Động kinh tái phát khi đang uống thuốc phải làm sao?
Em tôi vừa có cơn co giật dù vẫn uống thuốc đều. Gia đình cần biết động kinh tái phát khi đang uống thuốc phải làm sao, khi nào phải đưa đi cấp cứu?

Chào bạn, nếu em bạn vừa lên cơn co giật dù vẫn đang dùng thuốc động kinh, gia đình cần theo dõi sát và liên hệ bác sĩ điều trị sớm để đánh giá lại nguyên nhân. Nếu cơn đang kéo dài đến khoảng năm phút, nhiều cơn xảy ra liên tiếp mà em chưa tỉnh lại giữa các cơn, em khó thở hoặc có chấn thương nghiêm trọng, hãy gọi cấp cứu 115 ngay. Khi sơ cứu, giữ em ở nơi an toàn, không ghì giữ tay chân và tuyệt đối không đưa bất cứ vật gì vào miệng. Không tự tăng liều hoặc bỏ thuốc động kinh sau cơn co giật.
Động kinh tái phát khi đang uống thuốc phải làm sao ngay lúc xảy ra cơn?
Động kinh là bệnh có xu hướng xuất hiện các cơn do hoạt động điện bất thường trong não. Cơn co giật có thể gây mất ý thức, cứng người và giật tay chân, nhưng cũng có nhiều dạng cơn khác. Có người chỉ nhìn đờ, không đáp ứng hoặc thực hiện động tác lặp lại trong một khoảng thời gian.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) hướng dẫn người chứng kiến cơn cần ở lại bên người bệnh, giúp họ tránh vật cứng hoặc sắc nhọn, kê vật mềm dưới đầu nếu nằm trên mặt đất và ghi nhận thời gian cơn. Nới lỏng quần áo quanh cổ nếu cần. Có thể nhẹ nhàng để người bệnh nằm nghiêng khi thực hiện được an toàn, đặc biệt sau khi cơn giật dừng, nhằm hỗ trợ đường thở.
Không cố cạy miệng, nhét thìa, khăn hay ngón tay vào miệng vì có thể gây chấn thương và cản trở hô hấp. Người bệnh không thể nuốt lưỡi trong cơn co giật. Không ép uống nước hay uống thuốc khi chưa tỉnh hoàn toàn. Nếu em bạn có thuốc cấp cứu cơn động kinh được kê riêng và gia đình đã được hướng dẫn sử dụng, hãy thực hiện đúng kế hoạch đó.
Sau cơn, em có thể mệt, buồn ngủ hoặc lú lẫn trong một thời gian. Hãy ở bên, theo dõi nhịp thở và mức độ tỉnh táo cho đến khi trở lại trạng thái thường ngày. Nếu không thở bình thường sau khi cơn kết thúc, gọi cấp cứu ngay và thực hiện hướng dẫn hồi sức của nhân viên cấp cứu.
Khi nào cần đưa người lên cơn động kinh đi cấp cứu?
NHS và CDC lưu ý cần hỗ trợ y tế khẩn nếu cơn kéo dài hơn thời gian thường lệ hoặc khoảng năm phút, có cơn tiếp theo trước khi người bệnh hồi phục, khó thở hoặc chấn thương. Cơn xảy ra dưới nước, ở người đang mang thai hoặc người có đái tháo đường kèm mất ý thức cũng cần đánh giá khẩn. Cơn đầu tiên trong đời hoặc cơn có đặc điểm bất thường cần được xử trí phù hợp.
Co giật kéo dài hoặc lặp lại mà người bệnh không tỉnh giữa các cơn có thể là trạng thái động kinh, đòi hỏi điều trị cấp cứu. Không chờ đến khi đã kéo dài hàng chục phút mới tìm sự trợ giúp. Nếu gia đình không chắc về tình trạng của em hoặc có dấu hiệu không hồi phục như thường lệ, hãy liên hệ cấp cứu.
Vì sao động kinh vẫn tái phát dù uống thuốc đều?
