Thường xuyên cảm thấy lạnh trong người là bệnh gì?
Chào bác sĩ, tôi liên tiếp thấy lạnh dù ở trong nhà, dạo này còn dễ mệt khi leo cầu thang. Tôi muốn hỏi thường xuyên cảm thấy lạnh trong người là bệnh gì, có phải thiếu máu không và khi đi khám bác sĩ sẽ kiểm tra những gì?

Chào bạn,
Với tình trạng hay lạnh kèm nhanh mệt khi leo cầu thang, chúng tôi khuyên bạn sắp xếp đi khám. Thiếu máu là một khả năng cần xem xét, nhưng không thể kết luận từ hai biểu hiện này. Muốn biết thường xuyên cảm thấy lạnh trong người là bệnh gì, bác sĩ sẽ hỏi thêm về mức độ gắng sức, tình trạng mất máu, chế độ ăn, cân nặng và những thay đổi khác. Nếu đang khó thở khi nghỉ, đau ngực hoặc vừa ngất, bạn cần được cấp cứu ngay.
Vì sao mệt khi leo cầu thang làm thay đổi cách đánh giá?
Hãy so sánh với chính bạn vài tuần hoặc vài tháng trước. Nếu trước đây bạn lên hai tầng bình thường mà nay phải dừng nghỉ giữa chừng, đó là thay đổi đáng kể hơn việc bạn thấy mình đi chậm hơn một đồng nghiệp. Khi khám, hãy mô tả bạn phải dừng vì hụt hơi, tim đập nhanh, chóng mặt hay đơn giản vì đau đầu gối. Mỗi lý do dẫn đến một hướng thăm khám khác nhau.
Cảm giác lạnh có thể tồn tại từ lâu, trong khi giảm sức gắng sức lại mới xuất hiện. Bạn không cần cố gom hai hiện tượng vào cùng một bệnh. Ví dụ, bàn tay dễ lạnh từ nhiều mùa đông trước không giải thích được một đợt khó thở mới xảy ra. Bác sĩ có thể cần đánh giá tim, phổi hoặc mất máu tùy triệu chứng. Nếu thấy khó thở nhiều lên nhanh, đừng cố leo lại cầu thang để thử giới hạn của mình.
Khi nào thiếu máu do thiếu sắt là khả năng đáng nghĩ tới?
Sắt cần cho việc tạo hemoglobin, thành phần trong hồng cầu giúp vận chuyển oxy. Khi thiếu máu, bạn có thể thấy mệt, hụt hơi hoặc hồi hộp lúc hoạt động. Các dấu hiệu thiếu máu do thiếu sắt được NHS mô tả cũng bao gồm da nhợt và đau đầu. Không phải ai cũng có đủ các biểu hiện này. Màu da nhìn dưới ánh đèn hoặc cảm giác lạnh ở bàn tay không thể cho biết bạn có thiếu máu hay mức độ thiếu máu nặng đến đâu.
Hãy cho bác sĩ biết nếu kinh nguyệt kéo dài hoặc nhiều hơn trước, bạn vừa trải qua một lần mất máu, gần đây đi ngoài phân đen như hắc ín hoặc có máu trong phân. Với phân đen bất thường kèm choáng váng, yếu lả hoặc ngất, cần đi cấp cứu. Những thông tin này giúp bác sĩ xem xét nguyên nhân, thay vì chỉ bổ sung sắt rồi chờ triệu chứng giảm. Người ăn đủ thịt cá vẫn có thể mất sắt nếu có nguồn chảy máu kéo dài.
Xét nghiệm công thức máu và ferritin trả lời hai câu hỏi gì?
Công thức máu cung cấp nồng độ hemoglobin cùng các đặc điểm của tế bào máu. Bác sĩ dùng kết quả đó để xác định có thiếu máu không và lựa chọn bước tiếp theo. Ferritin là xét nghiệm giúp đánh giá lượng sắt dự trữ. Hai xét nghiệm bổ sung thông tin cho nhau. Khi có tình trạng viêm hoặc bệnh đi kèm, việc đọc ferritin có thể phức tạp hơn, vì vậy bạn nên đem đầy đủ kết quả thay vì chỉ ghi lại mục bị đánh dấu ngoài khoảng tham chiếu.
