Trẻ em bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ phải làm sao?

Tình trạng trẻ em bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ không chỉ khiến bé quấy khóc, mất ngủ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất. Để giúp con dễ chịu và ngủ ngon hơn, cha mẹ cần nắm vững các phương pháp xử lý nhanh và chế độ chăm sóc khoa học tại nhà.

1. Trẻ em bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ phải làm sao?

Khi đường thở bị tắc nghẽn do dịch nhầy hoặc phù nề, trẻ thường phải thở bằng miệng, dẫn đến khô họng và ngủ không sâu giấc. Dưới đây là các biện pháp can thiệp kịp thời và chăm sóc dài hạn mà phụ huynh có thể áp dụng.

1.1. Cách xử lý nhanh giúp trẻ dễ thở khi ngủ

trẻ em bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ — Kê cao đầu, vệ sinh mũi và làm ẩm không khí là những biện pháp xử lý nhanh giúp trẻ giảm nghẹt mũi, khó thở khi ngủ

Do hốc mũi của trẻ nhỏ hẹp hơn người lớn nên rất dễ bị tắc nghẽn khi viêm nhiễm. Để khắc phục tình trạng này ngay trong đêm, bạn có thể thực hiện các bước sau:

Kê cao đầu cho bé: Việc kê gối hoặc nâng đầu giường giúp trẻ nâng cao đầu, từ đó dễ thở hơn. Tuy nhiên, cha mẹ cần quan sát kỹ để đảm bảo bé có tư thế thoải mái, tránh gập cổ gây ngạt.
Làm ẩm không khí: Không khí khô là một trong những yếu tố khiến các triệu chứng ngạt mũi trở nên trầm trọng hơn. Cha mẹ nên đặt một chậu nước nhỏ hoặc sử dụng máy tạo ẩm trong phòng ngủ để duy trì độ ẩm, giúp niêm mạc mũi của bé không bị khô rát.
Vệ sinh và thông thoáng mũi: Nếu dịch mũi quá nhiều và đặc, cha mẹ có thể nhỏ 2–3 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên để làm mềm rỉ mũi, sau đó nhẹ nhàng lấy ra. Việc làm sạch khoang mũi bằng nước muối sinh lý 0,9% kết hợp dụng cụ hút mũi là giải pháp an toàn và hiệu quả để loại bỏ dịch nhầy gây tắc nghẽn.
Massage nhẹ nhàng: Bạn có thể dùng hai ngón tay day nhẹ nhàng hai bên cánh mũi của bé. Động tác này giúp giảm cảm giác khó chịu và hỗ trợ bé dễ đi vào giấc ngủ hơn.

1.2. Cách chăm sóc tại nhà giúp giảm nghẹt mũi cho trẻ

Để giải quyết triệt để tình trạng trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ, quy trình chăm sóc hàng ngày đóng vai trò then chốt trong việc tăng cường miễn dịch và loại bỏ tác nhân gây bệnh:

Đảm bảo dinh dưỡng và nước uống: Mẹ nên tiếp tục cho bé bú nhiều hơn hoặc uống thêm nước (với trẻ đã ăn dặm) để làm loãng dịch mũi, giúp đường thở thông thoáng hơn. Đồng thời, cần bổ sung đầy đủ dưỡng chất như kẽm, sắt và các vitamin để tăng sức đề kháng cho trẻ.
Kiểm soát môi trường ngủ: Theo Dr. Bethaney Brenner DMD, môi trường phòng ngủ chứa nhiều tác nhân dị ứng như mạt bụi có thể khiến tình trạng bé bị nghẹt mũi khó thở về đêm trở nên dai dẳng. Phụ huynh nên giặt ga trải giường hàng tuần bằng nước nóng và hạn chế để thú nhồi bông trong phòng ngủ để loại bỏ nơi trú ngụ của vi khuẩn và nấm mốc.

2. Những việc không nên làm khi trẻ bị nghẹt mũi

Trong quá trình chăm sóc trẻ em bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ, nhiều bậc phụ huynh vì quá lo lắng mà áp dụng những phương pháp chưa đúng, vô tình làm bệnh nặng thêm. Theo khuyến cáo từ chuyên gia, cha mẹ cần tránh:

Không tự ý dùng thuốc co mạch: Tuyệt đối không tự ý nhỏ các thuốc co mạch kéo dài cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ, vì có thể gây tác dụng phụ không mong muốn.
Không lạm dụng kháng sinh: Cha mẹ không được tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc dùng lại đơn thuốc cũ của lần khám trước cho trẻ uống.
Không hút mũi bằng miệng: Việc người lớn dùng miệng trực tiếp hút mũi cho trẻ là tuyệt đối cấm kỵ. Hành động này không đảm bảo vệ sinh và có thể lây truyền thêm vi khuẩn từ người lớn sang trẻ.
Không lạm dụng dụng cụ hút mũi: Mặc dù hút mũi giúp bé dễ thở, việc lạm dụng quá mức có thể tạo áp lực gây tổn thương niêm mạc mũi mỏng manh của trẻ.

3. Khi nào trẻ nghẹt mũi khó thở khi ngủ cần đi khám bác sĩ?

Phần lớn các trường hợp nghẹt mũi ở trẻ có thể tự thuyên giảm sau vài ngày chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu trẻ em bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ đi kèm các dấu hiệu cảnh báo dưới đây, cha mẹ cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay lập tức:

Trẻ sốt cao liên tục, dù đã dùng thuốc hạ sốt và chườm ấm nhưng nhiệt độ không giảm.
Trẻ có biểu hiện khó thở nghiêm trọng: thở nhanh, thở khò khè, co rút lồng ngực hoặc thở mạnh thành tiếng.
Da bé xanh xao, tím tái, đặc biệt là vùng xung quanh môi và móng tay.
Trẻ vật vã, hoảng sợ hoặc bỏ bú vì không thể thở được.
Tình trạng nghẹt mũi kéo dài, không thuyên giảm sau vài ngày điều trị tích cực tại nhà.