Mổ u tuyến yên bao lâu thì lành?

Phẫu thuật là phương pháp điều trị thường áp dụng cho u tuyến yên, nhất là khi khối u lớn hoặc tiết nhiều hormone. Sau khi được chỉ định mổ, nhiều người lo lắng mổ u tuyến yên bao lâu thì lành. Thực tế, thời gian hồi phục phụ thuộc vào cách mổ, kích thước khối u, tình trạng sức khỏe và chế độ chăm sóc sau phẫu thuật. Nắm rõ quá trình này giúp người bệnh yên tâm và chủ động theo dõi sức khỏe tốt hơn.

1. U tuyến yên có phải mổ không? Kích thước bao nhiêu thì can thiệp?

U tuyến yên có phải mổ không phụ thuộc vào loại u, kích thước và các triệu chứng lâm sàng. Về cơ bản, việc điều trị u tuyến yên phụ thuộc vào việc khối u đó có tiết hormone hay không (u chức năng) hoặc chỉ đơn thuần tăng kích thước gây chèn ép (u không chức năng). Cụ thể:

Điều trị nội khoa: Với các khối u tiết Prolactin, phương pháp đầu tiên thường là dùng thuốc để thu nhỏ khối u và giảm mức hormone. Trong trường hợp này, bệnh nhân có thể không cần phẫu thuật ngay lập tức.
Chỉ định phẫu thuật: Tuy nhiên, với các loại u tiết hormone tăng trưởng (gây bệnh to đầu chi), u tiết ACTH (gây bệnh Cushing) hoặc các khối u không đáp ứng thuốc, phẫu thuật là phương pháp tối ưu.

Vậy u tuyến yên to bao nhiêu thì phải mổ? Thông thường, khi khối u đạt kích thước trên 1cm (Macroadenoma) và bắt đầu gây ra hiệu ứng khối, phẫu thuật là bắt buộc. Hiệu ứng khối nguy hiểm nhất là chèn ép giao thoa thị giác gây suy giảm thị lực, mờ mắt hoặc mất thị trường ngoại vi. Ngoài ra, dù kích thước chưa đạt 1cm nhưng nếu khối u gây ra tình trạng tăng tiết hormone quá mức không thể kiểm soát bằng thuốc, các bác sĩ cũng sẽ cân nhắc phẫu thuật.

mổ u tuyến yên bao lâu thì lành — Các khối u tuyến yên lớn thường được chỉ định phẫu thuật

2. Phẫu thuật tuyến yên có nguy hiểm không và có ảnh hưởng gì?

Phẫu thuật tuyến yên hiện nay chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp nội soi qua đường mũi (xoang bướm), ít xâm lấn hơn so với mổ hở trước đây nên nhìn chung khá an toàn. Tỷ lệ tử vong rất thấp nếu thực hiện tại các trung tâm chuyên khoa. Tuy nhiên, giống như mọi phẫu thuật sọ não khác, vẫn có những rủi ro nhất định.

Các ảnh hưởng có thể gặp sau mổ gồm:

Rò dịch não tủy: Dịch từ não chảy xuống mũi do vết mổ chưa kín hoàn toàn.
Đái tháo nhạt: Do tổn thương tuyến yên sau, khiến người bệnh tiểu nhiều và khát nhiều.
Suy tuyến yên: Tuyến yên giảm chức năng, có thể phải dùng hormone thay thế lâu dài.
Ảnh hưởng thị lực: Nguy cơ thấp nhưng vẫn có thể xảy ra do vị trí mổ gần dây thần kinh thị giác.

Việc mổ u tuyến yên có ảnh hưởng gì không còn phụ thuộc vào tay nghề phẫu thuật viên và vị trí khối u có xâm lấn vào các cấu trúc quan trọng như động mạch cảnh hay xoang hang hay không.

3. Mổ u tuyến yên bao lâu thì lành?

Mổ u tuyến yên bao lâu thì lành là một quá trình diễn ra theo từng giai đoạn, không phải là một thời điểm cụ thể.

3.1. Giai đoạn nằm viện và phục hồi sớm

Sau phẫu thuật, bệnh nhân thường nằm viện khoảng 2 – 4 ngày để theo dõi tình trạng rò dịch não tủy và lượng nước tiểu (kiểm soát đái tháo nhạt). Trong những ngày đầu, cảm giác nghẹt mũi, đau đầu nhẹ và mệt mỏi là bình thường.

3.2. Giai đoạn phục hồi tại nhà

Mổ u tuyến yên bao lâu thì lành hoàn toàn thường rơi vào khoảng 4 đến 6 tuần:

2 tuần đầu: Bệnh nhân cần nghỉ ngơi tuyệt đối, tránh hắt hơi mạnh, không cúi gập người và không nâng vật nặng để tránh tăng áp lực nội sọ.
4 – 6 tuần sau mổ: Các mô trong xoang mũi bắt đầu lành lặn. Cảm giác nghẹt mũi giảm dần. Năng lượng cơ thể phục hồi.

Tuy nhiên, mỗi người có tốc độ hồi phục riêng, nhưng sự phục hồi hoàn toàn thường diễn ra sau 4 – 6 tuần. Trong thời gian hồi phục, điều cần thiết là liên hệ với bác sĩ nếu bạn xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

4. Sau khi mổ u tuyến yên nên ăn gì?

Mổ u tuyến yên bao lâu thì lành còn phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng. Một chế độ dinh dưỡng tốt sẽ hỗ trợ vết thương mau lành và ngăn ngừa biến chứng. Vậy sau khi mổ u tuyến yên nên ăn gì? Người bệnh nên có chế độ dinh dưỡng như sau:

Bổ sung protein từ thịt nạc, cá, trứng, sữa chua, các loại đậu để tái tạo mô.
Tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C như cam, kiwi, rau bina để hỗ trợ miễn dịch.
Ăn thực phẩm giàu chất xơ (yến mạch, bánh mì nguyên cám) và uống đủ 2 – 2,5 lít nước/ngày để phòng táo bón.
Tránh đồ ăn nhanh, đồ chiên rán, cay nóng, nhiều đường, caffeine và rượu bia trong ít nhất vài tuần sau mổ.
Không dùng ống hút vì có thể tạo áp lực lên vùng phẫu thuật qua đường mũi.
Nếu có suy tuyến yên và phải dùng hormone thay thế, cần ăn uống đúng giờ để tránh hạ đường huyết hoặc rối loạn điện giải.

Nếu có suy tuyến yên, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung hormone (như hydrocortisone) và cần ăn uống ổn định để tránh hạ đường huyết hoặc rối loạn điện giải. Theo các hướng dẫn phục hồi sau phẫu thuật tuyến yên từ Mỹ, chế độ ăn lành mạnh kết hợp nghỉ ngơi giúp cải thiện rõ rệt trong 4 – 6 tuần.

Tóm lại, mổ u tuyến yên bao lâu thì lành còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phương pháp phẫu thuật, kích thước khối u và thể trạng của mỗi người bệnh. Quá trình hồi phục hoàn toàn có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, đi kèm với chế độ theo dõi và tái khám định kỳ chặt chẽ. Điều quan trọng nhất là bệnh nhân cần tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ, giữ tinh thần lạc quan và kiên trì trong suốt hành trình phục hồi sau mổ.