Người gầy nhưng mặt béo do đâu và khắc phục ra sao?

Chào bạn,

Hiện tượng người gầy nhưng mặt béo thường bắt nguồn từ sự phân bố mô mỡ không đồng đều do yếu tố di truyền, cấu trúc xương hàm, tình trạng giữ nước ngoại bào hoặc rối loạn nội tiết tố, dù chỉ số khối cơ thể (BMI) của bạn ở mức bình thường hoặc thấp. Việc cải thiện tình trạng này đòi hỏi sự kết hợp giữa điều chỉnh chế độ ăn giảm natri, rèn luyện thể chất để tăng khối cơ nạc và tối ưu hóa lối sống nhằm cân bằng hormone chuyển hóa. Chế độ can thiệp này an toàn cho hầu hết người trưởng thành, nhưng nếu tình trạng mặt tròn to đi kèm vết rạn da đỏ tím hoặc tăng huyết áp, bạn cần được bác sĩ nội tiết kiểm tra sớm.

Hiểu rõ căn nguyên sinh học sẽ giúp bạn lựa chọn giải pháp thon gọn gương mặt tự nhiên mà không làm sụt cân quá mức ảnh hưởng tới thể trạng.

Vì sao thân hình mảnh mai nhưng khuôn mặt vẫn tích mỡ?

Mặt tích tụ mỡ vượt trội so với thân mình chịu sự chi phối phức tạp từ giải phẫu học, thói quen ăn uống và hệ thống nội tiết.

• Theo Mayo Clinic, sự gia tăng hormone cortisol do căng thẳng kéo dài hoặc rối loạn chức năng tuyến thượng thận có thể gây lắng đọng mô mỡ chọn lọc tại vùng mặt (hiện tượng mặt tròn như mặt trăng), cổ và phần thân trên dù tứ chi vẫn gầy guộc.
• Cấu trúc giải phẫu và di truyền: Kích thước của túi mỡ má (buccal fat pad) phát triển dày bẩm sinh kết hợp khung xương hàm nhỏ, góc hàm hẹp khiến khuôn mặt trông đầy đặn hơn thực tế.
• Thói quen ăn nhiều muối natri: Tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn giàu muối gây ra tình trạng giữ nước phù nề ở các mô liên kết lỏng lẻo dưới da mặt, đặc biệt rõ rệt vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.
• Tình trạng thiếu hụt cơ bắp: Thể trạng “skinny fat” với tỷ lệ mỡ cơ thể cao nhưng thiếu hụt mô cơ nạc khiến mỡ dễ dồn về vùng má và cằm dưới.

Chế độ ăn uống cần điều chỉnh như thế nào?

Bạn không nên ăn kiêng cắt giảm năng lượng tiêu cực vì điều này sẽ làm cơ thể gầy rộc đi trong khi mỡ mặt giảm không đáng kể.

• Cắt giảm lượng muối nạp vào: Giới hạn lượng natri dưới ngưỡng 2.000 mg mỗi ngày (tương đương khoảng 5 g muối) theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để hạn chế tối đa hiện tượng tích trữ nước ngoại bào.
• Hạn chế carbohydrate tinh chế: Giảm đường đơn, bánh kẹo ngọt và nước ngọt có gas nhằm ngăn chặn các đợt tăng vọt insulin – tác nhân thúc đẩy tích trữ chất béo tại các mô liên kết.
• Tăng cường thực phẩm giàu kali: Bổ sung rau bina, quả bơ, chuối và nước dừa tươi để hỗ trợ thận đào thải lượng natri dư thừa ra khỏi cơ thể qua đường niệu.
• Uống đủ lượng nước lọc: Duy trì từ 2–2,5 lít nước mỗi ngày; khi cơ thể nhận đủ nước, tín hiệu tích trữ dịch mô tại vùng mặt sẽ tự động giảm đi.

Lối sống và vận động có tác động ra sao?

Điều chỉnh nhịp sinh học và các bài tập cơ mặt giúp cải thiện trương lực cơ và dẫn lưu hệ bạch huyết vùng cổ mặt.

• Kiểm soát căng thẳng và giấc ngủ: Ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi đêm giúp ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận, từ đó làm giảm nồng độ hormone cortisol tự do trong máu.
• Rèn luyện kháng lực toàn thân: Thực hiện các bài tập tạ hoặc squat 3 buổi mỗi tuần để kích thích phát triển cơ bắp, thúc đẩy chuyển hóa cơ bản và làm săn chắc cấu trúc cơ thể.
• Thực hiện bài tập cơ mặt: Các động tác phát âm nguyên âm mở rộng cơ miệng hoặc ngửa cổ nâng cằm giúp tăng tuần hoàn máu tại chỗ và cải thiện độ săn chắc của cơ bám da cổ.
• Hạn chế sử dụng rượu bia: Đồ uống có cồn làm cơ thể mất nước tế bào nhưng lại gây giãn mạch và sưng phù mô mềm quanh mắt và hai bên má.

Các can thiệp thẩm mỹ có thực sự cần thiết không?

Khi cấu trúc mỡ mặt do yếu tố bẩm sinh không đáp ứng với thay đổi lối sống, các thủ thuật y khoa có thể được cân nhắc.

• Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào ủng hộ việc giảm mỡ tại một điểm duy nhất (spot reduction) chỉ bằng chế độ ăn kiêng thông thường.
• Phẫu thuật lấy túi mỡ má: Giúp loại bỏ trực tiếp khối mỡ sâu hai bên má, tuy nhiên cần được bác sĩ phẫu thuật tạo hình đánh giá kỹ lưỡng để tránh nguy cơ hóp má sớm khi về già.
• Ứng dụng công nghệ sóng siêu âm hoặc laser hội tụ: Hỗ trợ kích thích tăng sinh collagen và làm săn chắc đường viền hàm mà không xâm lấn.
• Bạn cần cảnh giác với các phương pháp tiêm tan mỡ trôi nổi không rõ nguồn gốc vì tiềm ẩn nguy cơ hoại tử mô mỡ và nhiễm trùng huyết nguy hiểm.

Khi nào bạn cần thăm khám bác sĩ?

Bạn nên chủ động đến các cơ sở y tế uy tín để kiểm tra nếu tình trạng mặt to tròn xuất hiện đột ngột hoặc đi kèm các dấu hiệu toàn thân.

• Khuôn mặt sưng tròn nhanh chóng trong thời gian ngắn kèm theo vết rạn da màu đỏ tím ở bụng, đùi hoặc bầm tím dưới da tự phát.
• Thường xuyên mệt mỏi, yếu cơ gốc chi, rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới hoặc chỉ số huyết áp tăng cao khó kiểm soát.
• Bạn có tiền sử sử dụng thuốc chứa corticoid kéo dài để điều trị các bệnh lý viêm khớp, hen suyễn hoặc bệnh tự miễn.

Nếu bạn nhận thấy các biểu hiện bất thường hoặc muốn được tư vấn phác đồ dinh dưỡng và nội tiết chuyên sâu, bạn nên thăm khám sớm. Để chủ động lựa chọn thời gian phù hợp, bạn có thể đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn.