Ung thư trực tràng sống được bao lâu theo từng giai đoạn?

Ung thư trực tràng sống được bao lâu là mối quan tâm của nhiều người bệnh khi nhận chẩn đoán. Thời gian sống không giống nhau ở tất cả trường hợp mà phụ thuộc vào mức độ tiến triển của khối u, tình trạng di căn và hiệu quả điều trị. Tìm hiểu tiên lượng sống theo từng giai đoạn giúp người bệnh hiểu rõ hơn về mức độ tiến triển của ung thư trực tràng, khả năng điều trị và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

1. Dấu hiệu ung thư trực tràng theo từng giai đoạn

Dấu hiệu ung thư trực tràng có thể khác nhau tùy mức độ phát triển của khối u. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường ít biểu hiện rõ ràng, khi ung thư tiến triển, các triệu chứng có thể xuất hiện thường xuyên và nghiêm trọng hơn.

Triệu chứng theo từng giai đoạn:

Giai đoạn 0: Tế bào ung thư còn khu trú ở lớp niêm mạc nên thường chưa gây triệu chứng rõ rệt. Bệnh chủ yếu được phát hiện khi tầm soát hoặc nội soi đại trực tràng.
Giai đoạn 1: Ung thư trực tràng giai đoạn đầu có thể chưa gây biểu hiện bất thường. Một số người có thể đi ngoài ra máu, thay đổi thói quen đại tiện hoặc cảm thấy mót rặn, đi tiêu chưa hết.
Giai đoạn 2: Khi khối u phát triển sâu hơn vào thành trực tràng, người bệnh có thể đi ngoài ra máu kéo dài, táo bón hoặc tiêu chảy bất thường, phân nhỏ hơn bình thường và đau bụng dưới.
Giai đoạn 3: Ung thư đã lan đến hạch bạch huyết vùng. Các triệu chứng như chảy máu trực tràng, mót rặn, thay đổi đại tiện có thể kéo dài; người bệnh cũng có thể mệt mỏi, xanh xao do thiếu máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
Giai đoạn 4: Ở ung thư trực tràng giai đoạn cuối, ngoài các triệu chứng tại đường tiêu hóa, người bệnh có thể sụt cân nhiều, suy nhược, đau tăng dần hoặc xuất hiện biểu hiện liên quan đến cơ quan di căn, chẳng hạn vàng da khi ung thư di căn gan.

*Ung thư trực tràng giai đoạn muộn có thể gây sụt cân, suy nhược*

2. Tiên lượng ung thư trực tràng theo từng giai đoạn như thế nào?

Theo số liệu của chương trình SEER tại Hoa Kỳ giai đoạn 2013 – 2019, tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm của người bệnh ung thư trực tràng lần lượt là 90,9% khi ung thư còn khu trú; 73,4% khi bệnh lan đến vùng lân cận và 15,6% khi đã di căn xa. Các số liệu này được phân theo mức độ lan rộng của bệnh, không tương ứng hoàn toàn với từng giai đoạn 0, I, II, III và IV.

2.1. Ung thư trực tràng giai đoạn 0 và giai đoạn I

Ở giai đoạn 0, tế bào ung thư mới xuất hiện tại lớp niêm mạc trực tràng, chưa xâm lấn sâu. Sang giai đoạn I, khối u đã phát triển vào các lớp sâu hơn của thành trực tràng nhưng chưa lan đến hạch bạch huyết vùng hoặc cơ quan xa.

Đây là giai đoạn bệnh có tiên lượng tương đối tốt do khối u còn khu trú. Với ung thư trực tràng giai đoạn đầu, bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ tổn thương qua nội soi hoặc phẫu thuật tùy độ xâm lấn, vị trí và đặc điểm khối u.

Tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm đạt khoảng 90,9% đối với nhóm ung thư còn khu trú theo số liệu SEER. Tuy nhiên, đây là số liệu của cả nhóm bệnh nhân, không phải tỷ lệ riêng cho từng giai đoạn 0 và I. Sau điều trị, người bệnh vẫn cần tái khám và theo dõi theo lịch hẹn để phát hiện nguy cơ tái phát.

2.2. Ung thư trực tràng giai đoạn II và giai đoạn III

Ở giai đoạn II, khối u đã phát triển xuyên qua lớp cơ thành trực tràng, có thể lan đến mô hoặc cơ quan lân cận nhưng chưa di căn hạch vùng. Trong khi đó, ung thư giai đoạn III đã lan đến các hạch bạch huyết vùng, song chưa di căn đến cơ quan xa.

Tiên lượng ung thư trực tràng ở hai giai đoạn này phụ thuộc vào mức độ xâm lấn, số lượng hạch bị ảnh hưởng, đặc điểm khối u và khả năng đáp ứng điều trị. Theo số liệu SEER, nhóm ung thư đã lan đến vùng lân cận có tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm là 73,4%. Con số này không đại diện riêng cho giai đoạn II hoặc III.

2.3. Ung thư trực tràng giai đoạn IV

Giai đoạn IV là khi tế bào ung thư đã di căn đến các cơ quan xa như gan, phổi hoặc phúc mạc. Khi đó, việc điều trị thường phức tạp hơn do bệnh không còn khu trú tại trực tràng.

