Răng khôn bị sâu có nên trám không? Có nên giữ răng khôn?
Xin bác sĩ cho biết răng khôn bị sâu có nên trám không, khi nào nên giữ và trường hợp nào cần cân nhắc nhổ bỏ? Tôi có răng khôn mọc thẳng, gần đây xuất hiện chấm sâu và thường xuyên mắc đồ ăn ở phía trong cùng. Tôi chưa muốn nhổ vì chiếc răng vẫn mọc đúng vị trí và không gây sưng lợi.

Chào bạn! Răng khôn bị sâu có nên trám không tùy vào vị trí mọc, mức độ sâu, khả năng vệ sinh và vai trò của chiếc răng trên cung hàm. Răng khôn mọc thẳng, đã mọc đầy đủ, còn khả năng phục hồi và có răng đối diện tham gia ăn nhai là trường hợp có thể cân nhắc giữ lại. Tuy nhiên, việc thường xuyên mắc thức ăn tại vùng trong cùng cho thấy bạn cần kiểm tra hiệu quả vệ sinh và tình trạng răng bên cạnh trước khi chọn hàn hay nhổ.
Răng khôn mọc thẳng vẫn có thể bị sâu vì sao?
Răng khôn là răng hàm lớn thứ ba, nằm sau cùng trên cung hàm. Ngay cả khi mọc thẳng, vị trí này có thể khó tiếp cận bằng bàn chải thông thường. Nhiều người có xu hướng chải sạch mặt trước và các răng dễ quan sát nhưng bỏ qua mặt xa, mặt trong của răng khôn.
Mảng bám tích tụ tại hố rãnh mặt nhai hoặc vùng tiếp xúc với răng số 7. Vi khuẩn sử dụng carbohydrate lên men tạo axit khiến men và ngà mất khoáng. Viện Nghiên cứu Răng Hàm Mặt Quốc gia Hoa Kỳ (NIDCR) giải thích rằng sâu răng có thể tiến triển từ giai đoạn mất khoáng chưa tạo lỗ tới hốc sâu cần phục hồi.
Ở răng khôn, thức ăn bị mắc thường xuyên còn có thể liên quan đến hình thể tiếp xúc với răng số 7 hoặc mô lợi phía sau răng. Chấm màu sẫm chưa chắc đã là lỗ sâu, nhưng khả năng làm sạch vùng này và mức độ hoạt động của tổn thương đều cần được đánh giá.
Những điều kiện nào khiến bác sĩ có thể chọn hàn thay vì nhổ răng khôn?
Chiếc răng có mọc đầy đủ và tham gia chức năng nhai không?
Răng khôn mọc thẳng, đã trồi đủ lên cung hàm và có vị trí phù hợp thường dễ tiếp cận hơn răng mọc lệch hoặc mọc một phần. Nếu có răng đối diện, răng có thể đóng góp vào chức năng ăn nhai. Trong điều kiện đó, giữ răng là một lựa chọn có thể cân nhắc khi tiên lượng phục hồi tốt.
Bác sĩ cũng kiểm tra xem bệnh nhân có đủ độ há miệng và khoảng thao tác để làm sạch lỗ sâu, đặt vật liệu, tạo hình và hoàn thiện hay không. Để miếng hàn ổn định, cần kiểm soát độ ẩm và tiếp cận được bờ tổn thương. Một lỗ sâu không lớn nhưng nằm rất xa hoặc dưới bờ lợi vẫn có thể khó phục hồi hơn so với lỗ sâu ở vị trí thuận lợi.
Lỗ sâu đã ảnh hưởng bao nhiêu đến mô răng và tủy?
Nếu chỉ là tổn thương mất khoáng chưa tạo hốc, có thể cân nhắc fluoride hoặc các biện pháp kiểm soát sâu răng phù hợp. Khi đã có lỗ sâu và lượng mô còn lại đủ để phục hồi, bác sĩ có thể hàn. Hướng dẫn phục hồi năm 2023 của Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) đề cập các kỹ thuật loại bỏ mô sâu bảo tồn và lựa chọn vật liệu trực tiếp theo tình trạng răng.
