Chỉ số men gan bình thường là bao nhiêu và khi nào cần lo lắng?

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã chia sẻ lo lắng rất thực tế — nhiều người cũng rơi vào tình huống tương tự sau khi nhận kết quả xét nghiệm. Chỉ số men gan bình thường phản ánh tình trạng sức khỏe của gan, và việc hiểu đúng các con số này sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ lá gan của mình.

Thông thường, các xét nghiệm men gan phổ biến gồm ALT (Alanine Aminotransferase), AST (Aspartate Aminotransferase), GGT (Gamma-Glutamyl Transferase) và ALP (Alkaline Phosphatase). Ở người khỏe mạnh, các chỉ số này dao động trong khoảng:

• ALT: 7–56 U/L
• AST: 10–40 U/L
• GGT: 9–48 U/L (nam), 6–32 U/L (nữ)
• ALP: 44–147 U/L

Tuy nhiên, ngưỡng tham chiếu có thể khác nhau tùy theo phòng xét nghiệm. Điều quan trọng không chỉ là con số, mà còn là mức độ tăng, sự kết hợp giữa các men gan, và triệu chứng lâm sàng đi kèm.

Những nguyên nhân phổ biến khiến men gan tăng

– Gan nhiễm mỡ (do béo phì, tiểu đường, rối loạn lipid): Đây là nguyên nhân hàng đầu ở người trưởng thành, đặc biệt khi ALT tăng cao hơn AST.
– Viêm gan do virus (viêm gan B, C): Có thể làm tăng cả ALT và AST, đôi khi GGT cũng tăng theo.
– Lạm dụng rượu bia: Gây tổn thương tế bào gan, thường làm GGT tăng rõ rệt.
– Thuốc hoặc thực phẩm chức năng: Một số thuốc giảm đau, kháng sinh, hay thảo dược “mát gan” không rõ nguồn gốc có thể gây độc cho gan.
– Tăng men gan vô căn: Một số người có men gan hơi cao nhưng không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng – vẫn cần theo dõi định kỳ.

Dấu hiệu cảnh báo bạn nên đi khám ngay

– Men gan tăng gấp 2–3 lần trở lên so với giới hạn trên của ngưỡng bình thường.
– Kèm theo vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi kéo dài.
– Tiền sử gia đình có người mắc bệnh gan (viêm gan B, xơ gan…).
– Uống rượu thường xuyên hoặc đang dùng thuốc có nguy cơ gây độc gan.
– Men gan tăng liên tục qua nhiều lần xét nghiệm, dù không có triệu chứng.

Làm sao để đưa men gan về mức bình thường và bảo vệ gan?

– Ngừng rượu bia hoàn toàn: Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất nếu bạn nghi ngờ gan bị ảnh hưởng do rượu.
– Kiểm soát cân nặng: Giảm 5–10% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện đáng kể gan nhiễm mỡ.
– Ăn uống lành mạnh: Hạn chế đồ chiên xào, đường tinh luyện; tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.
– Không tự ý dùng thuốc hoặc “thuốc bổ gan”: Nhiều sản phẩm quảng cáo “giải độc gan” thực chất không có bằng chứng khoa học và có thể làm men gan tăng thêm.
– Tập thể dục đều đặn: Ít nhất 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần giúp cải thiện chuyển hóa và giảm mỡ gan.

Chỉ số men gan bình thường là dấu hiệu cho thấy gan đang hoạt động ổn định, nhưng men gan bình thường không đồng nghĩa với gan hoàn toàn khỏe mạnh — ví dụ, trong xơ gan giai đoạn muộn, men gan có thể vẫn nằm trong ngưỡng “bình thường giả”. Ngược lại, men gan tăng nhẹ cũng chưa chắc là bệnh nặng. Quan trọng là kết hợp xét nghiệm với lâm sàng và yếu tố nguy cơ. Nếu bạn vừa có kết quả xét nghiệm, hãy mang theo để bác sĩ đánh giá tổng thể — đừng tự chẩn đoán qua con số đơn lẻ. Gan là cơ quan “im lặng”, nên chủ động theo dõi chính là cách tốt nhất để bảo vệ nó.