai chủng nguy cơ cao: HPV type 16 và 18.

Tuy nhiên, bạn cần hiểu rõ một sự thật y khoa để tránh hoang mang tột độ: Hầu hết phụ nữ có quan hệ tình dục đều sẽ nhiễm virus HPV ít nhất một lần trong đời, nhưng hệ miễn dịch thường tự đào thải chúng trong vòng 1-2 năm. Chỉ khi cơ thể bị nhiễm các chủng nguy cơ cao một cách dai dẳng, kéo dài từ 10 đến 15 năm (thậm chí 20 năm), vi-rút mới dần dần làm biến đổi tế bào bình thường thành tế bào tiền ung thư, rồi mới tiến triển thành khối u ác tính.

Những dấu hiệu ung thư cổ tử cung nào cảnh báo khối u phát triển?

Sự nguy hiểm lớn nhất của bệnh lý này là ở giai đoạn tiền ung thư và giai đoạn khối u còn nhỏ, người bệnh gần như không có bất kỳ triệu chứng nào. Cơ thể hoàn toàn bình thường cho đến khi tổn thương ác tính bắt đầu lan rộng.

Theo Mayo Clinic, khi bệnh đã phát triển, các dấu hiệu ung thư cổ tử cung mới bắt đầu biểu hiện ra bên ngoài. Triệu chứng đặc trưng nhất là chảy máu âm đạo bất thường (chảy máu sau khi quan hệ tình dục, chảy máu giữa các chu kỳ kinh, hoặc chảy máu sau khi đã mãn kinh). Bên cạnh đó, người bệnh sẽ thấy tiết dịch âm đạo nhiều, có màu lạ và mùi hôi khó chịu; kèm theo đó là những cơn đau vùng chậu không rõ nguyên nhân hoặc đau buốt trong quá trình giao hợp. Lúc này, bệnh thường đã bước qua giai đoạn sớm.

Việc tầm soát ung thư cổ tử cung mang lại lợi ích phòng bệnh ra sao?

Chính vì khoảng thời gian “cửa sổ” từ khi nhiễm virus đến khi phát bệnh kéo dài cả chục năm và diễn ra âm thầm, nên việc tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ là “vũ khí” duy nhất giúp ngăn chặn bệnh kịp thời. Tầm soát không phải là đợi có bệnh mới chữa, mà là tìm ra các tế bào loạn sản (tiền ung thư) để tiêu diệt chúng trước khi chúng kịp trở thành ác tính.

Theo hướng dẫn từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), phác đồ sàng lọc tiêu chuẩn hiện nay bao gồm hai phương pháp chính:

• Phết tế bào cổ tử cung (Xét nghiệm Pap smear / Pap test): Bác sĩ sẽ lấy một mẫu tế bào nhỏ trên bề mặt niêm mạc để soi dưới kính hiển vi, nhằm tìm kiếm các bất thường về cấu trúc tế bào.

• Xét nghiệm HPV: Giúp phát hiện sự hiện diện DNA của các chủng virus nguy cơ cao trong tế bào ngay cả khi chưa có sự biến đổi hình thái. Tùy vào độ tuổi, bác sĩ sẽ kết hợp cả hai phương pháp này (Co-testing) mỗi 3 đến 5 năm để đạt độ chính xác cao nhất.

Phụ nữ cần làm gì để chủ động phòng ngừa các bệnh ung thư phụ khoa?

Phòng bệnh từ gốc rễ luôn là giải pháp tối ưu. Y học hiện đại khuyến cáo nữ giới nên chủ động tiêm vắc xin hpv càng sớm càng tốt (độ tuổi lý tưởng là từ 9 đến 26 tuổi, tuy nhiên phụ nữ lớn tuổi hơn hoặc đã có gia đình vẫn có thể tiêm để mở rộng phổ bảo vệ). Cùng với đó, việc thực hành tình dục an toàn, không hút thuốc lá và duy trì lịch khám phụ khoa định kỳ là những lớp khiên bảo vệ vững chắc nhất.

Nếu có triệu chứng kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên chủ động đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và đánh giá phù hợp. Người bệnh có thể đặt lịch qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn hoặc liên hệ 0936388288 để được hỗ trợ lựa chọn thời gian thăm khám và quản lý lịch khám thuận tiện hơn.

Với tình trạng chảy máu bất thường của bạn hiện tại, chúng tôi khuyên bạn nên sắp xếp đến bệnh viện sớm để bác sĩ nội soi cổ tử cung và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, giúp loại trừ các bệnh lý ác tính hoặc can thiệp xử lý các viêm nhiễm phụ khoa thông thường.