Nếu sâu sâu sát tủy, có đau tự phát hoặc tổn thương lan tới mô quanh chóp, việc đánh giá tủy cần được thực hiện trước. Với răng khôn, điều trị nội nha có thể gặp khó khăn do hình thể hệ thống ống tủy và vị trí xa. Khả năng phục hồi và giá trị chức năng của răng cần được cân nhắc kỹ nếu phải thực hiện điều trị phức tạp.
Khi nào nhổ răng khôn bị sâu là phương án đáng cân nhắc?
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) nêu sâu răng là một trong những vấn đề có thể khiến cần nhổ răng khôn. Tuy vậy, không phải cứ xuất hiện vết sâu là bắt buộc nhổ. Các tình huống như tổn thương không thể phục hồi đáng tin cậy, nhiễm trùng tái diễn, ảnh hưởng răng liền kề hoặc tình trạng lợi gây khó khăn cho việc giữ răng là những yếu tố có thể thay đổi cân nhắc điều trị.
Nếu răng khôn liên tục giữ thức ăn ở kẽ, sâu tái phát mặc dù đã điều trị hoặc gây tổn thương phía sau răng số 7, việc chỉ hàn chiếc răng khôn có thể không xử lý được nguyên nhân. Bác sĩ sẽ giải thích lợi ích của việc giữ răng so với nguy cơ phát sinh vấn đề sau này.
Ngược lại, một chiếc răng khôn mọc ổn định, vệ sinh được và có tổn thương giới hạn không nhất thiết phải nhổ dự phòng. Quyết định nên dựa trên bệnh lý, khả năng duy trì sức khỏe và mong muốn của người bệnh, thay vì dựa vào tên gọi răng khôn.
Bác sĩ cần khám những gì trước khi lựa chọn?
Khám không chỉ tập trung vào chấm sâu bạn nhìn thấy. Bác sĩ kiểm tra mức độ mọc, hướng trục răng, tình trạng lợi phía sau, điểm tiếp xúc với răng số 7 và khả năng đối khớp với răng hàm đối diện. Phim X-quang khi được chỉ định cung cấp thông tin về độ sâu tổn thương, cấu trúc chân răng và răng liền kề.
Nếu có hốc sâu nhỏ, bác sĩ sẽ tư vấn khả năng hàn và cách chăm sóc sau đó. Trường hợp có hốc sâu ở mặt xa răng số 7, cần xử lý từng răng theo tổn thương riêng. Nếu lựa chọn nhổ, bác sĩ sẽ đánh giá thêm hình thể chân răng và những cấu trúc giải phẫu liên quan để tư vấn nguy cơ, phương án thực hiện.
Sau khi hàn răng khôn làm sao hạn chế sâu tái phát?
Bạn nên sử dụng bàn chải đầu nhỏ hoặc dụng cụ phù hợp để vệ sinh mặt nhai và mặt trong cùng của răng khôn. Làm sạch kẽ mỗi ngày, chải với kem có fluoride, hạn chế ăn uống có đường liên tục. Khi thấy thức ăn mắc, không cố dùng tăm sắc chọc sâu dưới lợi vì dễ gây trầy xước.
Nếu sau hàn vẫn bị giắt thức ăn thường xuyên, cần kiểm tra lại điểm tiếp xúc và bờ phục hồi. Lịch tái khám phụ thuộc nguy cơ sâu răng và khả năng vệ sinh. Nếu xuất hiện sưng lợi, đau tăng, há miệng hạn chế, chảy mủ hoặc sốt, hãy khám khẩn. Sưng lan kèm khó nuốt, khó thở cần xử trí cấp cứu.
Như vậy, răng khôn bị sâu có nên trám không phụ thuộc vị trí, khả năng phục hồi và nguy cơ ảnh hưởng răng lân cận. Bạn có thể đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI bằng App TCI Hospital: app.thucuc.vn để kiểm tra chiếc răng khôn mọc thẳng cùng khu vực răng số 7, từ đó quyết định giữ hay nhổ trên cơ sở thăm khám.