Thuốc chống động kinh có mục tiêu giảm nguy cơ hoặc ngăn cơn, nhưng không bảo đảm tất cả người bệnh sẽ hoàn toàn không còn cơn. Một cơn tái phát có thể liên quan tác nhân kích thích, liều thuốc chưa phù hợp, thay đổi khả năng hấp thu thuốc, tương tác thuốc hoặc bản chất bệnh động kinh.
Quỹ Động kinh Hoa Kỳ (Epilepsy Foundation) cho biết bỏ liều là một nguyên nhân phổ biến của cơn tái phát. Dù gia đình thấy em uống đều, bác sĩ vẫn cần kiểm tra giờ dùng, liều thực tế, có bị nôn sau uống hoặc thay đổi loại thuốc gần đây không. Việc hỏi này giúp tìm nguyên nhân, không phải quy trách nhiệm cho người bệnh.
Thiếu ngủ, sốt, nhiễm trùng, uống rượu hoặc ngừng rượu ở người sử dụng thường xuyên có thể ảnh hưởng nguy cơ lên cơn ở một số người. Không phải mọi bệnh nhân có yếu tố kích thích giống nhau. Những thuốc hoặc thực phẩm bổ sung mới sử dụng có thể ảnh hưởng hiệu quả hoặc nồng độ của một số thuốc chống động kinh. Gia đình cần báo bác sĩ tất cả sản phẩm đang dùng.
Bác sĩ có cần đổi thuốc sau một lần co giật tái phát không?
Không nhất thiết phải đổi thuốc ngay. Bác sĩ sẽ xem xét loại cơn, tần suất, thời gian dùng thuốc, liều, kết quả điều trị trước đây và tác dụng không mong muốn. Một số trường hợp cần điều chỉnh liều, một số cần đổi hoặc phối hợp thuốc, nhưng việc thay đổi phải được theo dõi để tránh tăng nguy cơ co giật.
Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm đường huyết, điện giải, chức năng gan thận hoặc nồng độ thuốc trong máu với loại thuốc và tình huống phù hợp. Điện não đồ hoặc MRI có thể được xem xét nếu kiểu cơn thay đổi, chẩn đoán chưa rõ hoặc cần đánh giá thêm nguyên nhân. Không phải cứ xảy ra một cơn là phải thực hiện tất cả xét nghiệm.
Nếu đã thử hai phác đồ thuốc chống động kinh phù hợp, dung nạp được và sử dụng đầy đủ mà vẫn không đạt kiểm soát cơn bền vững, bác sĩ có thể đánh giá động kinh kháng thuốc và cân nhắc các phương pháp chuyên sâu. Một lần tái phát đơn lẻ chưa đủ để kết luận kháng thuốc.
Gia đình nên chuẩn bị gì để hạn chế nguy cơ cơn tái diễn?
Hãy hỗ trợ em dùng thuốc đúng giờ, không ngừng đột ngột, ngủ đủ và ghi nhật ký các cơn. Ghi lại thời gian, biểu hiện trước và trong cơn, thời gian hồi phục, yếu tố bất thường và thuốc đã dùng. Nếu quay video, chỉ thực hiện khi đã bảo đảm người bệnh an toàn và không làm chậm sơ cứu.
Trong thời gian chưa được đánh giá lại, em nên tránh lái xe, bơi một mình, làm việc trên cao, vận hành thiết bị nguy hiểm hoặc tắm trong bồn không có người hỗ trợ. Trao đổi với bác sĩ về kế hoạch cấp cứu cá nhân và hướng dẫn sử dụng thuốc cấp cứu nếu cần.
Tóm lại, động kinh tái phát khi đang uống thuốc phải làm sao cần ưu tiên sơ cứu và nhận biết dấu hiệu cấp cứu, sau đó đánh giá lại điều trị. Khi em đã ổn định, gia đình có thể đăng ký tái khám tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital: app.thucuc.vn, mang theo đơn thuốc và thông tin cơn để bác sĩ điều chỉnh kế hoạch phù hợp.