Theo thống kê SEER giai đoạn 2013 – 2019, tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm của người ung thư trực tràng giai đoạn cuối là 15,6%. Đây là tỷ lệ trung bình của nhóm bệnh nhân tại Hoa Kỳ, không có nghĩa người bệnh chỉ có thể sống trong 5 năm hoặc chắc chắn có tiên lượng tương tự.

Mặc dù di căn ung thư trực tràng làm giảm khả năng điều trị khỏi, tiên lượng vẫn khác nhau giữa từng người bệnh. Việc đánh giá đầy đủ tình trạng bệnh và lựa chọn phác đồ phù hợp giúp tối ưu hiệu quả điều trị.

*Ung thư trực tràng càng tiến triển, đặc biệt khi di căn xa, tiên lượng sống thường càng giảm*

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến thời gian sống của người bệnh?

Thời gian sống của người bệnh ung thư trực tràng không giống nhau, ngay cả khi được chẩn đoán ở cùng một giai đoạn.

Bên cạnh mức độ tiến triển của bệnh, tiên lượng ung thư trực tràng còn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố sau:

Giai đoạn bệnh: Ung thư được phát hiện khi còn khu trú thường có tiên lượng tốt hơn so với khi đã di căn đến hạch hoặc cơ quan xa.
Tuổi tác và sức khỏe tổng thể: Người có thể trạng tốt, ít bệnh nền thường chịu đựng điều trị tốt hơn, từ đó thuận lợi cho quá trình hồi phục.
Đặc điểm khối u: Mức độ xâm lấn, đặc điểm mô bệnh học và dấu ấn sinh học có thể ảnh hưởng đến tốc độ tiến triển cũng như khả năng đáp ứng điều trị.
Phương pháp và đáp ứng điều trị: Phác đồ phù hợp, giúp kiểm soát khối u hiệu quả, có thể cải thiện tiên lượng lâu dài.
Tình trạng tái phát hoặc di căn: Bệnh tái phát hoặc lan đến cơ quan xa thường khó điều trị hơn, nhưng tiên lượng còn tùy thuộc vào phạm vi bệnh và khả năng đáp ứng với các phương pháp tiếp theo.
Chất lượng chăm sóc và lối sống: Dinh dưỡng đầy đủ, vận động phù hợp, tuân thủ phác đồ và tái khám đúng lịch giúp duy trì thể trạng, hỗ trợ quá trình điều trị và phát hiện sớm những bất thường sau điều trị.

4. Tầm soát ung thư trực tràng có giúp cải thiện tiên lượng sống không?

Tầm soát ung thư trực tràng giúp phát hiện tổn thương tiền ung thư hoặc khối u khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng, từ đó tăng cơ hội can thiệp sớm và cải thiện tiên lượng sống.

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi. Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh, từng có polyp đại trực tràng hoặc mắc bệnh viêm ruột mạn tính có thể cần tầm soát sớm hơn theo tư vấn của bác sĩ.

Việc phát hiện ung thư khi bệnh còn khu trú thường tạo điều kiện điều trị hiệu quả hơn, hạn chế nguy cơ di căn và giảm gánh nặng điều trị. Tuy nhiên, tầm soát không bảo đảm ngăn ngừa hoàn toàn ung thư, vì vậy người bệnh vẫn cần chú ý các dấu hiệu bất thường và thăm khám khi cần thiết.

Tại Thu Cúc TCI, người bệnh được thăm khám chuyên khoa Tiêu hóa, đánh giá các yếu tố nguy cơ và tư vấn phương pháp tầm soát phù hợp. Nổi bật là công nghệ nội soi siêu phóng đại Endocyto 520x của Olympus (Nhật Bản), cho phép phóng đại hình ảnh lên tới 520 lần, hỗ trợ quan sát cấu trúc tế bào và hệ vi mạch niêm mạc. Nhờ đó, bác sĩ có thể nhận diện những tổn thương rất nhỏ, các vùng nghi ngờ tiền ung thư hoặc ung thư đường tiêu hóa ngay từ giai đoạn sớm.

*Công nghệ nội soi Olympus Endocyto 520x hỗ trợ quan sát chi tiết niêm mạc đường tiêu hóa*

Hệ thống tích hợp các công nghệ hình ảnh như NBI, TXI, EDOF cùng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ nhận diện polyp và cảnh báo vùng bất thường trong quá trình nội soi. Đây là công cụ hữu ích trong tầm soát ung thư trực tràng và các bệnh ung thư đường tiêu hóa nói chung, góp phần nâng cao khả năng phát hiện tổn thương để đánh giá, sinh thiết hoặc xử trí khi cần thiết. Tuy nhiên, kết quả xác định ung thư vẫn cần dựa trên đánh giá chuyên môn và xét nghiệm mô bệnh học khi có chỉ định.

Như vậy, ung thư trực tràng sống được bao lâu phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, mức độ lan rộng của khối u và khả năng đáp ứng điều trị. Bệnh được phát hiện càng sớm thì tiên lượng thường càng khả quan. Vì vậy, người bệnh nên thăm khám khi có dấu hiệu bất thường, tuân thủ phác đồ điều trị và tái khám đúng lịch để theo dõi tiến triển bệnh. Các số liệu về thời gian sống chỉ mang tính tham khảo, không thể thay thế đánh giá tiên lượng cụ thể từ bác sĩ.