Bị ngã từ độ cao 4m sau đó thường xuyên đau đầu, tụt huyết áp là bị gì?

Tình trạng của bạn sau cú ngã từ độ cao 4m là một tổn thương đa cơ quan phức tạp. Việc phim chụp CT và X-quang tại thời điểm cấp cứu cho kết quả “chưa ảnh hưởng đến não” là một dấu hiệu may mắn cho thấy không có tình trạng xuất huyết não, dập não cấp tính nguy hiểm đến tính mạng lúc đó. Tuy nhiên, hàng loạt triệu chứng kéo dài từ ngày 21 tháng Giêng âm lịch cho đến nay (khoảng 4 tháng) cho thấy cơ thể bạn đang phải chịu đựng hội chứng sau chấn động và các tổn thương thứ phát hệ thần kinh – cột sống chưa được chẩn đoán hết.

1. Giải mã nguyên nhân chuỗi triệu chứng bất thường của bạn

Cú ngã từ độ cao 4m tạo ra một lực gia tốc cực lớn tác động lên toàn bộ cơ thể. Các triệu chứng xuất hiện thất thường gần đây liên quan trực tiếp đến các tổn thương sâu sau chấn thương:

• Đau đầu kéo dài và hay tụt huyết áp: Đây là biểu hiện điển hình của Hội chứng sau chấn động (Post-concussion syndrome). Dù cấu trúc não không bị dập vỡ trên phim CT, nhưng các sợi tổn thương trục thần kinh vi mô và sự thay đổi áp lực nội sọ sau cú va đập mạnh vẫn tồn tại. Hiện tượng tụt huyết áp và mệt mỏi thất thường xảy ra do hệ thần kinh tự chủ (nơi điều hòa huyết áp và nhịp tim) bị rối loạn chức năng sau chấn thương đầu.

• Tê tay và đau nhức chân cẳng: Lực tác động khi đầu và người đập xuống đất rất dễ gây ra chấn thương gián tiếp lên Cột sống cổ và Cột sống thắt lưng (như thoát vị đĩa đệm cấp tính, chấn rễ thần kinh). Tình trạng chèn ép rễ thần kinh ở cổ sẽ gây tê lan xuống cánh tay, bàn tay; trong khi tổn thương ở thắt lưng sẽ kích ứng dây thần kinh tọa gây đau nhức, bứt rứt dọc chân cẳng.

• Tình trạng tiểu buốt thất thường: Có hai khả năng lớn cần tỳ vết: Một là do tổn thương thần kinh điều khiển bàng quang (thần kinh thực vật vùng đuôi ngựa) bị chấn động sau cú ngã gây rối loạn cơ vòng đường tiểu. Hai là do sức đề kháng suy giảm sau chấn thương kéo dài khiến bạn bị nhiễm trùng đường tiết niệu thứ phát.

2. Bạn cần đi khám những chuyên khoa nào?

Do tính chất tổn thương đa chiều (đầu, cột sống, thần kinh, tiết niệu), bạn không thể chỉ khám một chuyên khoa tổng quát. Bạn nên đến các bệnh viện đa khoa lớn tuyến trung ương và thực hiện khám tại các chuyên khoa sau:

• Chuyên khoa Thần kinh / Ngoại thần kinh (Ưu tiên số 1): Bác sĩ sẽ đánh giá lại hội chứng sau chấn động não. Đặc biệt, bạn cần được chỉ định Chụp cộng hưởng từ (MRI) não và cột sống cổ/thắt lưng. Phim MRI có giá trị cao hơn nhiều so với CT trong việc phát hiện các tổn thương phần mềm, đĩa đệm, tổn thương trục vi mô của não và các rễ thần kinh đang bị chèn ép.
• Chuyên khoa Thận – Tiết niệu: Thực hiện Xét nghiệm nước tiểu 10 thông số và siêu âm hệ tiết niệu để xác định chính xác nguyên nhân gây tiểu buốt là do viêm nhiễm hay do yếu tố thần kinh bàng quang.

3. Cách theo dõi và các biện pháp cải thiện sức khỏe tại nhà

Trong thời gian chờ đợi và phối hợp điều trị theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa, bạn cần thiết lập một chế độ theo dõi nghiêm ngặt nhằm bảo vệ cơ thể:

Các dấu hiệu nguy hiểm cần tái khám cấp cứu ngay

Vì chấn thương đầu và cột sống có thể có những biến chứng muộn (như tụ máu dưới màng cứng mạn tính), hãy vào viện ngay nếu có các biểu hiện:

• Cơn đau đầu tăng lên dữ dội, nôn vọt không rõ lý do.

• Yếu hụt chân hoặc tay (ví dụ: đột nhiên cầm đũa bị rớt, đi lại bị khuỵu chân, không nhấc được mũi bàn chân).

• Mất kiểm soát đại tiểu tiện (bí tiểu hoàn toàn hoặc tiểu tiện không tự chủ).

Chế độ sinh hoạt và phục hồi

• Tránh vận động mạnh đột ngột: Không bê vác vật nặng, không tập các bài thể thao có tính đối kháng hoặc cúi gập người. Khi thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi hoặc từ ngồi sang đứng, phải thực hiện thật chậm rãi để tránh kích hoạt cơn tụt huyết áp tư thế do rối loạn thần kinh tự chủ.

• Vệ sinh giấc ngủ và thần kinh: Hạn chế tối đa thời gian sử dụng thiết bị điện tử (điện thoại, máy tính). Não bộ của bạn sau chấn động rất cần môi trường yên tĩnh, ánh sáng dịu để tự phục hồi các tổn thương vi mô. Nên ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày và không thức khuya sau 22 giờ.

• Bổ sung dinh dưỡng và dịch thể: Uống đủ 2 lít nước ấm mỗi ngày (chia nhỏ lượng nước uống trong ngày) để cải thiện thể tích tuần hoàn, giảm tình trạng tụt huyết áp và hỗ trợ làm sạch đường tiết niệu. Tăng cường thực phẩm giàu vitamin nhóm B (B1, B6, B12) để hỗ trợ phục hồi bao myelin của các sợi thần kinh bị tổn thương.