Nếu kết quả cho thấy thiếu sắt, câu hỏi tiếp theo là vì sao bạn thiếu. Có trường hợp khẩu phần chưa đáp ứng nhu cầu, có trường hợp cần tìm nguồn mất máu hoặc đánh giá khả năng hấp thu. Thông tin về sắt của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ cũng chỉ ra nhu cầu thay đổi theo tuổi và giai đoạn sống. Liều bổ sung của người thân vì thế không phải cơ sở để tự chọn thuốc cho bạn.
Nếu công thức máu bình thường, bác sĩ sẽ cân nhắc gì tiếp theo?
Nếu bạn hay lạnh kèm tăng cân, táo bón, da khô, giọng khàn hoặc mệt tăng dần, bác sĩ có thể đánh giá tuyến giáp. Hướng dẫn về tuyến giáp hoạt động kém của NHS giải thích vai trò của xét nghiệm TSH và hormone tuyến giáp trong chẩn đoán. Công thức máu bình thường không thay thế xét nghiệm này. Ngược lại, cảm giác lạnh đơn độc cũng không có nghĩa là ai cũng cần làm toàn bộ xét nghiệm nội tiết.
Một hướng khác là xem lại mức ăn uống, cân nặng, bệnh nền và thuốc đang sử dụng. Nếu điều bạn gọi là lạnh toàn thân thực ra xuất hiện chủ yếu ở các ngón tay đổi màu lúc gặp lạnh, hãy nói rõ, vì bác sĩ có thể cần kiểm tra tuần hoàn ngoại vi. Nếu điều phiền toái nhất là hụt hơi, việc nghe tim phổi, đo mạch hay đánh giá thêm theo thăm khám có thể cần thiết hơn một danh sách dài xét nghiệm vi chất.
Có cần làm cùng lúc tất cả xét nghiệm mà người quen từng làm?
Không có một bộ xét nghiệm bắt buộc cho mọi người hay lạnh. Người có kinh nhiều kéo dài và giảm sức gắng sức cần được đánh giá khác với người chủ yếu lạnh tay khi chạm nước lạnh. Tại buổi khám, hãy hỏi bác sĩ xét nghiệm được đề nghị nhằm trả lời câu hỏi gì, khi nào có kết quả và ai sẽ hướng dẫn bước tiếp theo. Cách này giúp bạn hiểu vì sao có xét nghiệm cần làm ngay, còn một số kiểm tra chỉ cần thiết nếu triệu chứng tiếp diễn.
Nếu từng làm xét nghiệm máu trong đợt khám sức khỏe trước, hãy đem kết quả có ngày tháng. Một kết quả bình thường cách đây khá lâu không phản ánh đầy đủ tình trạng hiện tại, nhưng có thể giúp bác sĩ nhìn ra sự thay đổi. Bạn cũng nên kể việc đang dùng thuốc hay thực phẩm bổ sung nào. Chẳng hạn, biết bạn đã tự uống sắt bao lâu giúp bác sĩ đặt kết quả vào đúng hoàn cảnh và hướng dẫn tiếp tục hay dừng phù hợp.
Trong lúc chờ khám, bạn nên điều chỉnh hoạt động thế nào?
Hãy chọn mức hoạt động mà bạn vẫn nói chuyện thoải mái và dừng lại nếu hụt hơi, choáng hoặc đau ngực. Khi leo cầu thang là việc bắt buộc, đừng cố đi thật nhanh để giữ nhịp với người khác. Nhờ người đi cùng nếu gần đây bạn hay chóng mặt. Nếu tình trạng diễn tiến nhanh, hãy liên hệ cơ sở y tế sớm hơn lịch hẹn. Lời khuyên về giữ ấm và ăn đủ chỉ giúp bạn dễ chịu trong lúc chờ đánh giá.
Khi tái khám, hãy mô tả cả những hoạt động bạn đã phải hạn chế gần đây.
Nếu vẫn băn khoăn thường xuyên cảm thấy lạnh trong người là bệnh gì, nhất là khi sức gắng sức giảm, bạn có thể đặt lịch khám tại Thu Cúc TCI qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn.








